Het reservaat

La réserve

Thomas Gunzig

Thomas Gunzig

Thomas Gunzig (1970) studeerde af in de politieke wetenschappen. Zijn debuut, de verhalenbundel Situation instable penchant vers le mois d'août werd in 1994 bekroond met de prijs voor schrijver-student van de stad Brussel. Sindsdien schreef hij bundels met kortverhalen, romans, hoorspelen en jeugdboeken. Gunzig staat bekend om zijn fantasierijke, van zwarte humor doortrokken proza. Zijn teksten werden al in verschillende landen bewerkt tot toneelstukken of uitgegeven in vertaling. Voor deBuren schreef hij eerder het Radioboek De Gamba en het Radioboek voor kinderen De belangrijkste uitvinding ter wereld.

Close

Charleroi Alle citybooks

Download de ePub-versie Print

La réserve

Dans Sluiertijd (Le voile du temps), Bart Van Loo se risque avec une jambe plâtrée dans les petites rues sinueuses de Chartres. Il compose sur-le-champ des poèmes de navetteurs et des haïkus sur plâtre en songeant à la poule au pot tandis que défile devant lui une série bariolée de personnages historiques de la très riche histoire de cette ville.

 


1. Arrivée à Charleroi


La résidence de Mont-sur-Marchienne se situait dans une petite maison en brique rouge construite perpendiculairement au Musée de la Photographie de Mont-sur-Marchienne. J’avais été accueilli sobrement et avec efficacité par Christelle, une responsable qui m’avait donné mon « per diem », et par Jacques, le concierge. On m’avait fait visiter : c’était propre, fonctionnel : balatum gris, mobilier Ikea. Il y avait quelque chose d’universel qui me rassurait. Et puis, on m’avait laissé seul.

En toute honnêteté, j’avais prévu de ne pas sortir durant les cinq jours que j’aurais à passer à Charleroi. Avant de partir, j’avais fait quelques courses : des pâtes, du thon, des sardines, du chocolat et une bouteille de Glenfiddich 12 ans d’âge vieilli en fût. En ne sortant pas, je n’avais en aucune manière l’impression de trahir l’esprit de cette résidence dont la seule contrainte était d’écrire un texte sur Charleroi à Charleroi. Il ne m’avait jamais été mentionné que je devais en outre circuler dans cette ville que je ne connaissais pas mais dont la réputation d’enfer social me coupait toute envie de découverte.

J’avais donc prévu de ne pas sortir, de rester aussi seul que possible, de ne parler à personne et de voir ce que ça donnerait. J’avoue que je mettais pas mal d’espoir dans cette expérience de la solitude, j’étais convaincu qu’il ne pouvait pas en sortir quelque chose de mauvais, qu’au contraire, la solitude allait peut être me révéler quelque chose sur un talent singulier et pénétrant que je n’aurais pas connu jusque-là, que ce talent serait immanquablement reconnu et fêté par l’intelligentsia littéraire internationale et qu’enfin, par voie de conséquence, l’argent se mettrait à couler à flot dans ma direction, me rassurant une bonne fois pour toutes sur le fait que je ne mourrais pas dans la misère.

Peut-être que les choses se seraient passées ainsi. Cette idée en tout cas me faisait plaisir. Comme le footballeur qui, après avoir manqué un pénalty décisif et être rentré dans les vestiaires sous les sifflets de l’assistance, se console un bref instant en rêvant à la gloire qui aurait pu être la sienne si tout s’était passé comme prévu.

Les choses, donc, auraient sans doute pu se passer ainsi si je n’avais pas, pour une raison que ces crétins de psychologues mettront sur le compte d’un « acte manqué », oublié ma brosse à dents.
J’avais pourtant apporté le plus grand soin à la confection de ma trousse de toilette dans laquelle j’avais même pensé à mettre du désinfectant, une pince à épiler, des gouttes pour les yeux et de la crème pour les brûlures superficielles.

Je m’étais rendu compte de cet oubli vers dix huit heures, au moment où je rangeais le contenu de la trousse de toilette sur l’étroite tablette du lavabo. J’avais lâché un juron, je m’étais maudit mais, reprenant aussitôt du poil de la bête, j’avais enfilé mes chaussures et ma veste pour aller en acheter une dans un Louis Delhaize que j’avais remarqué au coin de l’avenue Paul Pastur, à moins de cinquante mètres de ma petite maison de résidence.

Je ne puis m’empêcher de penser qu’à certains moments de la vie, le destin agit comme une véritable force, jouant pour ou contre certains d’entre nous. Poussant les uns vers les sommets, tirant les autres vers les abîmes. S’il fallait que je me range dans une de ces catégories, les « poussés » ou les « tirés », ce serait sans hésitation la seconde et l’affaire de la « brosse à dents oubliée » en est une confirmation : le Louis Delhaize fermait ses portes au moment précis où je me pointais devant.

Je ne m’étais pas laissé démonter. En arrivant, j’avais vu une autre grande surface, un Champion, je crois, sur la même avenue Paul Pastur à environ un kilomètre de l’endroit où je me trouvais.

J’avais donc pris ma voiture, cette même vielle Toyota grise, grinçante et bosselée, qui me traînait dans l’existence depuis dix-huit ans, et j’avais descendu cette route flanquée à gauche et à droite de petits commerces absurdes, une quantité tout à fait anormale de solariums et de coiffeurs, quelques snacks pita dürüm, un carrossier, un centre de fitness dont la vitrine cassée avait été rafistolée avec un grand morceau de contreplaqué. De tout cela, j’avais rapidement essayé de tirer une conclusion, je suis persuadé qu’on peut comprendre une ville à partir de ses commerces. J’avais essayé mais je n’étais arrivé à rien. Même aujourd’hui, après coup, je ne sais que penser d’une ville dont toute l’attention se tourne vers les solariums, les coiffeurs et les centres de fitness. Peut-être faudrait-il y voir une sorte de désir inconscient d’appartenir au mode de vie californien. Mais ce serait faire de la psychologie et comme je l’ai dit, je déteste les psychologues et je m’interdis de pratiquer leur métier, même par inadvertance.

Finalement, j’étais arrivé devant le Champion et une fois encore le destin marqua le coup. Lui aussi fermait ses portes.

Je n’avais donc pas le choix.

Il fallait que je continue jusqu’à Charleroi.

 

 

2. Charleroi en voiture


Où se trouve Charleroi ?

Cette question, je me la suis posée dès que, arrivé en bas de l’avenue Paul Pastur, des panneaux indiquaient toutes sortes de directions mais pas vraiment celle que je cherchais et qui aurait pu être quelque chose comme : « Centre ville », « Vielle ville » ou même, simplement, « Charleroi ».

N’ayant pas d’autre choix que d’avancer une fois que le feu était passé au vert, je tournai à gauche, passai sous cette longue langue de béton que l’on appelle le « Ring » et qui s’apparente dans sa forme au cadavre d’un animal invertébré qui aurait rendu l’âme au bout de longues souffrances.

Suivant le flux de la circulation, dans la chaleur lourde de cette fin de journée d’août, j’avais longé le canal et je m’étais retrouvé dans une sorte d’avenue éventrée par des travaux. Les travaux d’ailleurs, semblaient faire partie intégrante de l’endroit où je me trouvais et que je ne peux me résoudre à appeler « ville ». Il y avait bien des maisons, de petits et de grands immeubles aux fenêtres sales sur les rebords desquelles, défiant la logique botanique, certains anonymes tentaient de faire pousser des fleurs dont les pétales moribonds évoquaient des culottes sales. Il y avait bien des commerces posés à gauche et à droite, de grandes enseignes de fast-food, d’autres coiffeurs encore et puis, bien entendu, d’autres solariums, des cafés dont les salles s’ornaient de palmiers en plastique éclairés par des néons bleuâtres, il y avait même des gens, se déplaçant avec difficulté au milieu des gravats et de la poussière de chantiers manifestement à l’abandon.

Il y avait bien tout cela mais tout cela semblait avoir été jeté là, comme une poignée de dés sur un tapis de casino. Il n’y avait pas ce qu’on appelle pompeusement de « plan urbanistique » ou, s’il y en avait un, il avait dû être confié à un enfant à la fois désordonné et colérique qui, après avoir vidé la boîte du mécano, aurait renoncé à lire le mode d’emploi et serait parti en abandonnant les pièces sur le sol de la chambre.
J’étais donc bien à Charleroi. Ou, plus exactement, dans le lieu géographique appelé Charleroi mais qui n’a de ville que le nom et certains artefacts comme un hôtel de ville, une police et peut-être même, bien que l’idée parût absurde, un cadastre.

À cette heure et à cet endroit, je m’y étais résigné, il n’y avait d’ailleurs plus aucune chance de trouver la moindre brosse à dents. J’avais bien pensé rappeler Christelle, la responsable de la résidence du Musée de la Photographie, pour lui demander de me prêter une brosse à dents, même une brosse à dents usagée, je me serais engagé à lui en rendre une neuve que j’aurais achetée dès le lendemain, quand les magasins, le Louis Delhaize par exemple, seraient ouverts. Mais j’avais peur que d’une manière ou d’une autre, cette demande de brosse à dents fût interprétée comme la manifestation d’une sorte de désespoir sexuel et j’avais renoncé.

