Stellenbosch

Stellenbosch: een klein Zuid-Afrikaans universiteitsstadje in het hart van de West-Kaapse Wynland. Stellenbosch huist ongeveer 24 000 studenten van verschillende achtergronden en is de thuisbasis van het grootste literaire festival in het Afrikaans, Woordfees. Onder de 100 000 bezoekers in 2013 waren er zeven kunstenaars die u hun ervaringen met willen delen.

Marlene van Niekerk

Marlene van Niekerk

Drakentanden, zieltjes-zonder-zorg, fijnproevers en worst. Uit Stellenbosch een allegaartje voor stem en virginaal met twee intermezzo’s plus historisch bijgeruis

Oor draketande, soetjiespoepers, fynproewers en wors. ʼn Stellenbosse allegaartjie vir stem en regopklavier met twee intermezzo’s plus historiese bygeruis

Woordfees, het literaire festival van de Universiteit van Stellenbosch, is de lokale partner van citybooks en droeg zorg voor de hartelijke ontvangst van Saskia de Coster en Arjen Duinker. Naast deze Vlaamse en Nederlandse auteurs namen de schrijvers Marlene van Niekerk, Clinton du Plessis en Rentia Bartlett-Möhl (coördinator) deel aan het project.

Voor het visuele luik van deze citybookseditie zorgden fotograaf Stefan Möhl, hij portretteerde de ‘Nighthawks’ van Stellenbosch, videaste Emma Lesuis, zij maakte een reeks van 24 City one Minutes, en een groep studenten die samen een tweede reeks City One Minutes maakten.

Sinds de eerste binnenlandse inspectie die Simon van der Stel op 8 november 1679 naar de rivieren en goede bouwgrond van de Jonkershoekvallei leidde, hebben Europese inwijkelingen zich gevestigd in Stellenbosch (bos van Van der Stel). Het karakter van dit dorp wordt bepaald door twee historische ontwikkelingen: wijnbouw (sinds 1685) en onderwijs (sinds 1859 met de opening van de lerarenopleiding).

De oprichting van het seminarie en het Victoria kollege in 1887, dat in 1918 de Universiteit van Stellenbosch werd, droegen sterk bij aan de profilering van Stellenbosch als symbool van het nationale Afrikaner ideaal: een voedingsbodem van idealistisch patriottisme dat pas tegen het eind van de apartheid ter discussie zou worden gesteld.

Tegenwoordig is Stellenbosch een universiteitsstad waar zo’n 24 000 studenten van verschillende afkomst studeren. Het is het brandpunt van de ‘taalstryd’ die woekert over het gebruik van de Afrikaanse taal in het hoger onderwijs. De universiteit hanteert hoofdzakelijk het Afrikaans als academische taal maar opereert wel in een meertalige context waarbinnen het Engels en isiXhosa belangrijke rollen vervullen.



Tydens die US Woordfees van 1-10 Maart 2013, maak vyf skrywers, een fotograaf en ʼn aantal video-kunstenaars saam ʼn stadsportret van Stellenbosch in Suid-Afrika – ʼn universiteitsdorp in die hart van die Wes-Kaapse Wynland. Die Universiteit Stellenbosch se Woordfees neem deel as vennoot van die projek en as gasheer van die Nederlander Arjen Duinker en die Belgiese Saskia de Coster en sorg vir onderhoude, losies en voordragte.

Behalwe hierdie Vlaamse en Nederlandse skrywers, neem die Suid-Afrikaanse skrywers Marlene van Niekerk, Clinton du Plessis en Rentia Bartlett-Möhl (koördineerder), deel aan die projek. Vir die visuele deel van hierdie citybook-uitgawe, sorg die fotograaf Stefan Arno Möhl, video-kunstenaar Emma Lesuis en ʼn groep studente wat saam ʼn reeks City One Minutes gemaak het.

Sedert Simon van der Stel op 8 November 1679 sy eerste binnelandse inspeksie onderneem het en gelei is na die waterstrome en goeie bougrond van die Jonkershoekvallei, het die indringer eik saam met die Europese kolonis homself permanent op Stellenbosch (bos van Van der Stel) vasgewortel.

Twee ontwikkelinge op die dorp het die karakter daarvan, soos dit vandag nog bestaan bepaal: die ontwikkeling van die wynbou-industrie sedert 1685, asook die ontwikkeling van Stellenbosch as onderwysstad sedert 1859 met die stigting van die Kweekskool. Met die ontwikkeling van die teologiese seminarium en in 1887 die Victoria kollege wat later (1918) die Universiteit van Stellenbosch geword het, het dit vinnig duidelik geword dat Stellenbosch ʼn simbool was van die nasionale ideale van die Afrikaners en ʼn voedingsbron van ʼn idealistiese patriotisme wat eers later, teen die einde van Apartheid, bevraagteken is.

Vandag is Stellenbosch ʼn universiteitsstad waar ongeveer 24 000 studente van verskillende bevolkingsgroepe studeer. Dit is ʼn middelpunt van die sogenaamde “taalstryd” waar die gebruik van Afrikaans in die Hoër Onderwys op die spervuur beland het. Die Universiteit is verbind tot die ontwikkeling van hoofsaaklik Afrikaans as akademiese taal, maar wel vandag binne ʼn meertalige konteks waar daar ook rekening gehou word met Engels en isiXhosa.