De hond John Lennon

الكلب جون لينون

Hassan Blasim

Hassan Blasim

Hassan Blasim (1973, Irak) is vooral bekend als auteur van korte verhalen, maar schrijft ook poëzie en theater en schreef en regisseerde films. Na zijn studie Filmwetenschappen in Bagdad ontvluchtte hij in 1998 het regime van Saddam Hussein naar Iraaks-Koerdistan en reisde daarna als illegale migrant door Iran, Turkije, Bulgarije en Hongarije tot hij in 2004 Finland bereikte, waar hij sindsdien woont en werkt. Hij won de Independent Foreign Fiction award in 2014 met The Iraqi Christ. Het was de eerste Arabische titel en de eerste verhalenbundel die ooit deze prijs toegekend kreeg. Ook won hij drie keer de PEN-award. Zijn boeken werden in meer dan 20 talen vertaald. Zijn recentste verhalenbundel De lijkententoonstelling, waarvan de Nederlandse vertaling in 2017 verscheen bij uitgeverij Jurgen Maas, werd lovend onthaald. NRC schreef ‘Een wrange merkwaardige verzameling verhalen die even fascinerend als gruwelijk zijn.’ en The Guardian noemt Blasim ‘perhaps the best writer of Arabic fiction alive’.

Close

Leeuwarden Alle citybooks

Print

الكلب جون لينون

Listen to the audio book (mp3).

 

الكلب جون لينون

حسن بلاسم

 

 

كتب حسن بلاسم هذا النص بعد إقامة لمدة أسبوعين في مدينة ليوواردن
الهولندية، كجزء من مشروع ( مدينة كتب) في ليواردن وبدعوة من :
the Flemish Dutch House deBuren

 

 

منذ ان وصلت قبل اسبوعين والمدينة مبللة، مثل ذهني الذي تمطر فيه الصور والأفكار على مدار الساعة: تتجمع المياه، تتجمد، ثم تبخرها شمس ذاكرتي! انه يومي الأخير في مدينة ليوواردن. في كثير من الاحيان اشعر ان ذهني مجرد قدر يغلي، وليس لدي أي فكرة عن كيفية رفع هذا (الذهن) من فوق النار! امشي وسط المدينة من دون وجهة محددة. مطر مع لسعة برد خفيفة. أشعل سيجارة واتوقف عند بناية بيت الوزن وأتأملها. تبدو من أبرز معالم وسط المدينة وهي تجاور القنال. البناية فيها مطعم. التراس مفتوح، لكن البرد يدفع الزبائن للاحتماء في بطن البناية. اجلس وحيدا وسط التراس. تأتي نادلة شابة مبتسمة: هل تحتاج الى غطاء، الجو بارد؟! اشكرها وأقول لها انا من هلسنكي، لدينا هناك برد وثلوج كافية لخوض تمارين العتمة والبرد. تبتسم النادلة، تقول: اه.. لم ازر هلسنكي من قبل، لكنني ذهبت الى ستوكهلم، واحببت المدينة كثيرا!

اشرب قهوتي، متأملا المارة. اغلب مشاة الرصيف يرتدون اللون الأسود والازرق الغامق. واغلبهم يرتدي جينز. أحاول ان أحصي الذين لا يرتدون الجينز. انهم اقلية. وكأن الأغلبية هي قبيلة جينز والأقلية هي قبيلة قماشية. قبيلة تطرز الزهور والنباتات على الاقمشة وتغني عن الشمس والعتمة. عن الحياة والموت. لا خلاص من وسواس التأمل العشوائي! هكذا هو ذهني الذي يحاول الان سحب طمأنينتي الهشة الى الهلوسة.

...

 

لقراءة النص ، انقر هنا

citybooks hassan blasim arabisch

Print

De hûn John Lennon


Sûnt ik hjir twa wiken ferlyn oankommen bin, hat it oars net dien as reine, krekt as yn myn geast, dêr’t it by nacht en by dei bylden en gedachten reint. It wetter rint gear, befriest en úteinlik ferfljocht it yn de sinne fan myn ûnthâld. Dit is myn lêste dei yn Ljouwert. Ik haw gauris it gefoel dat myn geast net mear is as in oersiedende tsjettel, wêrfan’t ik net wit hoe’t ik him (dy geast dus) fan it fjoer helje moat. Sûnder doel rin ik troch de stêd. Rein, mei in tûkeltsje kjeld yn ’e loft. Ik stek in sigaret op en bliuw stilstean om nei de Waach te sjen. It gebou stiet oan de grêft en sa’t it liket is it ien fan de meast promininte monuminten fan de binnenstêd. Der sit in restaurant yn. It terras is iepen, mar de kjeld hat de klanten nei binnen dreaun. Ik sit allinnich op it terras. Der komt in jonge servearster oanrinnen, dy’t glimkjend freget: ‘Wolle jo miskien in plaid? It is kâld.’ Ik betankje har en fertel har dat ik út Helsinki kom, en dat wy dêr genôch training krije yn it omgean mei kjeld en tsjuster. De servearster seit, noch hieltyd mei in glim op har gesicht: ‘O ja? Ik ha noch noait yn Helsinki west – wol yn Stockholm, en dat fûn ik in geweldige stêd!’


Wylst ik myn kofje opdrink, sjoch ik nei de foarbygongers. De measten rinne yn swarte en donkerblauwe klean, foaral spikerbroeken. Ik besykje de minsken te tellen dy’t gjin spikerbroek drage. Dat is in minderheid. As oft de spikerbroekestam de mearderheid is en de chino-stam in minderheid. Ien fan de stammen borduert blommen en blêden op ’e stof en sjongt oer sinne en tsjusternis, libben en dea. Der falt net te ûntkommen oan de ferlieding om myn gedachten yn it wylde wei fleane te litten. Sa is myn geast, dy’t op dit momint besiket om myn wiffe gemoedsrêst te ferlieden ta allegear waanideeën.

Ik bin yn Ljouwert telâne kommen tanksij in Writer-in-Residence-projekt. It is de bedoeling dat der wat oer de stêd skreaun wurdt. Earlik sein haw ik gjin flau idee hoe’t ik oer in stêd skriuwe moat as ik dy noch mar krekt twa wiken lyn kennen leard haw. Ik bin hiel traach. Sûnt ik yn myn puberteit mei dizze wûnderlike hobby begûn bin, skriuw ik sa traach as in slak.

Ik bin fjouwerenfjirtich jier lyn yn Irak berne. Se sizze dat de buorfrou my midden op in gleonhjitte simmerdei ûnder in palmbeam tusken ús mem har skonken wei lutsen hat. Yn it skaad fan de palmbeam utere se in lûde útgjalp fan freugde. Sa waard ik as bern doopt yn it lân fan de twa rivieren, de rivier fan it bloed en de rivier fan it lijen. Mear as tsien jier ha ik no yn Helsinki wenne en wurke. In flechtling, waans geast sels de Finske kjeld net befrieze en kalmearje kinnen hat.

Miskien is myn ûnthâld te fergelykjen mei in opslachplak foar ferbrânde hûden. Hûden fan strûpte minsken en bisten. Hûden dy’t yn myn sliep feroarje yn ferbjusterjende keunstútstallingen. Benearjende, spannende, opwinende keunst. Realistyske, kreative nachtmerjes dy’t stjonke nei minsklike pine.