Je m’étais arrêté dans une rue en pente, une rue qui venait de nulle part et qui n’allait nulle part, j’aurais pu rentrer à la résidence de Marchienne-au-Pont, à côté du Musée de la Photographie, pour vider une bonne fois cette bouteille de Glenfiddich douze ans d’âge et essayer de gommer de mon esprit les stigmates du désespoir. Mais quelque chose en moi résistait à cette idée : Jack London n’avait-il pas arpenté les plaines glaciales du Klondike ? N’avait il pas exploré les ruelles borgnes de l’East End londonien ? Après tout, j’étais un auteur ! Un auteur de second plan, mais un auteur !

Une Mitsubishi bleu pâle passa à côté de moi. Je démarrai et la suivis.

Cela s’était passé sur un coup de tête mais après quelques minutes, il me semblait que suivre cette Mitsubishi bleu pâle était sans doute une des meilleures façons de découvrir l’endroit. Je m’étais décidé à la suivre le plus longtemps possible et puis, d’ici une heure ou deux, de rentrer jusqu’à ma résidence et de coucher sur papier ce que j’aurais pu découvrir de son propriétaire. C’était finalement une bonne piste pour le texte de 4500 mots qui m’avait été commandé et pour lequel, à l’heure qu’il était, je ne savais pas du tout quoi écrire.

Je suivis donc cette Mitsubishi bleu pâle avec d’autant plus de facilité qu’elle avançait à la vitesse d’un poney de foire. Des gens derrière moi klaxonnaient et nous dépassaient, mais je ne me laissais pas démonter et je suivais cette Mitsubishi bleu pâle que je voyais déjà comme une sœur d’infortune, comme une complice dans ce lieu si inconfortable pour l’esprit, comme une amie même, grâce à laquelle un sens allait être donné à l’invraisemblable imbroglio de ces rues.

La Mitsubishi bleu pâle passa par un rond-point et obliqua à droite, juste avant un cul de sac encrassé par des sacs poubelle noirs et l’entrée d’une bretelle d’autoroute. Elle et moi roulions à présent presque au pas sur une petite route avec, à droite, les piliers en béton du Ring aux pieds desquels une végétation courte, sèche et épineuse survivait tant bien que mal parmi toutes sortes de déchets arrivés là dieu sait comment : des flacons d’adoucissant, un chariot de grande surface, une valise trouée, bref tout un musée des malheurs de la vie.

Et à gauche, une sorte de parking en construction qui, à cette période de l’année et à cette heure de la journée, ressemblait plus à une éclaboussure accidentelle de gravats sur un terrain vague. De part et d’autre de cette petite route, aussi étonnant que cela puisse paraître, il y avait des gens : trois ou quatre clochards plutôt jeunes accompagnés de deux caniches au poil couleur miel se disputaient un sac en plastique, un homme d’une maigreur maladive, assis sur un plot peint en jaune qui regardait d’un air étonné son avant-bras, et deux ou trois silhouettes de femmes : une Africaine d’une cinquantaine d’années, visage aussi fermé qu’un local à haute tension, leggins noirs moulants sous une minijupe blanche. Une femme aux cheveux teints en blond, jean clair délavé, bottines en daim. Une grosse dame aux cheveux noirs, look vaguement gothique mais avec une influence R’n’B et un clin d’œil à l’expressionnisme allemand.

La Mitsubishi bleue emprunta une autre rue qui longeait un fleuve aux eaux brunes et huileuses et elle partit sur la droite dans une autre rue.

À une époque révolue, cette voie avait dû être une rue commerçante et animée mais dont les vitrines brisées, les volets clos et les planches clouées en diagonal devant les portes, m’évoquaient le tartre qui se déposerait sur mes dents une fois la nuit tombée. Cette rue, la rue Léopold, était à sa façon une sorte de Pompéi. Une civilisation y avait pris fin brutalement suite à une calamité imprévisible, ne laissant d’elle que les squelettes d’une histoire qui m’échappait et quelques fantômes tristes en guise de souvenirs.

Quand je serais de retour à la petite maison de ma résidence, j’allais apprendre en interrogeant internet, que cette rue, ce quartier historique de la prostitution et des bars, ce quartier qu’on appelait, je ne savais pas pourquoi car il n’en n’avait en aucune manière la forme, le « triangle », avait été condamné par un projet pompeusement baptisé « Phoenix ». Je ne savais rien du projet « Phoenix » et je n’en sais toujours rien aujourd’hui. Je doute même que qui que ce soit puisse en savoir quelque chose. Il y avait bien des photomontages de ce que ça allait être, des photomontages qui ressemblaient à des publicités pour un nettoyant ménager, des gens d’une trentaine d’années et des enfants jouant dans les larges allées de parcs verdoyants le long des eaux bleutées d’une rivière. Des commerçants souriants servant des boissons colorées à des couples oisifs. Les images de projets architecturaux, dans leur volonté brutale de représentation de l’idéal, m’ont toujours fait aussi peur que des manifestes révolutionnaires affirmant que l’avènement de l’homme nouveau serait pour demain. De toute façon, le projet Phoenix, ça n’allait pas être comme sur ces images, ce n’était pas possible que cela soit comme sur ces images, à moins que ce projet ne parvienne en plus de planter de la verdure, de chasser les prostituées et de paver une rue, à changer l’axe de rotation de la terre afin que le climat désespérément maussade de la Belgique se mette à ressembler à celui des îles Fidji. Ça n’allait pas être comme sur ces images, ça ne pouvait pas être comme sur ces images qui ne tenaient pas du tout compte du fait que la vie, tout simplement et rapidement, use, salit et abîme. Qu’après un temps très court, sans doute même instantanément, les arbres du projet Phoenix, les pavés du projet Phoenix et les vitrines du projet Phoenix seraient attaqués par la pollution, la crasse, les parasites et la maladie. Que les trentenaires des photomontages seraient des trentenaires avec des problèmes qui les râpent, qu’ils vieilliraient vite, qu’ils souriraient moins que lorsqu’ils se promenaient pour la première fois sur les pavés du projet Phoenix. Que lorsqu’ils s’y promèneraient la seconde fois, ce serait sans doute sans le sourire qu’ils avaient sur le photomontage. Que les enfants seraient comme les enfants d’aujourd’hui : des enfants qui manquent de soleil, des enfants pour la plupart mal et trop nourris, des enfants terrorisés par les angoisses muettes de leurs parents trentenaires dans une région de l’Europe et du Monde qui, après avoir mangé son pain blanc et son pain noir, sentait sans oser le dire qu’il allait falloir apprendre à se passer de pain tout court.

Le projet Phoenix, au moment où je suivais la Mitsubishi bleu pâle dans la rue Léopold et puis, à nouveau, entre le parking désert et les piliers du Ring, était déjà un mensonge dont la seule réalité était, pour le moment, d’avoir fichu une poignée de putes éreintées dans un terrain vague, à côté des piles de sac poubelles.

J’avais fini par laisser là la Mitsubishi en lui souhaitant de trouver rapidement ce qu’elle cherchait et j’étais rentré à la petite maison de ma résidence, à Marchienne-au-Pont, à côté du Musée de la Photographie. J’avais regardé un film de loups-garous sur mon ordinateur. Vers minuit, un orage d’une terrible violence s’était abattu sur toute la région. Dans l’indifférence générale, des alarmes s’étaient mises à hurler, un peu partout, dans l’avenue Paul Pastur, cette avenue bardée de coiffeurs et de solariums qui descend vers Charleroi.

 

 


3. Charleroi à pied

Le lendemain, la première chose que j’aie faite a été d’aller me chercher une brosse à dents au Louis Delhaize. Je l’ai choisie avec soin, m’orientant vers les modèles les plus chers et offrant des qualités scientifiquement prouvées. Puis, une fois rentré, je m’étais longuement et méticuleusement brossé les dents.

Rien ne me forçait plus à ressortir, d’ailleurs la simple raison me poussait à rester entre les murs de la petite maison de ma résidence et de me mettre à l’ouvrage. C’est ce que je fis d’ailleurs, passant toute la matinée et une partie de l’après-midi à raconter la journée de la veille. Mais à mesure que je travaillais et qu’en travaillant le temps passait, une inquiétude sombre et désagréable grandissait en moi, celle de passer pour un type « bizarre ».

Pour comprendre cela, il faut se rappeler comment était disposée la petite maison de ma résidence. Elle était, je le répète, posée juste à côté, perpendiculairement au Musée de la Photographie de Mont-sur-Marchienne. Elle était d’ailleurs propriété de ce musée qui y entreposait dans la pièce de devant, des caisses d’affiches et des caisses de livres. Le personnel du musée ainsi que son directeur étaient donc forcément au courant de ce qui se passait dans cette petite maison. Qu’une lumière y soit allumée ou éteinte. Que les rideaux en toile bleu foncé soient tirés ou ouverts. Que je fusse présent ou absent dans la petite maison de ma résidence, au Musée de la Photographie de Mont-sur-Marchienne, on le savait forcément.

Je craignais donc de passer pour quelqu’un de bizarre. Je ne sais pas vraiment pourquoi d’ailleurs. Peut-être parce que je suis vraiment quelqu’un de bizarre et que je redoute que cela se sache, que cela soit ajouté dans un grand dossier à ma charge qu’on sortira un jour, que la rumeur se répande au point que l’on m’enferme. Ou peut être parce que je ne suis pas bizarre du tout et que l’idée que l’on puisse douter de ma haute normalité me fait terriblement souffrir.

Vers le milieu de l’après-midi, alors qu’un soleil franc et antipathique avait pris le relais du ciel de plomb, la crainte de passer pour quelqu’un de bizarre se mua en une véritable terreur qui emporta avec elle la réticence que j’éprouvais à l’idée de sortir et je sortis donc. Claquant la porte pour qu’on voie bien que j’étais sorti. Toussant même bruyamment et allant jusqu’à laisser tomber mes clés sur la pierre bleue du perron.

