Di 07 mei 2013

Aantekening uit het ondergrondse #21 - Een Georgisch avontuur in Turnhout

citybooks zoekt graag niet voor de hand liggende steden op, maar dat betekent ook dat het niet altijd zo vanzelfsprekend is om vertalers voor deze citybooks te vinden. Gelukkig konden wij voor Tbilisi rekenen op Ingrid Degraeve, naar ons weten de enige literair vertaalster Georgisch-Nederlands. Zij vertaalde de citybooks uit Tbilisi, en het citybook dat Lasha Bugadze over Turnhout schreef. Met z’n drieën in de stad is als voorpublicatie te lezen in de nieuwste uitgave van DW B. Ingrid Degraeve schreef een introductie bij haar vertaling van dit citybook.

Een Georgisch avontuur in Turnhout

© kakha kakhianiUit de titel van het verhaal, Met zijn drieën in de stad, kan je met een beetje goede wil vier personages filteren: drie Georgiërs en de stad Turnhout. De stad vervult zonder twijfel een even grote rol als de drie wild tekeergaande Georgiërs. Dit verhaal verdient dan ook zijn plek in het alsmaar uitdijende web van het citybooksproject van het Vlaams-Nederlands Huis deBuren. Ook Tbilisi is een van de ‘interessante, maar niet voor de hand liggende steden’ waar Nederlandse, Vlaamse en Georgische schrijvers en fotografen in opdracht van deBuren aan een citybook gewerkt hebben.

Zo ontstonden er vijf verhalen en twee visuele reeksen over Tbilisi. Daarna werd één van de Georgische deelnemers, auteur Lasha Bugadze, uitgenodigd in Turnhout voor een residentie van twee weken.

Behalve als schrijver van verhalen en romans staat Lasha Bugadze (1977) ook bekend als dramaturg. Voor dit verhaal lijkt de schrijver een theatraal procedé toegepast te hebben. Hij heeft de stad Turnhout in een doosje gestopt om er alle leven uit weg te zuigen en de lege huls te vullen met een Georgisch (melo)drama. Lasha Bugadze is naar eigen zeggen een auteur die zich vooral door mensen laat inspireren, door hun gedrag, hun dagelijkse handelingen en drijfveren. Hij vertelde me naar aanleiding van mijn vertaling van zijn citybook over Turnhout, dat hij ontdekt had dat hij zich onmogelijk van Tbilisi kon losmaken, hoe ver hij zich ook van die stad bevond.

Deze eigenschappen vinden we terug in dit verhaal. Op het moment dat Bugadze te gast is in Turnhout, slaat in zijn eigen land de verkiezingskoorts toe. Die valt in Georgië met geen enkel middel te temperen: tv’s, radio’s en blogs staan roodgloeiend van commentaar, scheldtirades, campagnes en debatten. In september 2012 was ik zelf in Tbilisi. Om het even welke straat ik insloeg of welk plein ik opliep, ik botste telkens weer tegen een betoging of een optocht aan.

© kakha kakhiani

Voor Lasha Bugadze is de rust in Turnhout welkom ̶ tegelijk werkt ze claustrofobisch. Af en toe verdiept hij zich toch in een Georgische blog. Het schrijfproces in Turnhout komt pas werkelijk op gang als hij besluit Turnhout bij Georgië in te lijven, als hij toestaat dat Turnhout Georgië in het klein wordt. Eerst worstelt hij nog met die impuls; hij meent dat hij ‘echt’ over Turnhout hoort te schrijven. Uiteindelijk brengt hij Turnhout in beeld als een stad waar alle leven uit weggezogen is. De verteller vraagt zich af waar de mensen gebleven zijn; lijnbussen rijden leeg af en aan; hij hoort zijn buurvrouw wel, maar hij ziet haar niet. De stad is alleen maar een leeg decor. Dat lege decor vult de schrijver dan maar met het drama van drie uit hun biotoop gerukte, drukke Georgiërs.

Het ritme in het verhaal lijkt Turnhout nog alle kansen te willen geven om zich te manifesteren, om een stem te krijgen, om het verhaal binnen te sijpelen. Lange tijd gebeurt er niets en krijgt de lezer geen aanwijzingen over hoe het verhaal zich zal ontwikkelen. Pas op het eind worden de remmen losgegooid en neemt het Georgische drama in het kleine, vredige, ingeslapen Turnhout de bovenhand.

Bugadze voert een Georgisch echtpaar ten tonele, dat sinds jaren in Mechelen gestrand is. Met hun onverwachte bezoek aan de gastschrijver schrikken ze het al te vredige Turnhout op. Het echtpaar opent in het bijzijn van de gastschrijver de doos van Pandora. Daardoor schiet allerlei onheil als emigratie, een mislukt kunstenaarsleven, subsidievreterij, reïncarnatie, depressie, charlatanerie, een wilde zoektocht, ruzie en overspel de lucht in. Maar die enorme luchtbel wordt onverwacht doorgeprikt. Uiteindelijk keert de rust terug.

Een uiterst theatraal opgebouwd citybook dus, opgebouwd uit een decor, een drama, vier personages en een catharsis.

 

Ingrid Degraeve, vertaalster


Deze inleiding verscheen bij de voorpublicatie van het citybook van Lasha Bugadze in DW B 2013_2.

 

Foto's © Kakha Kakhiani |  citybooks Turnhout

 

Close

plaats een reactie

Velden gemarkeerd met een sterretje* zijn verplicht.

wordt niet getoond