No goed, ik sil mar ris begjinne mei de opdracht dy’t ik krigen haw. Ik bin hjir ommers om oer Ljouwert te skriuwen, net oer de keunst fan de geast fan ferbrânde hûden. Tsjinoer bûtensteanders binne stêden altyd stil en mysterieus. Ik moat dus tsjin Ljouwert begjinne te praten om de stêd tsjin my oan ’e praat te krijen. Dingen te witten komme is in klassike metoade om geande te reitsjen mei it skriuwen. Mar wat wol ik hjir ûntdekke? Wêr sil ik oer skriuwe? Ik wie fan doel om wat troch de stêd te swalkjen, mei minsken te praten en observaasjes te registrearjen, en as ik dan werom wêze soe yn de iiskast fan Helsinki, soe ik besykje om myn yndrukken yn in bepaalde foarm te jitten. In ferhaal, of miskien allinnich in deiboek. Nei restaurants, bars en coffeeshops gean is de fluchste en maklikste manier om mei minsken oan ’e praat te reitsjen. En dat die ik dus. Mar ik krige einliks net folle foarinoar. It is sa dúdlik as wat dat Ljouwert noch net wend is oan frjemdlingen. Dat koe ik sjen oan de blikken fan de klanten en de wurknimmers. Sa gau’t myn Midden-Easterske trekken har fertoanden yn de timpels fan iten, drank en marihuana, skeakelen de Ljouwerters harren radars yn om de identiteit fan de frjemdling fêst te stellen. Mar ik hie gjin lêst fan de erchtinkende eagen dy’t op my rjochte waarden. Ik bin der al jierren oan wend om as in frjemdling te libjen. Sterker noch, ik haw spesjale metoaden ûntwikkele om myn bûtenlannerskip en it gefoel in frjemdling te wêzen te transformearjen ta komyske teätersênes.

Wat is dy Waach einliks foar gebou? Ik stek wer in sigaret op. Okee, no’t ik de iennige persoan bin dy’t reek de loft yn blaast wylst er op it terras sit te befriezen, sil ik myn taflecht nimme ta de god Google yn stee fan mei oare minsken te praten. Wat liket de kennis yn de wrâld fan it ynternet no gigantysk, yslik en ferbjusterjend. Ast de lege stuollen op dit terras yn de earmen fan god Google lizze soest, soe er dy syn antwurden oanbiede. Titels fan boeken oer de skiednis, de foarm en de betsjutting fan stuollen. Stuollen fan oarloch en stuollen fan frede. Stuollen om út te laitsjen yn fideo’s, films en skilderijen. Stuollen foar selsmoard. Stuollen foar sike minsken en stuollen foar amtners. Stuollen dy’t noch de foarm fan beammen hawwe, ûnderweis nei fabriken. Antike stuollen en stuollen yn keunstmusea. Stuollen yn Ljouwert en stuollen yn Bagdad. Begroeven stuollen út âlde, útstoarne beskavingen. Stuollen fan it gesach en stuollen fan de earmen. Ast mar trochgiest mei sykjen, bist op ’t lêst krekt in soarte fan dwerchachtich dier dat hinne en wer draaft tusken de poaten fan reuzestuollen. De kennis dy’t it ynternet sammele hat en noch hieltyd alle dagen sammelet, liket ús feroare te hawwen yn mikroskopyske wêzens. Mar hat de minsklike kennis yn alle tiden net in ûnúteachbere oseaan west yn ferliking mei de bespegelingen fan in neatige en swalkjende mins? Of de troch minsken produsearre ynformaasje giet no sa hurd dat wy dy noait mear byhâlde kinne. De beskikbere kennis groeit, wylst ús tiid krimpt. Wy hawwe net genôch tiid om yn dy lawaaiïge, wûnderbaarlike maraton mei te rinnen. Ik sjoch op Wikipedia om in oantal riedsels oer de Waach op te lossen. It wie in iepenbier gebou wêryn’t, of wêrby’t, keapwaar woegen waard. Dat soarte gebouwen binne foar it meastepart fóar 1800 boud, foar’t de ynternasjonale standerts foar gewichten ynsteld waarden. Om’t publyk tafersjoch op it weagjen fan guod hiel belangryk wie, waarden se beheard troch de pleatslike autoriteiten, dy’t de gebouwen ek brûkten om belestingen te heffen op guod dat troch de stêd ferfierd of binnen de stêd ferkocht waard. Dêrom stienen de waachgebouwen meastal ticht by in merkplein of stedssintrum.

Ik rekkenje myn kofje ôf en kuierje fierder. Ljouwert makket in rêstige, freonlike yndruk. In moai plak om yn frede te wenjen, fier fan it rumoer fan de grutte stêden. Dochs azemet it deselde mankelikens út as lytse Skandinavyske stêden. Ik rin by de stedsbiblioteek lâns en meitsje mei myn telefoan foto’s fan de Achmeatoer. Dêrnei doarmje ik troch de smelle steechjes yn it sintrum. Ik bin gek op lytse steechjes yn stêden. Je wurde dêr befongen troch in gefoel fan rêst en yntimiteit. Se jouwe je de yndruk dat je yn de ieren fan de stêd omrinne. Ik freegje my ôf hoefolle tiid at ik nedich ha sil om ta it brein fan Ljouwert troch te kringen. Ik meitsje noch mear foto’s dy’t ik letter miskien brûke kin by it skriuwen. Ik krij myn nocht en gean werom nei myn ferbliuwplak. De organisators fan de literêre residinsje hawwe in lytse, kreaze en moai oanklaaide keamer foar my hierd. De keamer leit boppe it appartemint fan de man dy’t de eigener is fan it hûs, dêr’t ek in banketbakkerij yn sit. Oerdei rûkt it hiele hûs nei cake en gebak. By de bakkerij heart ek in kofjeromte, dêr’t workshops foar it meitsjen fan cake en sûkelade organisearre wurde. Yn de bakkerij kinne klanten ek spesjale fersiken dwaan foar bestellingen. It is in noflik plak en in persoanlik projekt, dat krekt sa hjit as de eigener: Tonny. Hy is in sympatike, rêstige jonge en hy hat in hûn, John Lennon, dy’t noait it spesjaal foar him ynrjochte plak ferlit. Hy giet net fia de trep nei ûnderen, dêr’t de bakkerij is, en ek net nei boppen, dêr’t myn keamer is. Ik stek myn hân út, sadat er dêroan snuffelje kin, dêrnei aai ik him oer syn kop en freegje: ‘Hoe giet it mei dy, John Lennon?’ John sjocht my treurich oan en seit: ‘Stel dy foar.’

It wurdt ynienen hurd tsjuster. De fuotten pinigje my fan al it rinnen. Myn each falt op in fastfoodrestaurant mei de namme Shalom. Dat moatte ús Joadske neven wêze. Dy hawwe fêst itselde iten as wy Arabieren, tink ik by mysels. Ik rin it restaurant yn en it falt my op dat dêr allegear Arabieren wurkje. In Algeryn en syn Egyptyske kollega sette harren radar oan en witte al foar’t ik in wurd sizze kinnen haw dat ik in frjemdling bin en net út Ljouwert kom. Ik wit net oft in soad minsken beseffe dat sadree’t Arabieren elkoar tsjinkomme de floeddoarren fan politike en histoaryske wûnen iepengeane en it jammerjen en kleien begjint. Yn myn bywêzen spuie de Egyptner en de Algeryn in weach fan bitterheid út, oer de tastân fan de Arabieren en hoe’t it safier kommen is, sûnder sels myn namme te witten of wêrom’t ik yn Ljouwert bin. Nei it ôfrekkenjen pak ik myn taske mei iten en nim ôfskied fan myn Arabyske bruorren: ‘Shalom!’ sis ik, en ûntsnap oan de deprimearjende jammerklachten. Ik wit net oft it iten fan Shalom goed is. In pear dagen earder haw ik in hearlike falafel iten yn restaurant Mouni. Dêr ha ik in petear hân mei in moai en aardich famke dat dêr wurke. Sy kaam oarspronklik út Azerbeidzjan. It ferwûndere har dat ik Ljouwert besocht en har ferwûndering waard noch grutter doe’t se ûntduts dat ik in skriuwer wie. Ungeregeld ite is ien fan de ûngemakken yn myn libben. Der binne dagen dat ik libje op reade wyn, bôle en tsiis, en dan ynienen wurd ik oerweldige troch de oandrang om nije gerjochten te meitsjen. Ik sjoch op YouTube en doch de nedige kennis op. Dêrnei gean ik om boadskippen, meitsje iten klear en yt as in slatter.