En voiture, j’étais redescendu par l’avenue Paul Pastur presque déjà familière et j’étais arrivé, en bas de la côte, à cette série de panneaux indiquant « Hôpitaux / Gare / RTBF / Cité Administrative », mais bien entendu toujours pas de « Centre Ville ». J’avais, comme la veille, suivi le flux léger de la circulation mais, cette fois-ci, comme quelqu’un de normal visitant une ville de manière normale, je m’étais garé.

Il n’y aurait eu cette sensation très particulière de chaos, il n’y aurait eu l’impression que l’endroit où je me trouvais était un peu comme le corps d’un mourant ayant décidé, épuisé, de ne plus résister à la mort, alors oui, l’endroit où je me trouvais aurait presque pu ressembler à une avenue normale faites de boutiques, de terrasses, bordée de quelques arbres. Cette avenue qui était en fait un boulevard, le boulevard Tirou, semblait être l’échantillon d’une autre ville, une ville qui serait vraie, celle-là, posé au milieu du brouillon d’une autre ville que personne n’allait jamais terminer.

Mais cette impression de normalité ne résistait pas à une observation à peine plus attentive : en face de moi, l’hôtel Leonardo s’encastrait d’étrange façon dans une agence BNP-Paribas-Fortis qui jouxtait le Forem devant lequel quelques fonctionnaires fumaient une cigarette en parlant de vacances passées ou à venir. En face, l’énorme immeuble de la CSC s’ornait d’un bas-relief menaçant, figurant une sorte de Vierge tenant dans les bras un Christ encore bébé, lui-même portant une lampe de mineur. Et, sous les pieds de cette Vierge aux yeux vides portant ce bébé aux yeux vides, il y avait trois mineurs à genoux, écrasés, eux aussi les yeux vides.

J’étais boulevard Tirou, debout contre la portière de ma Toyota bosselée et grinçante, et je ne savais pas où aller et pourtant il fallait que j’aille quelque part. Un homme debout contre une portière de voiture mais qui ne va nulle part, pourrait très facilement passer pour quelqu’un de bizarre et, comme je l’ai dit, passer pour quelqu’un de bizarre était précisément ce que j’essayais d’éviter.

Sur le trottoir, en face de moi, la première personne qui passa fut une fille d’une vingtaine d’années, maigre mais avec des seins énormes, les cheveux corrodés par une décennie de shampoing décolorant. J’allais faire comme la veille, avec la Mitsubishi bleu pâle. La veille, ça m’avait réussi, ça me réussirait encore, j’allais la suivre.

Je me mis en marche. À bonne distance pour ne pas attirer l’attention. Ne la fixant pas, utilisant ma « vision périphérique ».

La fille avançait vite et avançait droit. Il était clair qu’elle ne faisait pas du shopping, il était clair qu’elle savait où elle allait. Elle devant, moi derrière, nous avons traversé tout le boulevard Tirou sur lequel il y avait quelques boutiques de modes, encore des coiffeurs et un certains nombre de tatoueurs dont un, en tout cas, proposait un mystérieux « piercing médical ».

La fille avait bifurqué dans une rue piétonne qui sentait le vomi et puis dans une rue en travaux qui montait raide et droite, la rue de la Montagne. Dans cette côte encrassée par les scories du projet Phoenix, gravats, poussières, planches bancales posées sur des trous, se succédaient presque exclusivement des boutiques de vêtements et des revendeurs de GSM. Des publicités vantaient avec brutalité le nouveau Samsung Galaxy. Il y avait pas mal de monde, surtout des adolescentes dont les traits et la couleur des cheveux trahissaient les ascendances méditerranéennes. Mais elles étaient nées là, victimes collatérales d’une révolution industrielle qui avait pris fin, et elles avaient grandi au milieu des décombres des forges et des mines, et la laideur avait coulé sur elles, le climat poussiéreux les avaient travaillées, comme la pauvreté aussi, sans doute, le manque de perspectives, confusément la peur de l’avenir et par réaction, peut-être, sans le savoir, la haine du monde.

La fille que je suivais continuait à marcher, elle n’avait pas de bonnes chaussures, des bottines à talons usés, du plastique recouvert d’une mince couche de faux cuir. Régulièrement, à gauche ou à droite, sa cheville cédait sous la contrainte et se mettait brusquement en angle droit, probablement à deux doigts de la rupture mais, pareille à un soldat qui aurait pris une balle dans le bras au front, la fille poursuivait son chemin, l’air de rien. Je me souviens d’avoir admiré son courage, je me souviens d’avoir envisagé de l’aborder, de lui expliquer que j’étais seul dans cette ville que je ne comprenais pas, que je la suivais pour ne pas avoir l’air de quelqu’un de bizarre mais que c’était sans doute paradoxal car cela faisait précisément de moi quelqu’un de bizarre. Mais que, en tout état de cause, depuis que je la suivais et que je l’observais trébuchant dans les pièges sournois du projet Phoenix, je la trouvais courageuse et que même si elle ne ressemblait pas aux photographies que les boutiques de la rue de la Montagne affichaient dans leur vitrines, que même si elle n’avait pas un Samsung Galaxy, que même si ses cheveux étaient aussi raides et corrodés que les rambardes du Ring, que même si sa maigreur ne pouvait être qu’un signe de maladie, que même si, comme toutes les autres, elle haïssait le monde, je serais ravi qu’éventuellement, sans vouloir la déranger, elle vienne passer un moment, peut-être la soirée, dans la petite maison de ma résidence à côté du Musée de la Photographie, et que peut-être, nous pourrions y faire l’amour.

Mais déjà nous arrivions en haut de la côte, face à l’hôtel de ville, un édifice sans le moindre intérêt, mise à part la réputation sulfureuse de certains de ses occupants passés ou présents. La fille s’était assise à côté d’un groupe de jeunes hommes qu’elle semblait connaître, l’un d’entre eux, la peau très pâle, avec une casquette Nike d’un vert olive vissé sur la tête, une barbiche noirâtre sous sa bouche taillée en forme de filet de salive, lui caressa un de ses gros seins avec un geste dont le naturel m’impressionna beaucoup.
Je redescendis ensuite, un peu triste évidemment et plus étranger que jamais à cette ville. Durant la descente, ayant un « point de vue » sur l’horizon du fait de la relative altitude de ce qu’on appelle, à Charleroi, la « ville haute », je découvris toutes les silhouettes des terrils qui encerclaient la ville comme des monstres morts d’épuisement après avoir rampé sur d’infinis kilomètres, et puis aussi, droit devant, les ossements métalliques et démesurés des usines de Marcinelle qui avaient, en cette fin de journée d’août subitement torride, la beauté si particulière des tragédies. Il y avait enfin, tout autour, quelle que soit la direction dans laquelle je regardais, cet abominable Ring dont la rambarde, pareille à la carapace d’un insecte venimeux, avait été peinte d’un bleu ciel grotesque, sans doute sur les conseils d’un psychologue pour qui cette couleur devait être celle de l’apaisement mais qui, ici, devenait celle du mensonge fait à toute une ville.

Sur la vitrine close d’une agence de voyage, il y avait collé avec du scotch, la publicité pour le « centre de délassement de Marcinelle ». C’était la photographie d’une sorte de grande piscine, prise sans doute en été, une foule à moitié nue était allongée tout autour. Je m’étais dit que la fille maigre à gros seins que j’avais suivie un peu plus tôt et son fiancé à la barbiche baveuse étaient peut-être là, à se « délasser », à essayer de se débarrasser un moment de la sensation terriblement déprimante que leur ville n’était pas une ville, mais un lieu, un espace où avait été confinée avec une froide brutalité, une population dont on ne savait à présent plus trop quoi faire, un peu comme une de ces réserves indiennes, crevant d’alcool et de misère, dans l’ouest des États-Unis.

 

Download de ePub-versie Print

Het reservaat

Bart Van Loo trotseert in Sluiertijd met een been in het gips de kronkelige straatjes van Chartres. Hij componeert stante pede pendelbusgedichten en gipshaiku’s en denkt aan poule au pot terwijl een bonte reeks historische figuren uit de rijke geschiedenis van de stad aan hem voorbijtrekt. 'De zon schijnt en transparante figuren lichten op. Jean Moulin, Hendrik IV, Gancelme en Rollo eten poule au pot.'

 


1. Aankomst in Charleroi


De residentie in Mont-sur-Marchienne is een klein huis in rode baksteen dat loodrecht ten opzichte van het Musée de la Photographie van het gelijknamige oord was gebouwd. Ik was er op sobere en doeltreffende wijze onthaald door Christelle, een verantwoordelijke die me mijn dagvergoedingen had overhandigd, en door Jacques, de huisbewaarder. Ze hadden me er rondgeleid ‒ het was netjes, functioneel ‒ grijze balatum, IKEA-meubilair. Het had iets universeels dat me geruststelde. En toen hadden ze me daar alleen gelaten.

Eerlijk gezegd had ik me voorgenomen om in de vijf dagen die ik in Charleroi door moest brengen geen voet buiten de deur te zetten. Ik had voor mijn vertrek enkele boodschappen gedaan: pasta, tonijn, sardientjes, chocolade en een fles Glenfiddich Single Malt 12 jaar, gerijpt in eikenhouten vaten. Overigens gaf dit voornemen me niet het gevoel een inbreuk te plegen tegen de geest van deze residentie: de enige dwingende voorwaarde was dat ik in Charleroi een tekst over Charleroi zou schrijven. Er stond nergens dat ik ook in die mij onbekende stad moest rondlopen: haar reputatie van sociaal inferno ontnam me trouwens alle lust om er kennis mee te maken.

