Ma 24 juli 2017

Aantekeningen uit het ondergrondse #32: Een monument in Vlaamse Velden

De Ierse auteur Dermot Bolger is de komende twee weken in residentie in Ieper. Waarom juist hij uitgenodigd werd om als vijfde auteur een citybook over deze stad te schrijven, vertelt Piet Chielens (coördinator In Flanders Fields Museum) in deze Aantekening uit het ondergrondse. De band van Bolger met Ieper gaat namelijk jaren terug en heeft alles te maken met een andere Ierse dichter-soldaat, Francis Ledwige, die sneuvelde tijdens WOI.

Toen Dermot Bolger (Finglas, Dublin, 1959) zestien jaar was, ging hij op zoek naar de mijlpaal, niet ver van zijn huis, waar Francis Ledwidge als zestienjarige had uitgerust op weg van het rotbaantje bij een kruidenier in Rathfarnham naar huis in Slane, Co. Meath, meer dan 50 kilometer verder. Francis Ledwidge (Slane, 1887 - Boezinge, 1917) had net zijn eerste gedicht afgewerkt en wist dat hij voortaan alleen nog dichter kon zijn. Dermot Bolger herkende de radicale, onstilbare honger van de dichter, en besloot dat hij 72 jaar later dezelfde weg moest volgen. Hij vertelt hierover in het artikel In search of Ledwige.

Francis Ledwidge raakte bekend als tragische soldaat-dichter van de Eerste Wereldoorlog, maar werd in de nieuwe Ierse republiek meteen na de oorlog moedwillig vergeten. Tot Dermot Bolger en Seamus Heaney van de amnesie over Ledwidges leven en dood een symbool maakten van hoe het Ierse eiland met zijn oorlogsverleden omging.

In 1992 gaf Bolger de bundel Francis Ledwidge: Selected Poems uit, met een introductie door Heaney. Het werd het begin van een stille maar gestage renaissance van de faam van de dichter, die gelijke tred hield met het groeiende besef dat het Ierse eiland vrijwel ten onder gegaan was aan een groot decennium van geweld (1912-1923) en hoe het tot na twee nieuwe decennia van Troubles tot 1997 duurde voor men daarvan kon beginnen genezen.

Dermot Bolger was intussen zelf uitgegroeid tot een van de belangrijke stemmen uit een grote generatie Ierse schrijvers, met Sebastian Barry, Roddy Doyle, Anne Enright, Colm Tóibin, Hugo Hamilton, Joseph O’Connor en Emma Donoghue.

DermotBolger
Dermot Bolger © auteur

Het oeuvre van Dermot Bolger is belangrijk op elk domein: als uitgever, romanschrijver, toneelauteur en dichter. Hij is een van die zeldzame auteurs die niet alleen de vinger aan de pols van de samenleving houdt, maar die de samenleving met zijn werk tegelijk vooruithelpt, aan het denken zet, aanspoort tot verandering en verbetering.
The Venice Suite
(2012) is een ontroerende cyclus gedichten over verlies en rouw, geschreven na het plotse overlijden van zijn vrouw Bernie in 2010. Het hedendaagse Ierland is de achtergrond van verschillende romans, van de moeilijke jaren 1990 - met zijn harde desillusies in The Journey Home (1990) en een pijnlijk verlies van het rurale verleden in Father’s Music (1997) - tot de bloei en neergang van de Celtic Tiger - met de groteske uitwassen in de politiek en in de morele weerbaarheid van de gewone Ieren. Die thematiek is het duidelijkst in Tanglewood (2015). De moeilijke geschiedenis van Ierland eerder in de 20ste eeuw is evengoed een geliefd thema, zoals in The Family on Paradise Pier (2005) en The Lonely Sea and Sky (2016).
Als toneelauteur werd Bolger vele malen onderscheiden, onder meer voor zijn Ballymun-trilogie over Dublins sociale hoogbouw, van hun ontstaan in de jaren 1960 tot hun afbraak in 2006. Het even grappige als ontroerende The Parting Glass (2010) werd tot in New York bejubeld. Meteen na zijn residentie in Ieper vertrekt Dermot Bolger naar de repetities in het Abbey Theatre, Dublin van zijn toneeladaptatie van Joyces Ulysses dat in oktober 2017 in première gaat.


Monument

In Ieper leidde Selected Poems tot het oprichten van een klein monument voor Francis Ledwidge op de plaats waar hij op 31 juli 1917 was gesneuveld. We nodigden Dermot Bolger uit om het namens de schrijvers van Ierland te onthullen op 31 juli 1998, samen met Joe Ledwidge, neef van Francis.

onthulling Ledwidge-monument
31 juli 1998, onthulling van het gedenkteken voor Francis Ledwidge op de plek waar hij sneuvelde, door v.l.n.r. Dermot Bolger, Luc Dehaene (burgemeester van Ieper) en Joe Ledwidge.

 

In 2007 vroeg het In Flanders Fields Museum samen met het Axis-Ballymun Arts Centre aan Bolger om een toneelstuk over Ledwidge te schrijven. Walking the Road werd zowel in Ballymun als in Ieper opgevoerd en toerde daarna in Ierland en Engeland. De eenakter is nog altijd als podcast te beluisteren op RTÉ radio. In 2007 bracht hij een nieuwe bundel met verzameld werk van Ledwidge uit, The Ledwige Treasury.

En nu komt Dermot Bolger voor een derde keer naar Ieper, als afsluiter van citybooks Ieper. Zijn residentie valt samen met de herdenking van de honderdste sterfdag van Ledwidge. Op 31 juli 2017 zal Bolger tijdens de herdenkingsplechtigheid bij het monument een tekst voordragen.

Met zijn scherpe, ironische analyse van de moderne samenleving, maar met tegelijk zijn kennis en respect voor de geschiedenis van de 20ste eeuw is Dermot Bolger in het voorlaatste jaar van de eeuwherdenking van WOI uitstekend geplaatst om citybooks Ieper af te sluiten.

Zijn tekst over Ieper komt later dit jaar online als tekst en audioboek. Het volgt op vier andere citybooks over Ieper die nu al  te lezen en te beluisteren zijn:
Maïssa Bey (Algerije) schreef het essay Waar gingen de vogels heen?, Ghayath Almadhoun (Syrië en Zweden) het gedicht Schizofrenie, Kees ’t Hart (Nederland) het verhaal De mitrailleur en Catherine Vuylsteke (België) schreef Poste Restante, een verhaal in briefvorm.

In het voorjaar van 2018 worden de vijf teksten gebundeld in een boekpublicatie, vergezeld van de foto's die Oliver Leu (Duitsland) tijdens zijn citybooksresidentie in Ieper maakte.


Piet Chielens
(Coördinator In Flanders Fields Museum)


Close

plaats een reactie

Velden gemarkeerd met een sterretje* zijn verplicht.

wordt niet getoond