Yn Ljouwert kin ik moarns fergees ite yn Tonny syn bakkerij, middeis yt ik meastal yn ien fan de toeristyske restaurants oan ’e Nijstêd yn it sintrum en jûns helje ik faak wat iten by in fastfoodrestaurant, mei in flesse reade wyn derby fansels.

De coffeeshop flak by myn hûs wie my earder noch net opfallen. Hy hjit ‘Relax’ en dat is krekt wat ik nedich haw op myn lêste jûn. Ik haw net de gewoante om marihuana te roken. Alkohol is myn manier om myn gedachten te ferdrinken yn gifstoffen, yn in besykjen om wei te wurden. Marihuana soarget foar flugge wikselingen yn myn moedstastân: ûntspanning, dan paranoia, dan in djippe dûk yn de put fan de absurditeit. As ik dy plant oprook, ferlieze myn soargen en ûnderfiningen yn it libben alle wearde. Myn geast fielt oan as in berch hjerstblêden dy’t in stoarm nedich hawwe om se fuort te blazen nei de ivichheid.

Ik bestel in foardraaide White Widow en gean sitten te roken. Der komt in jonge man by myn taffeltsje sitten. Hy klapt syn laptop iepen en begjint te typen. De gelikenis tusken de jonge en Eminem út 8 Mile is ferbluffend. ‘Hast al in ferhaal fûn?’ freget de jonge, sûnder my oan te sjen.

‘Sorry? Hast it tsjin my?’ antwurdzje ik.

‘Ik wit datst hjir bist om oer Ljouwert te skriuwen,’ seit hy.

‘Ja, dat kloppet.’

‘Myn freondinne is sjoernaliste. Sy is dejinge dy’t it my ferteld hat. Ast wolst kin ik dy wol in ferhaal jaan.’

‘Do bedoelst datst my in ferhaal fertelle wolst? Gean dyn gong, ik bin benijd,’ sis ik.

‘Nee, ik bin ek skriuwer en ik ha ferhalen dy’t ik net nedich haw.’

‘Sorry, dat begryp ik net.’

‘Lit dy White Widow mar sitte en probearje hjir ris wat fan.’

Ik doch in haal oan syn joint en jou dy oan him werom. ‘Dus do bist skriuwer. Wat skriuwst?’ freegje ik.

‘Koarte ferhalen en gedichten. Al myn ferhalen geane oer Ljouwert, mar noch net ien dêrfan is publisearre. Allinnich in pear fan myn gedichten binne ferskynd.’

‘Oant safier kin ik it noch begripe. Mar wat bedoelst ast seist datst my wol in ferhaal jaan kinst?’

‘Dat is hiel simpel. Do sweefst troch de stêd om en praatst mei minsken, op syk nei ynspiraasje. Mar wat witsto oer Ljouwert?’

‘Om earlik te wêzen wit ik allinnich mar dat Mata Hari út Ljouwert kaam. Sûnder har soe ik noch noait fan de stêd heard hawwe.’

‘Jou my dyn e-mailadres mar, dan sil ik dy in kolleksje ferhalen stjoere dêr’tst ien út kieze meist. Ik haw ek ferhalen yn it Ingelsk skreaun. Us mem is Australysk en ús heit Nederlânsk.’

De jonge man rôlet in nije joint. Ik lis myn White Widow yn de jiskebak, dêr’t er súntsjes útdôvet.

‘Einliks fyn ik it frjemd watsto seist. Do wolst dat ik ien fan dyn ferhalen oer Ljouwert nim.’

‘Ja, do meist it wol oanpasse yn dyn eigen styl. Ik tink dat ik in pear goeie ferhalen haw, mar myn styl is noch net goed.’

‘Mienst dat no serieus?’ freegje ik.

‘Ik begryp dyn ferbazing. Do wolst sizze dat dat beskôge wurdt as plagiaat. Mar as ik net tsjin dy sein hie dat ik skriuwer bin en ik hie dy ien fan de ferhalen ferteld dy’t ik skreaun ha, dan hiest der gjin problemen mei hân om it op dyn manier op te skriuwen.’

‘Do bist echt ynteressant.’

‘En do bist te serieus. Jou my dyn e-mailadres. Ik moat no fuort. Ik sil dy jûn trije ferhalen yn it Ingelsk stjoere.’

‘Hast in pin?’

Hy iepenet in Word-dokumint op syn laptop en draait it skerm nei my ta. Ik typ myn e-mailadres en sis: ‘Ik wol dyn ferhalen bêst lêze, mar ferwachtsje gjin fundearre miening fan my. Myn mieningen binne krekt sa’t it treft en ik mis de wiisheid om te oardieljen.’

De jonge klapt de laptop ticht en docht him yn syn rêchtas. Hy jout my in hân. ‘Meitsje dy gjin soargen. Meist myn ferhalen brûke. Ik sil dy net fan plagiaat beskuldigje. Sis mar datst it heard hast fan in dopehead yn de Relax. It bêste!’

Ik stek de White Widow wer op en glimkje eefkes. Miskien hat dy jonge tefolle rookt. Ik tink nei oer wat er sein hat. Dan fiel ik my samar ynienen hiel eangstich en benaud wurden, dus stap ik op.

Ik gean werom nei myn hûs. Sa gau’t ik de bûtendoar iependoch, slacht de walm út de bakkerij my temjitte. Ik rin by de trep op nei myn keamer. John Lennon fljocht op my ôf om my te ferwolkomjen. ‘Ha John,’ sis ik.

‘Stel dy foar,’ seit de hûn.

‘Wat moat ik my foarstelle, John?’

‘Hasto echt praten mei in jonge dy’t op Eminem liket?’ freget de hûn.

‘Stel dy foar.’

‘Wat moat ik my foarstelle?’ freget de hûn.

‘Datst fermoarde bist.’

‘Ja, stel dy foar! Ik bin fermoarde.’


Ik klaai my út en sliep neaken. Ik wurd wekker. Ik stean ûnder de dûs en probearje de fragminten fan myn dream ynelkoar te passen: ik siet neaken yn in grot, en der wie in fjoer. John Lennon de hûn siet by de yngong fan de grot te janken. Ik skreau mei kleurkryt op ’e muorre fan de grot: IK BIN EK FERMOARDE.