Ik had me dus voorgenomen om niet buiten te komen, zoveel mogelijk alleen te blijven, met niemand te praten en dan maar te zien waar het op uitdraaide. Ik geef meteen toe dat ik nogal wat verwachtte van dit soort eenzaamheid, ik was ervan overtuigd dat er niets verkeerds kon uit voortkomen, dat de eenzaamheid me integendeel misschien iets tot dan toe onbekends zou openbaren over bijzondere en indringende schrijverskwaliteiten, dat dit talent onvermijdelijk door de internationale literaire intelligentsia zou worden erkend en gevierd en dat het geld bijgevolg eindelijk binnen zou stromen en me voor eens en altijd de garantie zou geven dat ik niet in ellende zou sterven.

Misschien had het zo kunnen lopen. Het idee alleen al deed me plezier. . Een beetje zoals bij een voetballer die na het missen van een beslissende strafschop onder luid boegeroep naar de kleedhokjes is teruggekeerd en daar heel even troost vindt in een dagdroom over de roem die hij zou hebben vergaard als alles volgens plan zou zijn verlopen.

Het had allemaal ongetwijfeld zo kunnen lopen als ik niet om een onbekende reden, die stompzinnige psychologen ongetwijfeld een freudiaanse ‘Fehlleistung’ zouden noemen, mijn tandenborstel niet was vergeten.

Ik had nochtans de grootste zorg besteed aan de voorbereiding van mijn toilettas en had zelfs aan een ontsmettingsmiddel, een ontharingspincet, oogdruppels en een zalf voor oppervlakkige brandwonden gedacht.

Die onachtzaamheid was pas tot me doorgedrongen toen ik rond zes uur ’s avonds de inhoud van mijn toilettas uitstalde op het smalle plankje boven de wastafel Ik vloekte en verwenste mezelf in alle talen, maar kwam het gauw genoeg te boven om vlug mijn jas en schoenen aan te trekken en om er een te gaan kopen bij een Louis Delhaize die ik in het voorbijrijden op de hoek van de avenue Paul Pastur op minder dan vijftig meter van mijn tijdelijk onderkomen had opgemerkt.

Ik kan de gedachte niet onderdrukken dat het lot op sommige momenten van het leven als een ware oerkracht werkt, voor of tegen sommigen van ons. Dat het de een naar de hoogste toppen optilt en anderen naar de afgrond sleurt. Als ik mezelf in een van die twee categorieën van ‘opgetilden’ of ‘meegesleurden’ zou moeten onderbrengen, dan zonder twijfel in de tweede. Het tandenborstelincident leverde nog maar eens het duidelijke bewijs: precies toen ik bij de Louis Delhaize aankwam, sloot die zijn deuren. Toch liet ik me niet uit het lood slaan. Ik had, toen ik aankwam, ongeveer een kilometer hogerop langs diezelfde avenue Paul Pastur een ander grootwarenhuis opgemerkt, een Champion, denk ik.

Ik was mijn wagen gaan halen, nog altijd dezelfde oude grijze geblutste en knarsende Toyota die me al achttien jaar trouw door het bestaan voerde, en ik was de weg afgereden waar rechts en links absurde kleine handelszaken stonden, een totaal abnormaal aantal zonnestudio’s en kappers, enkele pita dürüm-snackbars, een carrosseriehersteller, een fitnesscentrum waar de gebroken etalageruit door een groot stuk multiplex was vervangen. Ik had geprobeerd uit dit alles snel een conclusie te trekken: ik ben er immers van overtuigd dat je een stad kunt begrijpen door haar handelszaken. Ik probeerde het, maar het leverde niets op. Ook vandaag nog, achteraf beschouwd, weet ik niet wat te denken over een stad waar alle aandacht naar zonnestudio’s, kappers en fitnesscentra lijkt te gaan. Misschien moet je er een soort onbewust verlangen in zien om deel te hebben aan een Californische levensstijl? Maar zo begeef ik mij op het pad van de psychologische interpretatie en zoals ik eerder te verstaan gaf, ik haat psychologen en vermijd tot iedere prijs, ook al is het uit onachtzaamheid, een voet op hun domein te zetten.

Toen ik uiteindelijk voor de Champion aankwam sloeg het lot een tweede keer toe. Ook hij sloot op dat ogenblik zijn deuren.

Er bleef mij dus geen andere optie.

Ik moest doorrijden. Tot in Charleroi.

 

 

 

2. Met de auto door Charleroi


Waar ligt Charleroi?

Ik begon me die vraag te stellen zodra ik aan het eind van de avenue Paul Pastur kwam waar een hele reeks borden verschillende richtingen aanduidden behalve de richting die ik zocht en die een woord had kunnen bevatten als ‘Centre ville’, ’Vieille ville’ of zelfs gewoon ‘Charleroi’.

Aangezien ik geen andere keuze had dan door te rijden toen het verkeerslicht groen werd, sloeg ik linksaf, reed onder de lange betonnen tong die ‘Ring’ wordt genoemd en die door haar vorm spontaan de associatie oproept met het kadaver van een ongewerveld dier dat in helse pijnen de geest zou hebben gegeven.

In de loodzware hitte van die augustusavond volgde ik slap de verkeersstroom, reed langs het kanaal en belandde op een soort laan die er door werkzaamheden opengereten bijlag. Overigens leken werkzaamheden wezenlijk deel uit te maken van de plek waar ik me bevond en die ik nooit een ‘stad’ zou kunnen noemen. Natuurlijk stonden er wel huizen, kleinere en grotere gebouwen met smerige ramen waar sommige naamloze wezens tegen alle botanische logica in probeerden bloemen op de vensterbanken te laten groeien waarvan de schrale kroonblaadjes op vieze onderbroekjes leken. Links en rechts lagen wel enkele handelszaken, grote fastfoodketens, nog meer kappers en – hoe kon het anders – nog meer zonnestudio’s, een paar cafés met een neonblauw verlichte plastieken palm om de gelagzaal op te smukken en er waren zelfs mensen die moeizaam vooruit kwamen te midden van het gruis en het stof van bouwwerven die er duidelijk al lang onaangeroerd bij lagen.

Dat was er dus allemaal, maar het leek daar te zijn uitgestrooid als een handvol dobbelstenen in het casino. Er was dus geen sprake van wat zo plechtig een ‘urbanisatieplan’ wordt genoemd of, indien er al een zou zijn geweest, dan was het ongetwijfeld van de hand van een even ongeordend als opvliegend kind dat zijn doos meccano had leeg gegooid en dan de stukken zo maar op de vloer had achtergelaten omdat het geen zin had om de handleiding te lezen en liever buiten wilde spelen.

Maar ik bevond me dus wel degelijk in Charleroi. Beter gezegd, op een geografische plek die de naam Charleroi had gekregen maar van een stad alleen de benaming kon voorleggen en een paar artefacten zoals een stadhuis, een politiekantoor en misschien wel een kadaster, ook al leek dit laatste volkomen absurd.

Ik had er mij overigens bij neergelegd dat ik op dat uur en op die plek niet de minste kans meer maakte om ergens een tandenborstel te vinden. Ik had even overwogen om Christelle te bellen, de verantwoordelijke van het Musée de la Photographie, en haar te vragen of ze mij een tandenborstel wilde lenen. Desnoods een gebruikte. Ik zou haar de volgende dag, meteen na openingstijd van de winkels zoals Louis Delhaize, in ruil voor de hare een nieuwe hebben bezorgd. Maar ik was bang dat de vraag om een tandenborstel te lenen op een of andere manier als een al te doorzichtige uiting van seksuele wanhoop zou worden geïnterpreteerd en ik had het dus gelaten.

Ik was in een hellende straat blijven staan, een straat die nergens vandaan kwam en nergens naartoe ging, en ik had net zo goed rechtsomkeert kunnen maken naar de residentie in Marchienne-au-Pont naast het Musée de la Photographie. Ik had daar stevig aan de fles in eikenhouten vaten gerijpte Glenfiddich Single Malt 12 jaar kunnen zitten om te proberen alle stigmata van de wanhoop uit mijn brein te verjagen. Maar iets in mij bood nog weerstand. Had Jack Londen niet de ijzige vlakten van Klondike getrotseerd? Was hij niet tot in de donkerste steegjes van de Londense East End doorgedrongen? Ik was tenslotte zelf ook een auteur! Tweederangs, jazeker, maar desalniettemin een auteur!

Een lichtblauwe Mitsubishi haalde me in. Ik startte en volgde hem.

Het was een plotselinge ingeving maar geleidelijk begon ik te denken dat het volgen van die lichtblauwe Mitsubishi wellicht een van de beste manieren was om de stad te verkennen. Ik besliste hem zo lang mogelijk te volgen en over een paar uren naar mijn logies terug te keren om daar alles op te tekenen wat ik over zijn eigenaar te weten was gekomen. Het leek al bij al een goed spoor voor die tekst van 4500 woorden die van mij werd verwacht en waarvoor ik tot op dat ogenblik geen greintje inspiratie had gevonden.

Ik volgde dus – overigens moeiteloos – de lichtblauwe Mitsubishi die met een gangetje van een kermispony vooruitkwam. Auto’s achter me toeterden erop los en haalden ons in, maar ik liet me niet van de wijs brengen en bleef achter de lichtblauwe Mitsubishi rijden die ik gaandeweg begon te beschouwen als een medeslachtoffer van hetzelfde lot, als een soort zielsverwant in dit voor de geest ongemakkelijke oord, als een vriend zelfs: dankzij hem zou de onwaarschijnlijke wirwar van de straten zin en betekenis krijgen.