Ik bin iuwen lyn fermoarde by ien fan de krústochten. Myn holle waard der yn ienkear ôfslein troch it swurd fan in dappere ridder. Ik bin juster deade troch in autobom yn Bagdad, wylst ik ûnderweis wie nei de merk om rys en fisk te keapjen. Se sille myn holle fine neist de pûde mei fisk. Ik bin fermoarde yn in grot yn de stientiid. Ien woe myn bern opite. De jûns ferdronk ik; de see hat my deade nei’t ik ôfskied nommen hie fan myn doarp. Myn heit komt út Somalië en myn mem út Tanzania. De boat sil omslaan en ik sil noait de kust fan Spanje berikke. Ik bin deade doe’t moslims myn lân ynfoelen. Ik bin fermoarde mei in lange spear op de Aziatyske steppen. Ik bin ferline jier deade by in midsimmernachtfeest yn in Finsk bosk. Ik bin ferbrând op in fjoerplak dêr’t dronken minsken omhinne dûnsen. Myn doarp waard weifeegd troch in orkaan en foar’t in ôfbrutsen beamstronk myn boarst trochboarre, seach ik hoe’t myn bern ferplettere waard ûnder in muorre. Ik bin deade troch in oerdoasis heroïne yn Amsterdam. In fleantúch liet in bom falle en deade ús allegearre yn de loopgraaf. In fleantúch út de Twadde Wrâldoarloch pisse op ús hollen. Ik bin troch fersin deade troch drughannelers yn Kolombia, wylst se it op myn neef fersjoen hienen. Ik bin ferbrând yn in oven fan de nazys, hoewol’t ik al dea wie doe’t se my dêryn leinen. Ik bin op strjitte oanriden troch in auto mei in dronken famke achter it stjoer; it reinde dy deis boppe Parys. Se namen myn libben om de moard op in oare man te wreken yn in Afgaansk doarp. Ik bin deade yn in boargeroarloch. Ik bin deade yn in revolúsje. Ik bin deade en deade en deade, en ik sil noch faak deade wurde. Ik bin deade yn it sjoernaal. Ik bin deade, sadat myn namme yn de skiednisboeken opnommen wurde soe. Ik bin deade om foar ivich ferlern te wêzen tusken alle grêven op it tsjerkhôf. Ik bin deade fanwege ambysje. Ik bin deade om wille fan in oar. Ik bin deade fanwege dommichheid. Ik bin deade fanwege myn freonlikheid. Ik bin deade troch longkanker; ik tocht dat it roken fan sigaretten better wie as deagean troch de reek fan iensumheid. Ik bin deade wylst ik it kwea ferdigene. Ik bin deade yn ’e linys fan it leger fan ’e deugd. Ik bin deade sûnder reden …

 

 

Oerset nei it Frysk troch Ytsje Steen-Buwalda


Ytsje Steen-Buwalda (1959), oait begûn as sekretaresse op in notariskantoar yn Fryslân, wurket no al wer moai wat jierren as freelance oersetter/korrektor, sûnt 2011 ûnder de namme Sekuer Oersetburo. Twa oersettingen dy’t sy op eigen inisjatyf útjaan litten hat, binne ‘Kening fan Katoaren’ (Jan Terlouw) en ‘Jip en Janneke yn it Frysk’ (Annie M.G. Schmidt).

Print

De hond John Lennon


Sinds ik hier twee weken geleden ben aangekomen, wordt de stad overspoeld door regen, net als mijn geest, waarin het dag en nacht beelden en gedachten regent. Het water verzamelt zich, bevriest en uiteindelijk verdampt het in de zon van mijn herinneringen. Dit is mijn laatste dag in Leeuwarden. Ik heb vaak het gevoel dat mijn geest niet meer is dan een overkokende ketel, waarvan ik niet weet hoe ik hem (die geest dus) van het vuur moet halen. Doelloos loop ik door de stad. Regen, met een tinteling van kou. Ik steek een sigaret op en blijf stilstaan om naar de Waag te kijken. Hij staat aan de gracht en zo te zien is het gebouw een van de prominentste monumenten van de binnenstad. Er is een restaurant in het gebouw gevestigd. Het terras is open, maar de kou heeft de klanten naar binnen gedreven. Ik zit alleen op het terras. Er komt een jonge serveerster aangelopen, die glimlachend vraagt: ‘Hebt u een deken nodig? Het is koud.’ Ik bedank haar en vertel haar dat ik uit Helsinki kom, waar het zo koud en donker is dat je er speciaal voor moet trainen. De serveerster zegt, nog steeds glimlachend: ‘O ja? Ik ben nog nooit in Helsinki geweest, maar wel in Stockholm. Dat vond ik een geweldige stad!’


Terwijl ik mijn koffie opdrink, kijk ik naar de voorbijgangers. De meesten dragen zwarte en donkerblauwe kleren en spijkerbroeken. Ik probeer de mensen te tellen die geen spijkerbroek dragen. Ze zijn in de minderheid. Alsof de meerderheid behoort tot een spijkerbroekstam en de minderheid tot een stam die bloemen en planten op textiel borduurt en zingt over zon en duisternis. Over leven en dood. Er valt niet te ontkomen aan de verleiding van willekeurige gedachten. Zo is mijn geest, die op dit moment probeert mijn broze gemoedsrust tot allerlei waangedachten te verleiden.

Ik ben in Leeuwarden terechtgekomen dankzij een Writer-in-Residence-project. Het is de bedoeling dat ik iets over de stad schrijf. Eerlijk gezegd heb ik er geen flauw idee van hoe ik zou moeten schrijven over een stad die ik pas twee weken geleden heb leren kennen. Ik ben heel traag. Sinds ik in mijn puberteit met deze wonderlijke hobby ben begonnen, schrijf ik zo traag als een schildpad.

Ik ben vierenveertig jaar geleden in Irak geboren. Ze zeggen dat onze buurvrouw me op een bloedhete zomernamiddag onder een palmboom tussen mijn moeders dijen vandaan heeft getrokken. Eerst slaakte ze een harde jubelkreet in de schaduw van de palmboom, en toen kwam ik naar buiten: een kind gedoopt in het land van de twee rivieren, de rivier van het bloed en de rivier van het lijden. Ik woon en werk nu alweer ruim tien jaar in Helsinki. Een vluchteling, wiens geest zelfs het ijskoude Finland niet heeft kunnen bevriezen en kalmeren.

Misschien is mijn geheugen te vergelijken met een opslagplaats voor verbrande huiden. Huiden van gevilde mensen en dieren. Huiden die tijdens mijn slaap veranderen in verbijsterende kunsttentoonstellingen. Beangstigende, spannende, opwindende kunst. Realistische, creatieve nachtmerries die stinken naar menselijke pijn.

Oké, laten we beginnen met de opdracht die ik heb gekregen. Ik ben hier immers om over Leeuwarden te schrijven, niet over de kunst van de geest van verbrande huiden. Voor vreemdelingen zijn steden altijd stil en mysterieus. Ik moet dus een gesprek aangaan met Leeuwarden, ik moet de stad aan het praten zien te krijgen. Iets leren kennen, is een beproefde, klassieke methode om te beginnen met schrijven. Maar wat wil ik hier leren kennen? Waarover ga ik schrijven? Ik was van plan om door de stad te gaan dwalen, met mensen te praten en observaties te registreren en als ik dan terug zou zijn in de ijskast van Helsinki, zou ik proberen mijn indrukken in een bepaalde vorm te gieten. Een verhaal, of misschien alleen een dagboek. Restaurants, bars en coffeeshops bezoeken is de snelste en gemakkelijkste manier om gesprekken aan te knopen. Dat was dus wat ik deed. Maar om eerlijk te zijn, kreeg ik niet veel voor elkaar. Het is overduidelijk dat Leeuwarden nog niet gewend is aan vreemdelingen. Dat kon ik zien aan de blikken van de klanten en de werknemers. Zodra mijn Midden-Oosterse gelaatstrekken hun intrede deden in de tempels van voedsel, drank en marihuana, lieten de Leeuwarders hun radars werken, in een poging de identiteit van de vreemdeling vast te stellen. De argwanende blikken die op me werden gericht, stoorden me niet. Ik ben er al jaren aan gewend om als een vreemdeling te leven. Sterker nog, ik heb speciale methoden ontwikkeld om mijn buitenlanderschap en het gevoel een vreemdeling te zijn om te vormen tot komische theaterscènes.

Wat is die Waag eigenlijk voor een gebouw? Ik steek weer een sigaret op. Oké, aangezien ik de enige ben die rook de lucht in blaast en bevriest op het terras, zal ik mijn toevlucht moeten nemen tot de god Google in plaats van met anderen te praten. Wat lijkt de enorme kennis die zich in het universum van het internet bevindt, vandaag beangstigend en verbijsterend. Als je de lege stoelen op dit terras in de armen van de god Google zou leggen, zouden er allerlei titels van boeken over de geschiedenis, de vorm en de betekenis van stoelen tevoorschijn komen. Stoelen van oorlog en vrede. Stoelen om te lachen om video’s, films en foto’s. Stoelen om zelfmoord te plegen. Stoelen voor zieken en stoelen voor ambtenaren. Stoelen die nog bomen zijn, waar de fabrieken op wachten. Antieke stoelen en stoelen in kunstmusea. Stoelen in Leeuwarden en stoelen in Bagdad. Begraven stoelen uit oude, uitgestorven beschavingen. Stoelen van gezagdragers en stoelen van de armen. Als je blijft volhouden, zal aan het eind van je zoektocht blijken dat je als een dwergdier heen en weer rent tussen de poten van reuzenstoelen. De kennis die het internet heeft verzameld en nog steeds dagelijks verzamelt, lijkt ons te veranderen in minuscule wezens. Maar is menselijke kennis niet in alle tijden een onafzienbare oceaan in vergelijking met de bespiegelingen van de broze, dwalende mens? Of misschien is het de kennis zelf, voortgebracht door de mens, die zo snel is geworden dat we haar niet meer kunnen bijhouden? De kennis neemt toe, terwijl onze tijd alleen maar afneemt. Wij hebben geen tijd om in die lawaaiige, wonderbaarlijke marathon mee te lopen. Ik ga naar Wikipedia om een aantal raadsels over de Waag op te lossen. Het was een openbaar gebouw waarin, of door middel waarvan, koopwaar werd gewogen. Dit soort gebouwen zijn grotendeels vóór 1800 gebouwd, voordat de internationale standaarden voor gewichten werden ingesteld. Het algemene toezicht op het wegen van goederen was heel belangrijk en werd uitgevoerd door de plaatselijke autoriteiten, die tevens waren belast met het heffen van belastingen op de goederen die de stad binnenkwamen of binnen de stad werden verhandeld. Daarom stonden de waaggebouwen meestal dicht bij het marktplein, of in het centrum.

Ik betaal mijn koffie en vervolg mijn wandeling. Leeuwarden maakt een rustige, vriendelijke indruk. Een mooie plek om in vrede te wonen, ver van het rumoer van de grote steden. Toch ademt de stad dezelfde deprimerende geur uit als de kleine Scandinavische steden. Ik loop langs de stadsbibliotheek en neem met mijn telefoon foto’s van de Achmeatoren. Daarna slenter ik door de smalle steegjes in het centrum. Ik ben gek op kleine steegjes in steden. Je wordt er meegesleept door een gevoel van rust en intimiteit. Ze geven je het gevoel dat je je in de aderen van de stad bevindt. Ik vraag me af hoeveel tijd ik nodig zal hebben om tot het brein van Leeuwarden door te dringen. Ik neem nog meer foto’s die ik later misschien kan gebruiken bij het schrijven. Ik word moe en ga terug naar mijn verblijf. De organisatoren van de schrijfresidentie hebben een kleine, ordelijke, mooi ingerichte kamer voor me gehuurd. Ik woon boven een banketbakker, die tevens de eigenaar is van het pand. Overdag ruikt het hele huis naar cake en gebak. In de bakkerij is een koffiehuis, waar workshops voor het maken van cake en chocolade worden gehouden. In de bakkerij zelf worden speciale bestellingen voor de klanten verzorgd. Het is een sympathieke plek. Een persoonlijke onderneming, die de naam van de eigenaar draagt: Tonny. Hij is een vriendelijke, rustige jongen en hij heeft een hond, John Lennon, die nooit van zijn speciaal voor hem ingerichte plek komt. Hij gaat nooit via de trap naar beneden, waar de bakkerij is, en ook niet naar boven, waar mijn kamer is. Ik steek mijn hand uit, zodat hij eraan kan snuffelen, daarna aai ik hem over zijn nek en vraag: ‘Hoe gaat het met je, John Lennon?’ John kijkt me aan met een melancholieke blik en zegt: ‘Stel je voor!’

Ineens valt de duisternis in. Mijn voeten doen pijn van het vele lopen. Mijn oog valt op een fastfoodrestaurant met de naam Shalom. Dat moeten onze Joodse neven zijn. Zij hebben hetzelfde Arabische eten als wij. Ik ga het restaurant binnen en het valt me op dat er allemaal Arabieren werken. Een Algerijn met zijn Egyptische collega zetten hun radar in werking en weten al voordat ik een woord heb kunnen uitbrengen, dat ik een vreemdeling ben en niet uit Leeuwarden kom. Ik weet niet of veel mensen beseffen dat Arabieren, zodra ze elkaar tegenkomen, de poorten van de politieke en historische trauma’s openzetten en beginnen te jammeren en te klagen. De Egyptenaar en de Algerijn storten een enorme hoeveelheid klachten en gemopper over me uit, over de toestand van de Arabieren en hoe het zover is gekomen, zelfs zonder dat ze mijn naam kennen en zonder dat ze weten waarom ik in Leeuwarden ben. Ik pak mijn eten, neem afscheid van mijn Arabische broeders − ‘Shalom!’ – en ontsnap aan de deprimerende klaagzang. Ik weet niet of het eten van Shalom goed is. Een paar dagen eerder heb ik een heerlijke falafel in restaurant Mouni gegeten en een gesprek aangeknoopt met een mooi en aardig meisje met Azerbeidzjaanse wortels, dat daar werkte. Ze was verbaasd dat ik Leeuwarden bezocht en haar verbazing werd nog groter toen ze hoorde dat ik een schrijver was. Onregelmatig eten is een van de ongemakken in mijn leven. Er zijn dagen dat ik leef op rode wijn, brood en kaas. En ineens krijg ik dan zin om iets nieuws klaar te maken. Dan kijk ik op YouTube en doe daar de nodige kennis op. Daarna ga ik boodschappen doen en kook ik en eet ik als een wolf.

In Leeuwarden ontbijt ik gratis in Tonny’s bakkerij, ’s middags eet ik meestal in een van de toeristische restaurants in de Nieuwe Steegstaat in het centrum en ’s avonds haal ik vaak een maaltijd bij een fastfoodrestaurant, met een fles rode wijn natuurlijk.

De coffeeshop vlak bij mijn huis was me nog niet eerder opgevallen. Hij heet ‘de Relax’ en dat is precies wat ik nodig heb aan het eind van de avond. Ik ben niet gewend aan marihuana. Alcohol is mijn manier om mijn geest onder te dompelen in gifstoffen, in een poging te verdwijnen. Marihuana zorgt voor snelle schommelingen in mijn geest: eerst ontspan ik, dan word ik fobisch en ten slotte neem ik een diepe duik in de put der zinloosheid. Met de rook van de wiet verliezen mijn zorgen en mijn levenservaring hun waarde. Mijn geest voelt aan als een hoop herfstbladeren die een storm nodig hebben om ze weg te blazen naar de eeuwigheid.