De lichtblauwe Mitsubishi sloeg bij een rotonde rechtsaf, net voor een doodlopende straat vol zwarte vuilniszakken en een oprit van de autoweg. We reden nu allebei bijna stapvoets langs een kleine weg met rechts de betonnen pijlers van de Ring en aan hun voet een korte, dorre en stekelige begroeiing die zo goed en zo kwaad als het ging tussen allerlei afval probeerde te overleven dat daar god weet hoe was beland: plastic flessen wasverzachter, een supermarktwagentje, een kapotte reiskoffer, kortom een klein museum van de menselijke misère.

Links lag een soort parkeerterrein in aanbouw dat in die tijd van het jaar en op dat uur van de dag veel meer weg van een toevallig uitgespreide hoop gruis op een braakliggend stuk grond. Er hingen aan weerszijden van die weg wonderlijk genoeg ook mensen rond: drie of vier vrij jonge clochards in het gezelschap van een paar honigkleurige poedels die om een plastic zak ruzieden; een ziekelijk magere man zittend op een geel geschilderd blok beton die met verbaasde ogen naar zijn onderarm zat te staren. Ook twee of drie vrouwelijke gedaanten: een zowat vijftigjarige Afrikaanse met een gezicht als een vergrendelde hoogspanningscabine, in spannende zwarte leggings onder een witte minirok; een vrouw met geblondeerd haar, in stonewashed jeans en suède laarzen; een zwartharige dikke dame met een vage door R&B beïnvloede gothic look en een knipoog naar het Duitse expressionisme.

De blauwe Mitsubishi reed een andere straat in langs een kanaal waarin langzaam een olieachtig bruin water stroomde en sloeg dan rechts een andere straat in. In lang vervlogen dagen moest dit ongetwijfeld een drukke handelsstraat zijn geweest, maar de kapotte etalageruiten, de gesloten luiken en de diagonaal gespijkerde planken voor de deuren riepen het beeld op van de tandsteen die zich tijdens de nacht op mijn tanden zou vormen. Op haar eigen manier was deze rue Léopold een soort Pompeï. Daar had een beschaving plotseling als gevolg van een onverwachte catastrofe opgehouden te bestaan en had alleen maar skeletten achtergelaten van een voor mij ongrijpbare geschiedenis en enkele droevige spoken als herinnering.

Wanneer ik eenmaal terug in de mij voorbehouden residentie zou zijn, zou ik via internet vernemen dat deze straat − eigenlijk de historische prostitutiebuurt vol louche bars die om een voor mij onbegrijpelijke reden de ’driehoek’ werd genoemd hoewel ze er helemaal niet de vorm van vertoonde − het slachtoffer was geworden van een pompeus opgezet project met de grootsprakerige naam ’Phoenix’. Ik wist toen geen moer van een Phoenixproject en ik weet er vandaag evenmin iets over. Ik twijfel zelfs of er ergens iemand is die er wel echt iets over weet. Er bestonden wel fotomontages over hoe het er zou uitzien, fotomontages zoals op reclamefolders voor allesreinigers, met hippe dertigers en spelende kinderen op de brede lanen van weelderig groene parken langs de blauwe wateren van een rivier. Verkopers die met een breedsmoelglimlach kleurige drankjes serveerden aan lanterfantende paartjes. Beelden van architecturale projecten hebben me met hun brutaal voornemen om het ideaal voor te stellen altijd evenveel angst ingeboezemd als revolutionaire manifesten die beweerden dat de ontvoogding van de nieuwe mens zeer nabij was. Hoe dan ook zou het Phoenixproject er nooit uitzien zoals op de prenten, het kon er onmogelijk uitzien zoals op de prenten tenzij het project erin slaagde om naast het inplanten van groen, het verjagen van de prostituees en het plaveien van straten, ook de omwentelingsas van de aarde te verleggen zodat het hopeloos druilerige Belgische klimaat plots op dat van de Fiji-eilanden zou gaan lijken. Het zou er nooit uitzien zoals op de prenten, het kon er onmogelijk uitzien zoals op de prenten die er helemaal geen rekening hielden mee hielden dat het leven gewoonweg en vrij snel alles verslijt, vervuilt en beschadigt. Dat de bomen van het Phoenixproject, de plaveien van het Phoenixproject en de etalages van het Phoenixproject na heel korte tijd zoniet meteen zouden worden aangevallen door vervuiling, troep, parasieten en ziektes allerhande. Dat de dertigers van de fotomontage dra dertigers zouden zijn met problemen die aan hen vraten, dat ze snel ouder zouden worden en minder zouden glimlachen dan toen ze voor het eerst op de geplaveide straten van het Phoenixproject gingen wandelen. Dat ze al bij de tweede wandeling niet meer zouden glimlachen zoals op de fotomontage. Dat de kinderen intussen kinderen van vandaag zouden zijn geworden: kinderen met een tekort aan zonlicht, kinderen die verkeerd en te veel eten, kinderen die met de terreur van de onuitgesproken angsten van hun hippe ouders moeten leven op een plek in Europa en de Wereld waar je zonder het te durven uitspreken aanvoelde dat er na de wittebroodsweken en de zwartebroodsjaren helemaal geen brood meer zou zijn.

Het hele Phoenixproject was al één grote leugen op het ogenblik dat ik de lichtblauwe Mitsubishi in de rue Léopold en daarna opnieuw tussen het godverlaten parkeerterrein en de pijlers van de Ring volgde. Zijn enige verwezenlijking tot nu toe was dat het een handvol afgepeigerde hoeren op een braak stuk grond naast stapels vuilniszakken had neergepoot.

Ik heb toen de Mitsubishi zijn gang laten gaan en hem toegewenst dat hij gauw mocht vinden wat hij zocht en ben zelf teruggekeerd naar mijn logies in het kleine huis naast het Musée de la Photographie in Marchienne-au-Pont. Ik heb op mijn laptop naar een film met weerwolven gekeken. Rond middernacht woedde een vreselijk onweer over de hele streek. Een beetje overal in de avenue Paul Pastur, de brede laan vol kapperszaken en zonnestudio’s die naar Charleroi voert, gingen huilende alarminstallaties af zonder dat het blijkbaar iemand iets kon schelen.

 

 

 


3. Te voet door Charleroi

 


De volgende dag ging ik allereerst naar de Louis Delhaize om er een tandenborstel te kopen. Ik heb hem heel zorgvuldig uitgekozen, tussen de duurste modellen die ook wetenschappelijk bewezen voordelen konden voorleggen. Ik was meteen naar huis teruggekeerd om er heel lang en zorgvuldig mijn tanden te poetsen.

Nu was er niets meer dat me naar buiten dreef en het simpele verstand dwong me trouwens om tussen de vier muren van mijn logies te blijven en eindelijk aan het werk te gaan. Wat ik overigens deed. Ik besteedde de hele morgen en een deel van de middag aan het vertellen van mijn belevenissen van gisteren. Maar naargelang ik en de tijd vorderden bekroop me een groeiende, sombere en onaangename bekommernis, met name dat men me een ‘vreemde vogel’ zou vinden.

Om het te begrijpen moet ik even de opstelling van het huis waar ik logeerde in herinnering brengen. Het stond zoals gezegd vlak naast en loodrecht ten opzichte van het Musée de la Photographie in Mont-sur-Marchienne. Het was trouwens eigendom van het museum dat er in de voorkamer kisten met affiches en boeken bewaarde. Zowel het personeel als de directeur van het museum waren dus onvermijdelijk op de hoogte van wat zich in het huisje afspeelde. Van een licht dat aan of uit was. Van donkerblauwe stofgordijnen die open of dichtgetrokken waren. En of ik in het kleine huis waar ik verbleef bij het Musée de la Photographie in Marchienne-au-Pont, aan- of afwezig was, daarvan was men onvermijdelijk op de hoogte. Ik was dus bang als een vreemde vogel te worden beschouwd. Ik weet trouwens niet goed waarom. Misschien omdat ik inderdaad een vreemde vogel ben en bang dat het wordt ontdekt, dat het in een groot dossier te mijnen laste zou worden opgetekend en op een dag bekendgemaakt, dat het gerucht zich zou verspreiden en tot mijn opsluiting zou leiden? Of misschien omdat ik helemaal geen vreemde vogel ben en ik vreselijk zou lijden onder het simpele het idee dat er aan mijn absolute normaliteit zou worden getwijfeld?

Halverwege de middag, terwijl een stralende en antipathieke zon het van de loodgrijze lucht had overgenomen, sloeg de vrees als een vreemde vogel te worden beschouwd om in een ware golf van angst die mijn weerzin om op stap te gaan wegspoelde. Ik ging dus op stap. Ik hoestte daarbij opzettelijk luid en liet zelfs mijn sleutelbos op het arduinen bordes vallen.

Ik was eerst met de auto langs de mij nu bijna vertrouwde avenue Paul Pastur de helling af gereden tot bij de hele waaier borden met ‘Hôpitaux / Gare / RTBF / Cité Administrative’, maar natuurlijk nog altijd geen ‘Centre Ville’. Net als gisteren had ik de lichte verkeersstroom gevolgd maar deze keer had ik de auto geparkeerd zoals een normaal iemand die op een normale manier een stad bezoekt.

Als er niet een bijzonder gevoel van chaos was geweest of de indruk dat de plek waar ik me bevond op het lichaam van een stervende leek die uitgeput beslist had niet langer de dood te weerstaan, ja, dan zou de plek waar ik me bevond bijna een normale avenue kunnen zijn geweest, met boetieks, terrasjes en geflankeerd door enkele bomen. Deze avenue, in feite een boulevard en meer bepaald de boulevard Tirou, leek wel het monster van een andere stad, een echte stad deze keer, dat nu te midden van de kladversie van een andere stad die niemand ooit zou afwerken was neergepoot.

Overigens hield die eerste indruk van normaliteit slechts heel even stand bij een ietwat aandachtigere observatie: vlak tegenover mij was het hotel Leonardo op een bizarre manier in een filiaal van de BNP-Paribas-Fortisbank ingebouwd, naast de Dienst voor Arbeidsbemiddeling waar een handvol ambtenaren bij de ingang een sigaret stond te roken en van gedachten te wisselen over voorbije of toekomstige vakanties. Daar tegenover stond het reusachtige gebouw van de christelijke vakbond met het dreigende bas-reliëf waarop een soort Maagd de baby Christus in haar armen hield die op zijn beurt een mijnwerkerslamp vasthield. Aan de voeten van die Maagd met de lege blik en haar baby met een even lege blik knielden drie mijnwerkers met gebogen hoofd. Ook hun blik was leeg.

Ik stond dus op de boulevard Tirou tegen de deur van mijn geblutste en knarsende Toyota geleund, niet wetend waar naartoe terwijl ik juist ergens naartoe móest. Een man die tegen de deur van zijn auto geleund staat en nergens naartoe gaat zou best voor een vreemde vogel kunnen doorgaan en voor een vreemde vogel doorgaan was precies wat ik angstvallig wilde vermijden, zoals ik al eerder zei.

De eerste persoon die op het trottoir aan de overkant voorbijliep, was een meisje van rond de twintig, mager maar met een enorme boezem en haren die door een decennium ontkleurende shampoos waren aangevreten. Ik zou net zo te werk gaan als gisteren met de lichtblauwe Mitsubishi. Het was toen best meegevallen en het zou deze keer ook wel meevallen. Ik volgde haar.

Ik begon dus te lopen. Op veilige afstand om niet de aandacht te trekken. Ik fixeerde haar ook niet maar maakte gebruik van mijn ‘periferisch gezichtsvermogen’. Het meisje liep vrij snel en rechtdoor. Ze was duidelijk niet aan het shoppen. Ze wist duidelijk waar ze naartoe liep. En zo, zij voor mij en ik achter haar, liepen we de hele boulevard Tirou af met de enkele modeboetieks, opnieuw enkele kapperszaken en een aantal tatoeëerders waaronder één zelfs een niet nader omschreven ‘medische piercing’ aanbood.

Het meisje was een verkeersvrije straat ingeslagen waar het naar braaksel stonk en dan in een straat met een bouwwerf, die steil en recht naar omhoog liep, de rue de la Montagne. Op die bevuilde helling waar gruis, stof en wankele planken over kuilen de restgetuigen van het Phoenixproject vormden, volgden bijna exclusief klerenwinkels en gsm-verkopers elkaar op. Brutale reclame prees de nieuwe Samsung Galaxy de hemel in. Er liepen nogal wat mensen, vooral jonge meisjes wier gelaatstrekken en haarkleur hun mediterrane afkomst verraadden. Maar ze waren hier geboren, als collaterale slachtoffers van een doodgebloede industriële revolutie. Ze waren hier opgegroeid, tussen de ruïnes van hoogovens en koolmijnen, de lelijkheid had ze overspoeld, de koolstofzwangere lucht had ze aangetast, net zoals de armoede en het gebrek aan toekomstperspectief, een vage angst voor de toekomst en uit reactie misschien een onbewuste haat voor de wereld.

Het meisje dat ik volgde liep nog altijd door, ze droeg geen al te beste schoenen, halve laarsjes met versleten hakken, banale kunststof bedekt met een dun laagje namaakleder. Geregeld bezweek links of rechts haar enkel en vormde dan plotseling een bijna rechte hoek alsof hij onvermijdelijk zou knakken, maar als een frontsoldaat die een kogel in de arm kreeg en toch doorloopt, liep ook zij door alsof ze niets voelde. Ik herinner me dat ik haar moed bewonderde, ik herinner me dat ik de mogelijkheid overwoog haar aan te spreken, haar uit te leggen dat ik alleen was in een stad die ik niet begreep, dat ik haar volgde om er niet als een vreemde vogel uit te zien en dat het wellicht paradoxaal was omdat ik juist daardoor dreigde als een vreemde vogel te worden aangezien maar dat ik sinds ik haar volgde en observeerde hoe ze door de geniepige valstrikken van het Phoenixproject strompelde haar hoe dan ook heel moedig vond en dat het mij, ook al leek ze niet op de fotomodellen die de boetieks van de rue de la Montagne in hun etalages stalden, ook al had ze geen Samsung Galaxy, ook al stonden haar haren zo stijf en verweerd als de relingen van de Ring, ook al moest haar magerte onvermijdelijk een teken van ziekte zijn, ook al haatte ze zoals al de andere de hele wereld, enorm zou plezieren dat ze, zonder haar te willen storen, eventueel een ogenblik met mij wilde doorbrengen, misschien zelfs de hele avond, in het huisje bij het Musée de la Photographie waar ik logeerde, en misschien met mij naar bed wilde gaan. Maar intussen hadden we de top van de helling bereikt, tegenover het stadhuis, een absoluut oninteressant gebouw dat alleen om de bedenkelijke reputatie van sommige vroegere en huidige bewoners enige bekendheid genoot. Het meisje was bij een groepje jonge mannen gaan zitten die ze leek te kennen en één van hen, met een heel bleke huid, een olijfgroene Nike-pet schuin op zijn hoofd en een donker sikje dat als een straaltje kwijl onder zijn mond hing, aaide even haar dikke borsten met een zo natuurlijk gebaar dat het een diepe indruk op me maakte.

Ik ging weer naar beneden, een beetje triest natuurlijk en meer dan ooit een vreemdeling in deze stad. Toen ik tijdens die afdaling voorbij een ‘panorama’ kwam, een punt dat dankzij de betrekkelijke hoogte van wat in Charleroi de ‘ville haute’ wordt genoemd een uitzicht op de horizon biedt, ontdekte ik zowel de contouren van de terrils die de stad omsingelden alsof het monsters waren die na eindeloze kilometers kruipen van uitputting waren gestorven, als de metalen en gigantische geraamten van de fabrieken van Marcinelle die op het einde van die plotseling bloedhete augustusdag de zo eigen schoonheid van tragedies vertoonden. Tot slot was er in welke richting ik me ook draaide die afschuwelijke Ring waarvan de reling als het pantser van een giftig insect op deze plek in een grotesk hemelsblauw was geverfd, vermoedelijk op aanraden van een psycholoog die het uit zijn boeken had dat deze kleur als rustgevend moest overkomen terwijl ze hier de kleur was van de leugen waarmee een hele stad werd bedrogen.

Op de afgesloten etalage van een reisagentschap was met kleefband een reclame aangebracht voor het ‘ontspanningscentrum van Marcinelle’. Er was een foto van een zonnige dag aan een soort groot zwembad waar een halfnaakte menigte rond lag. Ik dacht bij mezelf dat het magere meisje met de zware boezem die ik even tevoren had gevolgd en haar verloofde met het kwijlsikje zich daar misschien ook gingen ‘ontspannen’, dat ze daar een ogenblik probeerden het vreselijk deprimerende gevoel af te schudden dat hun stad niet echt een stad was, maar een plek, een ruimte waar een hele bevolking waar men nu geen raad meer mee wist met een kille brutaliteit was bijeengedreven, een beetje zoals een van die in ellende en alcohol verzopen indianenreservaten in het westen van de Verenigde Staten.

 

 

Vertaald uit het Frans door Michel Perquy

 

Michel Perquy vertaalt uit en naar het Frans. Hij is geboren in Brugge (1943) en studeerde na de Grieks-Latijnse humaniora Romaanse talen aan de KULeuven. Als leraar Frans was hij heel actief betrokken bij schooltoneel en begon ook in deze optiek te vertalen (Boris Vian, Molière, Giraudoux, René Girard). Hij was later adjunct-directeur van het Huis voor Belgische studenten in Parijs en ontwikkelde verder zijn vertaalactiviteit (www.perquy.net). Hij woont tegenwoordig in Brussel waar vertalen en schilderen (www.oparijs.eu) zijn belangrijkste bezigheden zijn.

 

Podcast voorgelezen door Jesse De Reu, student aan de opleiding Drama/ Woordkunst van het Koninklijk Conservatorium Antwerpen, Artesis Hogeschool

 

Download de ePub-versie Print

The Reservation

In The Veil of Time, and with his leg in a cast, Bart Van Loo braves the winding streets of Chartres. He composes spontaneous shuttle bus poems and plaster cast haikus, and reflects on poule au pot, all while a colourful collection of historical figures from the city’s rich past march on by.

 

 

1. Arrival in Charleroi


The residence was a small redbrick house built at right angles to the Museum of Photography in Mont-sur-Marchienne. I had been welcomed in an efficient, understated manner by Christelle, one of the people in charge, who had given me my per diem, and by Jacques, the caretaker. I had been shown around. Everything was clean and functional: grey linoleum, Ikea furniture. There was something universal here which reassured me. Plus, I had been left alone.