Ik bestel een voorgedraaide White Widow en ga zitten roken. Er komt een jongen aan mijn tafeltje zitten. Hij klapt zijn laptop open en begint te typen. De gelijkenis tussen de jongen en Eminem uit 8 Mile is verbluffend. De jongen vraagt zonder me aan te kijken: ‘Heb je al een verhaal gevonden?’

‘Sorry, heb je het tegen mij?’ antwoord ik.

De jongen: ‘Ik weet dat je hier bent om over Leeuwarden te schrijven.’

Ik: ‘Ja, dat is zo.’

De jongen: ‘Mijn vriendin is journaliste. Zij heeft het me verteld. Ik kan je wel een verhaal geven, als je wilt.’

Ik: ‘Sorry, ik begrijp het niet.’

De jongen: ‘Laat die White Widow maar even zitten en probeer een trekje hiervan.’

Ik neem een trek van zijn sigaret en geef hem aan hem terug.

‘Dus jij bent schrijver. Wat schrijf je?’

De jongen: ‘Korte verhalen en gedichten. Al mijn verhalen gaan over Leeuwarden, maar er is er nog niet één in druk verschenen. Ik heb alleen een paar gedichten gepubliceerd.’

Ik: ‘Dat begrijp ik wel tot op zeker hoogte. Wat bedoel je als je zegt dat je me wel een verhaal kunt geven?’

De jongen: ‘Dat is eenvoudig. Jij zwerft door de stad en praat met mensen, op zoek naar inspiratie. Maar wat weet je over Leeuwarden?’

Ik: ‘Om eerlijk te zijn weet ik alleen dat Mata Hari in Leeuwarden is geboren. Als zij er niet was geweest, zou ik nog nooit van de stad hebben gehoord.’

De jongen: ‘Geef me je e-mailadres maar, dan stuur ik je een aantal verhalen waaruit je er één kunt kiezen. Ik heb ook verhalen in het Engels geschreven. Mijn moeder is Australisch en mijn vader Nederlands.’

De jongen rolt een nieuwe sigaret. Ik leg mijn White Widow in de asbak, waar hij zachtjes uitdooft.

Ik: ‘Eigenlijk vind ik het vreemd wat je zegt. Je zegt me dat ik een van je verhalen over Leeuwarden kan krijgen.’

De jongen: ‘Ja. Misschien kun je het in jouw stijl herschrijven. Ik denk dat ik een paar goede verhalen heb, maar mijn stijl is nog niet goed.’

Ik: ‘Meen je dit nu serieus?’

De jongen: ‘Ik begrijp je verbazing. Je zult wel zeggen dat dit wordt beschouwd als plagiaat. Maar als ik niet tegen je had gezegd dat ik een schrijver ben en je een van mijn geschreven verhalen had verteld, was er niets op tegen geweest als je het op jouw manier had opgeschreven.’

Ik: ‘Jij bent echt verbazingwekkend.’

De jongen: ‘En jij bent te serieus. Geef me je e-mail. Ik moet nu weg. Ik zal je vanavond drie verhalen in het Engels sturen.’

Ik: ‘Heb je een pen?’

Hij opent een Facebook-pagina en draait het scherm naar me toe. Ik typ mijn e-mailadres in en zeg: ‘Luister, ik kan je verhalen lezen, maar verwacht geen oordeel van me. Mijn ideeën zijn chaotisch en ik mis de wijsheid om kritisch te zijn.’

De jongen sluit de laptop, bergt hem in zijn rugzak en steekt zijn hand naar me uit: ‘Maak je geen zorgen, misschien heb je iets aan mijn verhalen. Ik zal je niet van diefstal beschuldigen. Zeg maar dat je ze hebt gehoord van een marihuanaverslaafde in de Relax. Bye!’

Ik steek de White Widow weer op en glimlach in mezelf. Misschien heeft die jongen te veel gerookt. Ik denk na over wat hij heeft gezegd, maar als ik ineens word overvallen door angstige voorgevoelens en mijn gedachten worden beheerst door een overweldigende onrust, ga ik ook weg.

Ik keer terug naar mijn kamer. Zodra ik de buitendeur open, slaat de geur van gebak me tegemoet. Terwijl ik de trap naar mijn kamer opklim, komt John Lennon aangerend om me te verwelkomen. ‘Hi John,’ zeg ik.

De hond: ‘Stel je voor!’

Ik: ‘Wat moet ik me voostellen, John?’

De hond: ‘Heb je echt gepraat met een jongen die op Eminem lijkt?’

Ik: ‘Stel je voor!’

De hond: ‘Wat moet ik me voorstellen?’

Ik: ‘Dat je bent vermoord.’

De hond: ‘Ja, stel je voor! Ze hebben me vermoord.’


Ik trek mijn kleren uit en slaap naakt. Ik word wakker, ga onder de douche staan en probeer de flarden van mijn droom bijeen te rapen: ik zat naakt in een grot, er was een vuur en John Lennon zat bij de ingang te janken. Ik schreef met kleurkrijt op de muur van de grot: IK BEN OOK VERMOORD.

Ik ben eeuwen geleden vermoord, tijdens de kruistochten. Mijn hoofd is in één keer afgehakt door het zwaard van een dappere ridder. Ik zal morgen worden gedood door een autobom in Bagdad, terwijl ik op weg ben naar de markt om rijst en vis te kopen. Naast mijn hoofd zullen ze de zak met vis vinden. Ik ben vermoord in een grot, in het stenen tijdperk. Een van hen wilde mijn kind opeten. Ik ben ‘s avonds verdronken. De zee heeft me gedood, nadat ik afscheid had genomen van mijn dorp. Mijn grootmoeder komt uit Somalië en mijn vader uit Tanzania. De boot zal omslaan; ik zal nooit op de Spaanse stranden aankomen. Ik ben gedood tijdens een invasie van moslims in mijn land. Ik ben vermoord met een lange speer, midden in de Aziatische steppen. Ik ben vorig jaar gedood in een Fins bos, tijdens de viering van het midzomernachtfeest. Ik ben verbrand door het vuur, waar we dronken omheen speelden. Door de vloed die mijn kleine dorp heeft weggevaagd en voordat er een afgerukte boomstronk binnendrong in mijn borst, zag ik hoe mijn kind bedolven raakte onder een muur. Ik ben gedood door een overdosis heroïne in Amsterdam. Er viel een bom uit een vliegtuig die ons allemaal in de loopgraven heeft gedood. Een vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog heeft over onze hoofden gepist. Ik ben per abuis gedood door handelaren in verdovende middelen in Colombia. Ze hadden het eigenlijk op mijn neef gemunt. Ik ben verbrand in een oven van de nazi’s, hoewel ik al dood was toen ze me erheen droegen. Ik ben op straat aangereden door een auto met een dronken meisje achter het stuur. Het regende die dag boven Parijs. Ze hebben mijn bloed afgenomen in een Afghaans dorp, in ruil voor het bloed van een andere man. Ik ben gedood in een burgeroorlog, ik ben gedood in een revolutie. Ik ben gedood, gedood, gedood en ik zal nog vaak gedood worden. Ik ben gedood in het journaal, ik ben gedood, opdat mijn naam zou worden opgenomen in de geschiedenisboeken. Ik ben gedood, opdat ik voor eeuwig verloren zou raken tussen de vele graven. Ik ben gedood vanwege eerzucht, ik ben gedood omwille van een ander mens, ik ben gedood door domheid, ik ben gedood door mijn eigen goedheid, ik ben gedood door longkanker. Ik dacht dat het roken van sigaretten beter was dan sterven door de rook van de eenzaamheid. Ik ben gedood terwijl ik het kwaad verdedigde. Ik ben gedood in de linies van het leger van de deugd. Ik ben gedood zonder reden …

 

 

Vertaald uit het Arabisch door Djûke Poppinga

 

Djûke Poppinga (Luxemburg, 1956) studeerde Arabische en Turkse taal-en letterkunde in Amsterdam, verbleef een aantal jaren in de Arabische wereld en begon in de jaren '80 met het vertalen van Arabische romans. Inmiddels heeft ze meer dan veertig titels uit het Arabisch vertaald, waaronder verscheidene romans van de Egyptische Nobelprijswinnaar Nagieb Mahfoez en het hele oeuvre van de Libanese auteur Hanaan as-Sjaikh. In het najaar van 2015 verscheen Gezichten van de Marokkaanse schrijver Mohamed Choukri en in 2016 werd de Nederlandse vertaling van De automobielclub van de Egyptische auteur Alaa al-Aswani gepresenteerd. In 2005 ontving ze samen met Richard van Leeuwen de Fonds voor de Letteren Vertaalprijs 'voor hun verdiensten voor de ontsluiting van de Arabische literatuur'. Sinds 2007 is ze betrokken bij Writers Unlimited, een literair festival in Den Haag, eerst als programmamaker en daarna als adviseur Arabische literatuur. Momenteel werkt ze als docent Arabische literatuur aan de Universiteit van Amsterdam. Voor citybooks vertaalde ze naast dit verhaal van Hassan Blasim ook de gedichten van Ghayath Almadhoun over Antwerpen en Ieper naar het Nederlands.

Print

John Lennon the Dog


Since I arrived two weeks ago the city has been flooded, rather like my mind, in which images and ideas rain down around the clock: the water gathers, freezes and then evaporates in the sunlight of my memory. It's my last day in the city of Leeuwarden. I often feel that my mind is just a pot on the boil and I have no idea how to lift it off the stove! I walked through the city in no particular direction. It was raining again, with a slight nip in the air. I lit a cigarette, stopped at the Waag building, the old weigh house, and examined it. It lies next to the canal and seems to be one of the landmarks in the city centre. The building has a restaurant with an open-air terrace but the cold had driven the customers to take cover inside. I sat down alone on the terrace and a young waitress arrived with a smile. “Do you need any cover? It's cold,” she said. I thanked her and told her I'm from Helsinki and there we get plenty of training in how to handle the cold and the dark. The waitress smiled and said, “Oh, I've never been to Helsinki, but I've been to Stockholm and I liked the city a lot.”

I drank my coffee, watching the passers-by. Most of the pedestrians were wearing black or dark blue, especially jeans. I tried to count the ones who were not wearing jeans. They were a minority. It was as if the jeans tribe were the majority and the minority was the chino tribe. One tribe embroiders flowers and leaves on the material and sings about sunshine and darkness, life and death. There's no escape from the temptation to contemplate at random. My mind's trying to impose hallucinations on my fragile sense of tranquillity.

I've come to Leeuwarden as part of a literary residency. The idea is to write about the city. In fact I have no idea how to write about a city by discovering it in only two weeks. I'm very slow. I've written at a snail's pace ever since I embarked on this strange pastime as a teenager. I was born in Iraq forty-four years ago. They say that the woman who lived next door pulled me out from between my mother's legs under a palm tree at noon on a hellish summer day. In the shade of the tree the woman let out a strident trill of celebration. As a child I was baptised by the land of the two rivers: the river of blood and the river of pain. For more than ten years I've lived and worked in Finland. A refugee whose mind the Finnish fridge wasn't been able to freeze, to give it some relief. Maybe my memory is a warehouse of burned skins: human skins and the flayed skins of animals, skins transformed in my sleep into startling art exhibits. Terrifying art, intriguing and exciting. Truly ingenious nightmares that smell as putrid as human pain. Okay, so let's get down to the work I've been assigned. I didn't come here to write about the art of burned-skin minds, but about Leeuwarden.


To outsiders cities are silent and mysterious. So I have to speak to Leeuwarden to have it speak to me. Discovering things is a classic device that's not bad for starting to write. What did I want to find out? What should I write about? My plan was to wander around the city, have conversations with people and take notes, and then when I got back to the Helsinki fridge I'd try to place my impressions in some kind of framework. A short story or maybe just a diary. The bars, restaurants and marijuana coffee shops are the quickest and easiest way to strike up conversations. And that's what I did. In fact I didn't achieve much. It was obvious that Leeuwarden is not yet accustomed to strangers. The looks from customers and staff suggested that. As soon as my Middle Eastern face crossed the threshold into these temples of food, alcohol and marijuana, the Leeuwarden people turned on their radars to identify the stranger. The looks of suspicion aimed in my direction did not trouble me. I've been used to living as an outsider for years. In fact I have special ways of turning my exile and my strangeness into scenes in satire and drama. So what is this weigh house then? I light another cigarette. Okay, since I'm the only person blowing smoke into the air and freezing on the terrace, I shall resort to the Google god instead of speaking to other people. How vast and frightening and surprising knowledge now seems in the world of the Internet! If you put these empty chairs on the terrace into the arms of the Google god, he would offer you his answers. Books on the history of chairs and the shapes and contents of the chairs. War chairs and peace chairs. Chairs to laugh at in videos, films and pictures. Chairs for suicide. Chairs for sick people and chairs for office workers. Chairs shaped like trees, on their way to factories. Antique chairs and chairs in the museum of art. Leeuwarden chairs and Baghdad chairs. Buried chairs from ancient dead civilisations. Chairs of authority and poor people's chairs. If you go on searching, you'll end up looking like a dwarflike animal scampering between the legs of giant chairs. The information that the Internet has gathered and continues to gather every day seems to have turned us into microscopic creatures. But hasn't human knowledge in all eras been a vast ocean compared to the speculations of a puny and bewildered human being? Or the information that humans produce is now much too fast for us to keep up with. Information expands while our time shrinks. We don't have time to run this noisy and exotic marathon. I go to Wikipedia to solve some of the riddles of the weigh house.

 

A public building at or within which goods were weighed. Most of these buildings were built before 1800, prior to the establishment of international standards for weights. As public control of the weight of goods was very important, they were run by local authorities who would also use them for the levying of taxes on goods transported through or sold within the city. Therefore, weigh houses would often be near a market square or town centre.


I paid for my coffee and resumed my stroll. Leeuwarden looked quiet and pleasant, a beautiful place to live at peace, far from the bustle of big cities. The city exudes, however, the melancholy of small Scandinavian towns. I passed by the city library and took pictures of the Achmea tower. Then I wandered through the narrow lanes in the city centre. I've long loved the narrow lanes in cities. They convey a sense of serenity and intimacy. Narrow lanes give you the impression you're moving along the city's arteries. How long will it take me, I wondered, to reach Leeuwarden's brain? I took more pictures that might later help me sketch a scene in something I write. I was tired and I retraced my steps to where I was staying. The people organising my literary residence had rented a small room for me that was tidy and beautifully arranged. The room was above the apartment of the man who owns the building and a bakery that makes pastries. All day long the smell of cakes and pastries filled the house. There's a café attached to the bakery and in it they hold worskhops on how to make cakes and chocolate. The bakery also does special requests for customers. It's a lovely place and a personal project that bears the name of Tonny the owner. He was a nice quiet young man and he had a dog called John Lennon. The dog never left its assigned space. It never went downstairs to the bakery and never came up to where my room was. I had to walk past it and greet it whenever I went upstairs to my room. I gave him my hand to sniff, then stroked his neck and said, “Oh, how are you, John Lennon?” He looked at me sadly and said, “Imagine.”