In all honesty, I hadn’t anticipated going out during the five days I’d be spending in Charleroi. Before leaving, I had done a bit of shopping: pasta, tuna, sardines, chocolate and a bottle of twelve-year-old cask-aged Glenfiddich. By not going out, I didn’t think I would in any way be betraying the spirit of my stay, the one obligation of which was to write a text about Charleroi in Charleroi. Nobody had ever mentioned that I had to actually go out and about in the city, a city I didn’t know but had no great desire to discover, thanks to its reputation as a social hell.

So I had anticipated staying indoors, keeping as much to myself as possible, not speaking to anyone, and seeing what came of it. I admit I was expecting great things from this experience of solitude. Not only I was sure that nothing bad could come of it, but I also suspected such solitude might reveal a remarkable perceptive ability I hadn’t previously been aware of, that my new-found talent would inevitably be celebrated by the international literary intelligentsia and that – at last, as a consequence hereof – money would start gushing in my direction, setting my mind at rest once and for all: I would not die in poverty.

Maybe things could have panned out that way. I liked the idea, anyway, rather like the footballer who misses a crucial penalty, is driven back to a dressing room pursued by the catcalls of the crowd, and consoles himself for a brief moment with thoughts of the glory that might have been his if everything had gone according to plan.

So. Things might well have happened that way if I hadn’t for some reason, despite having prepared my toilet bag with the greatest care – even including eyebrow tweezers, eye drops and cream for superficial burns – forgotten my toothbrush. Those idiots the psychologists would probably claim it was a Freudian slip.

I realized my oversight at about six in the evening, just as I was arranging the contents of the toilet bag on the narrow shelf above the washbasin. I swore, cursed myself, but immediately recovered, put on my shoes and jacket without delay, and set off to buy a toothbrush in a Louis Delhaize supermarket I had spotted on the corner of the Avenue Paul Pastur, less than fifty metres from my little residence.

I can’t help thinking that there are moments in life when fate acts as a genuine force, working for some people and against others, driving some to the summit, dragging others down into the abyss. If then I would have had to put myself in either the category ‘driven’ or the category ‘dragged’, I would without hesitation have selected the latter, and this business of the ‘forgotten toothbrush’ simply confirmed it. Moreover, the supermarket was just closing as I got there.

I resolved to stay calm. I had seen another supermarket as I was coming, a Champion, I think, on the same Avenue Paul Pastur, about one kilometre from where I was now.

So I took my car – that same old, creaky, dented grey Toyota that had dragged me through life for eighteen years – and drove down the avenue, which was lined on both sides with absurd little businesses. I passed a quite abnormal number of solariums and hairdressers, a few snack bars selling pitas, a car body shop, and a fitness club with a broken window mended with a large piece of plywood. I tried to draw a quick conclusion from all this, convinced that you can understand a city from its businesses, but didn’t get very far. Even with hindsight, I’m not quite sure what to think of a city apparently so obsessed with solariums, hairdressers and fitness clubs. It might be understood as a kind of unconscious desire towards the Californian lifestyle. But such an understanding would be to indulge in psychology and, as I have said, I hate psychologists and have no desire to practise their profession for them, even inadvertently.

At last, I got to the Champion, and once again fate intervened. The Champion, too, was just closing.

I had no choice.

I had to go all the way to Charleroi.

 

 

2. Charleroi by car


Where is Charleroi? This was the question I asked myself when I got to the bottom of the Avenue Paul Pastur and saw signs indicating all kinds of baffling destinations. Nowhere, however, was the one I was looking for: something like City Centre, Old Town, and even, simply, Charleroi.

Having no other choice but to continue as soon as the light had turned green, I veered left and drove beneath that long ribbon of concrete known as the Ring, the shape of which resembles the corpse of an invertebrate animal that has given up the ghost after a great deal of suffering.

Following the flow of traffic, in the heavy heat of that late afternoon in August, I drove alongside the canal and found myself in something approximating an avenue torn apart by construction works. In fact, construction works seemed to be an integral part of the place in which I was and which I still cannot bring myself to call a ‘city’. Granted, there were houses: smaller and bigger buildings with grimy windows on the sills of which, in defiance of botanical logic, persons unknown were trying to grow flowers whose dying petals were reminiscent of dirty underwear. There were also businesses on both sides, huge signs for fast food, more hairdressers and then, of course, more solariums: dingy cafés whose interiors were decorated with plastic palm trees illumined by bluish fluorescent lights. In some areas, there were even people, mostly trying to pick their way through the rubble and dust of clearly neglected building sites.

Despite the abundance of discreet sites, their collective impression was that of a handful of dice flung across a casino table. There didn’t seem to be any of what is pretentiously called ‘urban planning’ or, if otherwise, it must have been entrusted to a child who was both angry and untidy and who, after emptying the Meccano box, had given up trying to read the instructions and left the room, leaving the pieces strewn on the floor.

By now I was definitely in Charleroi. Or more exactly, in a geographical spot called Charleroi but which seemed a city in name only, apart from the fact that it had things like a town hall, a police force and perhaps even, as absurd as that may seem, a land registry.

I had already resigned myself to the fact that, at this hour and in this place, there was no chance now of finding any kind of toothbrush. I thought of calling Christelle, the person in charge of the residence at the Museum of Photography, and asking her to lend me a toothbrush, even a used toothbrush. I would have undertaken to replace it with a new one, which I would buy the next morning, as soon as the shops – the Louis Delhaize supermarket for example – opened. But I was afraid that, one way or another, this request for a toothbrush might be interpreted as the manifestation of a strange and ambiguous sexual despair, and so I gave up on the idea.

I stopped in a sloping street, one that came from nowhere and led to nowhere else. I could have gone back to the residence at Marchienne-au-Pont, next door to the Museum of Photography, to finish off that bottle of twelve-year-old Glenfiddich and try to erase the marks of dental frustration from my mind. But something in me resisted this idea. Hadn’t Jack London tramped the icy plains of the Klondike? Hadn’t he, too, explored the shady alleyways of the East End of London? After all, I was an author! A minor author, but an author all the same!

A pale blue Mitsubishi passed me.

I started following it.

It had been a sudden whim, but after a few minutes it seemed to me that following this pale blue Mitsubishi was doubtless one of the best ways to discover the place. I made up my mind to follow it for as long as possible and then, in an hour or two, go back to my residence and put down on paper whatever I had been able to discover about its owner. This could be a good way into the 4,500-word text I had been commissioned to write and for which, so far, I was profoundly lacking in ideas.

So I followed the pale blue Mitsubishi, and did so without too much difficulty, given that we were moving with all the speed of a fairground pony. People behind hooted their horns and overtook us, but I wouldn’t allow myself to get flustered. I just kept following that pale blue Mitsubishi, in which I already saw a fellow sufferer, a comrade in this soul-destroying place, perhaps even a friend, thanks to whom a sense of direction would be imparted to the incredible tangle of these streets.

The pale blue Mitsubishi passed a roundabout and turned right, just before a dead-end street clogged with black rubbish bags and the entrance to a motorway slip road. It and I were now driving, almost at a crawl, along a little road with the concrete pillars of the Ring on the right. At the feet of the pillars, short, dry, prickly vegetation survived as best it could amid all the refuse that had somehow ended up there: bottles of fabric softener, a supermarket trolley, a suitcase full of holes – in short, a whole museum of the misfortunes of life. And on the left, a kind of car park under construction that, at that period of the year and at that time of the day, looked more like an accidental scattering of rubble on an area of wasteland. On either side of this little road, as amazing as it might seem, there were people: three or four quite young tramps accompanied by two honey-coloured poodles fighting over a plastic bag, an unhealthily thin man sitting on a yellow-painted block looking down in surprise at his forearm, and two or three women. There was an African woman of about fifty, her face as inscrutable as a high-voltage cabin, wearing tight-fitting black leggings and a white miniskirt. Nearby, a woman with dyed blonde hair, faded jeans, and suede boots, and a big lady with black hair and a vaguely Gothic look but with an R’n’B influence and a nod in the direction of German expressionnism.

The pale blue Mitsubishi followed another street that ran alongside a river with brown oily water, and turned right into yet another street.

In days gone by, this must have been a busy shopping street, but the broken windows, closed shutters and boards nailed diagonally across the doors made me think of the tartar that would settle on my teeth once it got dark. This street, the Rue Léopold, resembled a kind of Pompeii: here too, a civilisation had come to a terrible end after some unforeseen disaster, leaving behind only the skeletons of a history that was lost on me, and a few sad ghosts by way of memories.

When I got back to my little residence, I was to learn, courtesy of the Internet, that this street, an area notorious for its prostitutes and watering holes known as ‘the triangle’ – I had no idea why because it wasn’t at all triangular in shape – had been condemned to make way for a project pretentiously dubbed the ‘Phoenix’. I didn’t know anything about the Phoenix project and I still don’t know anything about it. I even have my doubts that anybody knows anything about it. There were photomontages of what it was going to be, photomontages that looked like advertisements for a household cleaning product: thirty-somethings with children frolicking along the broad paths of green-filled parks beside the bluest of river waters, smiling tradesmen serving colourful drinks to couples at leisure. (In their blunt desire to depict an ideal, images of architectural projects have always scared me as much as revolutionary manifestoes declaring that the new man was just around the corner). Anyway, the Phoenix project wasn’t going to be the way it looked in those pictures, it couldn’t possibly be the way it looked in those pictures, unless the project, as well as planting greenery, getting rid of the prostitutes and paving the street, also managed to change the earth’s axis so that the grim climate of Belgium came to resemble that of Fiji. It wasn’t going to be the way it looked in those pictures, it couldn’t be the way it looked in those pictures, because those pictures didn’t take into account the fact that life, quite simply and quickly, wears things out, dirties them, spoils them. That after a very short time, probably even instantaneously, the trees of the Phoenix project, the paved streets of the Phoenix project and the shop windows of the Phoenix project would come under attack from pollution, grime, parasites and disease. That the thirty-somethings in the photomontages would be thirty-somethings with problems that grind them down, that they would age quickly, that they would smile less than when they strolled for the first time along the streets of the Phoenix project. That when they strolled there for the second time, it would be without the smiles they had in the photomontage. That the children would be like children today: children lacking in sunlight, children mostly badly fed and overfed, children terrified by the silent anxieties of their thirty-something parents in a region of Europe and of the world which, after the good times and the bad times, was feeling, without daring to say so, that time was now running out.