Darkness fell fast. My legs hurt from walking so much. I noticed a fast-food restaurant called Shalom. Our Jewish cousins no doubt have the same food as us Arabs, I thought. I went into the restaurant and found that all the people working there were Arabs. An Algerian and his Egyptian colleague turned on their radar and, even before I uttered a word, they realised I was a stranger and not from Leeuwarden. I'm not sure if many people are aware that as soon as Arabs meet each other the floodgates of politics and historical wounds swing open and the sobbing and wailing begin. In my presence the Egyptian and the Algerian vomited up a spate of grievances about the state of the Arabs and what has become of them, without even knowing my name or why I was in Leeuwarden. I bought my take-away and said goodbye to my Arab brothers: “Shalom!” I said, and fled the gloom of complaints. I didn't know if Shalom's food was good. A few days earlier I had eaten falafel that were more than good in a restaurant called Mouni. I had a conversation with a pleasant and pretty young woman who works there. She was originally from Azerbaijan. She was surprised I was visiting Leeuwarden and even more surprised, childishly so, when she found out I was a writer. In general I suffer in my life from my chaotic diet. There are days when I live on red wine, bread and cheese, then suddenly I'm overwhelmed by a desire to make new dishes. I go to YouTube and learn. Then I go shopping, cook and eat like a horse.

In Leeuwarden I had breakfast for free at Tonny's bakery. I usually scoffed down lunch in the tourist restaurants in Nieuwestad Street in the city centre. Several times I took an evening meal from fast-food restaurants, with a bottle of red wine of course.

I hadn't previously noticed the marijuana coffee shop near my place. It's called Relax, and that's what I needed on my last evening. I'm not much in the habit of smoking marijuana. Alcohol is my way of drowning my mind with poisons and trying to get wasted. Marijuana gives me rapid mood swings: relaxation, then paranoia, then a deep dive into the well of absurdity. When I smoke the plant my concerns and experience in life lose all value and I feel that my soul is a pile of autumn leaves that need a wind to blow them away so that they're lost forever.

I ordered White Widow ready-made, sat and smoked. A young man came over and joined me at the table. He opened his laptop and started typing. The resemblance between him and Eminem in the film 8 Mile was really striking. “Have you found a story?” the young man asked, without turning towards me.

“Sorry? Are you talking to me?” I replied.

“I know you're here to write about Leeuwarden,” he said.

“Yes, indeed.”

“My girlfiend's a journalist. She was the one who told me. I can give you a story if you like.”

“You mean you have a story to tell me? I'm all ears,” I said.

“No, I'm a writer too and I have stories I don't need.”

“Sorry, I don't understand.”

“Forget the White Widow, try some of this.”

I took a drag on his joint and gave it back to him. “So you're a writer. What do you write?” I asked.

“Short stories and poems. All my stories are about Leeuwarden but I haven't had a single one published. I've only had some poems published.”

“I understand that to some extent. What do you mean when you say you can give me a story?”

“It's simple. You're talking with other people and going round the city looking for something that inspires you. What do you know about Leeuwarden?” he asked.

“To be honest, all I know is that Mata Hari was from Leeuwarden. If it wasn't for her I wouldn't have heard of the city.”

“Give me your email address and I'll send you a collection of stories, and you can choose any one of them. I have stories I've written in English. My mother's Australian and my father's Dutch.”

The man rolled another joint, while I gave the White Widow a rest in the ashtray, where it went out.

“In fact I find what you say rather strange. You told me to take one of your stories about Leeuwarden.”

“Yes, you can rewrite it in your own style. I think I have some good stories but I don't have style.”

“Are you serious?” I asked.

“I can see why you're surprised. You're going to say it's plagiarism. But if I hadn't told you I'm a writer, and I'd told you one of the stories I've written, you wouldn't have any scruples about writing it your own way.”

“You're very interesting.”

“And you're too serious. Give me your email. I have to go now. I'll send you three stories in English tonight.”

“Do you have a pen?”

He opened a Word document on his laptop and turned the screen towards me. I typed my email address and said, “I can read your stories but don't expect a proper critical opinion from me. My opinions are haphazard and I'm lacking in judgment.”

The man closed his laptop and put it in his backpack. He put out his hand to shake mine. “Don't worry. You can use my stories. I won't accuse you of theft. Say you heard it from a dopehead in the Relax coffee shop. Bye!”

I relit the White Widow joint and smiled to myself. Maybe this young man had smoked too much. I thought about what he had said. Then suddenly I felt very anxious and frightened, so I left.

I went back to my house. I opened the front door and the smell of baking hit me. I went upstairs towards my room. John Lennon rushed up to greet me. “Hi John,” I said.

“Imagine,” said the dog.

“Imagine what, John?”

“Were you really talking to a young man who looks like Eminem?” asked the dog.

“Imagine.”

“Imagine what?” asked the dog.

“That you've been killed.”

“Yes, imagine. I've been killed.”

I undressed and went to sleep naked. I woke up. I stood under the shower, trying to piece together the fragments of my dream: I was naked sitting in a cave, and there was a fire. John Lennon the dog was at the cave entrance howling. I was writing on the cave wall in coloured chalk: “I've been killed too.”

I was killed in one of the crusades centuries ago. My head was cut off in a single stroke by the sword of a valiant knight. I was killed yesterday by a car bomb in Baghdad. I was killed on my way to the market where I was going to buy rice and fish. They'll find my head near the bag of fish. I was killed in a cave in the stone age. Someone wanted to eat my child. In the evening I drowned; the sea killed me after I said goodbye to my village. My father's from Somalia and my mother from Tanzania. The boat will capsize and I'll never reach the coast of Spain. I was killed when Muslims invaded my country. I was killed with a long spear on the Asian steppes. I was killed last year at midsummer celebrations in a Finnish forest. I was burnt to death in a fire pit as drunken people played around it. My little town was wiped out by a hurricane and, before the broken trunk of a tree pierced me in the chest, I saw my child crushed under a wall. I was killed by a heroin overdose in Amsterdam. A plane dropped a bomb and killed us all in the trench. A World War Two plane pissed on our heads. Drug dealers killed me by mistake in Colombia; they wanted to kill my cousin. I was burnt in a Nazi oven, though I was already dead when they put me inside. A car driven by a drunk young woman hit me in the street; it was raining over Paris that day. They took my life in revenge for another man's life in an Afghan village. I was killed in a civil war. I was killed in a revolution. I was killed and killed and killed, and I will be killed. I was killed in a news bulletin. I was killed so that my name would go down in the history books. I was killed to be lost forever in the crowded graveyard. I was killed because of ambition. I was killed for someone else's sake. I was killed because of stupidity. I was killed because of my kindness. I was killed by lung cancer; I thought smoking cigarettes was better than dying by smoking loneliness. I was killed defending the devil. I was killed in the ranks of the angel's army. I was killed for a reason. I was killed for no reason.

 

 

Translated from Arabic by Jonathan Wright

Podcast read by Ricardo Silva

 

 

Jonathan Wright is an award-winning translator whose translations include three winners of the International Prize for Arabic Fiction: Ahmed Saadawi’s Frankenstein in Baghdad, Saud Alsanousi’s The Bamboo Stalk, for which he won for the 2016 Saif Ghobash Banipal Prize, and Youssef Ziedan’s Azazeel, which was joint winner of the 2013 Banipal Prize, as well as Hassan Blasim’s The Iraqi Christ (2014 Independent Foreign Fiction Prize). He studied Arabic, Turkish and Islamic History at St. John’s College, University of Oxford, and worked for many years as a journalist in countries across the Arab world including Tunisia, Oman, Lebanon, Iraq, Palestine, Egypt and Saudi Arabia.