As I followed the pale blue Mitsubishi along the Rue Léopold and then, once again, between the deserted car park and the pillars of the Ring, the Phoenix project was already a lie whose only reality, right now, was that it had driven a handful of tired whores onto a patch of waste ground, next to piles of rubbish bags.

I finally abandoned the Mitsubishi, wishing the driver good luck in finding whatever he was looking for, and went back to my little residence in Marchienne-au-Pont, next to the Museum of Photography. I looked at a werewolf movie on my computer. Towards midnight, an extremely violent storm broke over the whole region. To general indifference, alarms started howling all over, including in the Avenue Paul Pastur, that avenue lined with hairdressers and solariums that leads down to Charleroi.

 

 

 

3. Charleroi on foot


The next day, the first thing I did was go to buy a toothbrush at the Louis Delhaize supermarket. I chose it carefully, making a beeline for the most expensive kinds, the ones whose properties had been scientifically proved. Then, once I got back, I cleaned my teeth meticulously, for a long time.

There was nothing forcing me to go out again. In fact, reason alone urged me to stay within the walls of my little residence and get down to work. That indeed was what I did, spending all morning and part of the afternoon recounting what I had done the previous day. But as I worked and as the time passed, a desolate anxiety grew within me: the fear that I might be taken for some sort of ‘weirdo’.

To understand that, it is necessary to recall the position of my little residence. It was, as I’ve said before, situated beside, and at right angles to, the Museum of Photography in Mont-sur-Marchienne. In fact, it belonged to the Museum, which used the room at the front for storing boxes of posters and books. Therefore, the director and staff of the Museum were sure to know what was happening in this little house. Whether the light was on or off. Whether the dark blue curtains were drawn or open. Whether I was present or absent from this little residence, at the Museum of Photography in Mont-sur-Marchienne, they were sure to know. That was why I was afraid I would be taken for a weirdo. Not that I really know why. Maybe because I actually am a weirdo and I dread it being found out and added to a long list of charges against me which will be brought out one day. Or perhaps because I’m not a weirdo at all and the idea that anybody could doubt my complete normality is terribly hurtful to me.

Either way, towards the middle of the afternoon, as a clear, disagreeable sun took over from a leaden sky, my fear of being taken for a weirdo turned to genuine terror, which swept away any reluctance I might have felt at the thought of going out, and so I went out. I slammed the door to make sure that everybody knew I had gone, coughed more loudly than was absolutely necessary, and, with a final flourish, dropped my keys on the blue stone steps.

I drove down the Avenue Paul Pastur, which was almost familiar by now, and got to the bottom and the aforementioned series of signs indicating Hospitals / Railway Station / Belgian Radio / Local Government Offices, but of course still no City Centre. As I had the day before, I followed the flow of traffic, which was fairly light, but this time, just like a normal person visiting a city in a normal way, I parked.

If it hadn’t been for its very peculiar feeling of chaos, or the impression that the place where I was was rather like the body of a dying man who has decided, in his exhaustion, to give up resisting death, then indeed, the street in which I stood might almost have resembled a normal avenue made up of shops and café terraces, lined with a few trees. This avenue, which was in fact a boulevard – the Boulevard Tirou – seemed to be a sample of another city, a city that might be real, or that might be stuck in the middle of the rough draft of another city that nobody would ever finish.

But this impression of normality did not withstand even a cursory inspection. Facing me, the hotel Leonardo interlocked in a strange way with a branch of the BNP-Paribas-Fortis bank next to the Employment Office, outside which some local government employees were smoking and talking about past and future holidays. Opposite, the huge building of the Christian Trades Union Federation was adorned with a menacing relief of the Virgin Mary holding the Christ child, who in his turn was carrying a miner’s lamp. Dwarfed beneath the feet of this virgin with her empty eyes carrying an empty-eyed baby, there knelt three miners, also with empty eyes.

I was on the Boulevard Tirou, standing by the door of my dented, creaky Toyota, not sure where to go, but certain that I had to go somewhere. A man standing by the door of his car but going nowhere might well be taken for a weirdo and, as I’ve said, being taken for a weirdo was precisely what I was trying to avoid.

On the pavement opposite me, the first person who passed was a girl of about twenty, thin but with huge breasts, her hair corroded by a decade of decolorising shampoo. I decided to do what I had done the day before, with the pale blue Mitsubishi. It had worked the day before, it would work again: I was going to follow her.

I set off. At a reasonable distance in order not to attract attention. Not staring at her, but using my peripheral vision.

The girl was walking quickly, straight ahead. It was obvious she wasn’t shopping; it was obvious she knew where she was going. The two of us, with her in front and me behind, walked the whole length of the Boulevard Tirou. There were a few clothes shops here, some more hairdressers and a number of tattoo parlours, one of them offering something mysteriously called ‘medical piercing’.

The girl turned into a pedestrian street that smelled of vomit and then into a sloping street where there were works going on, the Rue de la Montagne. This street, scarred by the detritus of the Phoenix project – rubble, dust, wobbly wooden planks laid across holes – was almost entirely filled with boutiques and mobile phone shops. Advertisements blatantly sang the praises of the new Samsung Galaxy. There were quite a lot of people about, especially teenage girls whose features and hair colour indicated their Mediterranean descent. But they had been born here, collateral victims of an industrial revolution that had come to an end, and they had grown up amid the ruins of the mines and ironworks, and the ugliness had flowed over them, the dusty climate had shaped them, and so no doubt had poverty and a lack of prospects and a vague fear of the future and, as a reaction perhaps, an unconscious hatred of the world.

The girl I was following was still walking. She didn’t have good shoes, just iron-heeled boots made of plastic covered with a thin layer of imitation leather. Every now and again, either her left or right ankle would yield under the pressure and abruptly twist at right angles, probably coming close to breaking, but, like a soldier who has taken a bullet in the arm at the front, the girl continued on her way as if nothing had happened. I remember admiring her courage, I remember thinking I might approach her and tell her that I was alone in this city I didn’t understand, that I’d been following her in order not to seem like a weirdo, which was probably a paradox because it actually made me a weirdo. Be that as it may, I’d tell her that, having followed her and seen her stumble over the insidious traps of the Phoenix project, I admired her bravery and that, even if she didn’t look like the photographs the boutiques in the Rue de la Montagne displayed in their windows, even if she didn’t have a Samsung Galaxy, even if her hair was as stiff and corroded as the guardrails on the Ring, even if her thinness could only mean that she was ill, even if, like all the other girls, she hated the world, I would be delighted – if it wasn’t any trouble for her – if she were to drop by my little residence next to the Museum of Photography, perhaps in the evening, where we might even make love.

But we had already reached the top of the hill, and were now facing the town hall, a building without the slightest interest, apart from the nefarious reputation of some of its past and present occupants. The girl sat down next to a group of young men she seemed to know. One of them, who was very pale, with an olive-green Nike cap pulled down over his head, a blackish goatee and a mouth like a thread of saliva, stroked one of her big breasts with a gesture so natural I was quite impressed.

I walked back down, feeling a little sad, obviously, and more of a stranger than ever to the city. On the way down, because of the relative altitude of what, in Charleroi, they call the ‘upper town’, I had a view of the horizon, and discovered the outlines of the slag heaps that surrounded the city like monsters who had died of exhaustion after crawling kilometre after kilometre and, straight ahead, the enormous metallic skeletons of the factories of Marcinelle, which, on this suddenly sultry August afternoon, had the beauty so peculiar to tragedies. And all around, in whichever direction I looked, that awful Ring, the guardrail of which, like the carapace of a venomous insect, had been painted a grotesque sky blue, no doubt on the advice of a psychologist who thought of it as the colour of reassurance. Only here it had become the colour of the lie told to an entire city.

In the window of a travel agency, stuck on with Sellotape, was an advertisement for the Marcinelle Leisure Centre. It was a photograph of a large swimming pool, doubtless taken in summer, with a half-naked crowd lying around it. It occurred to me that the thin girl with big breasts I had followed earlier and her goateed boyfriend might be among them, enjoying their ‘leisure’, trying to get rid for a moment of the depressing feeling that their city was not a city, but a space to which a population that nobody really had any idea what to do with any more had been confined to with cold brutality, a bit like those Indians herded onto reservations in the western United States to die of alcohol and poverty.

 


Translated from French by Howard Curtis


Howard Curtis (London, 1949) has translated some seventy books from French, Italian and Spanish, including works by Flaubert, Balzac, Simenon, Pirandello, Leonardo Sciascia, Luis Sepúlveda, Francisco Coloane, Jean-Claude Izzo, Beppe Fenoglio, Pietro Grossi, Gianrico Carofiglio and Franz Hellens, among many others. He has received the John Florio Prize and the Premio Campiello Europa.