The God of Gaps

Helen Mort

Helen Mort

Helen Mort (Sheffield, 1985) has published two pamphlets of poetry, The shape of every box and A pint for the ghost, a Poetry Book Society Choice for Spring 2010. Five-times winner of the Foyle Young Poets award, she received an Eric Gregory Award from The Society of Authors in 2007 and won the Manchester Young Writer Prize in 2008. In 2010, she became the youngest ever poet in residence at The Wordsworth Trust, Grasmere.

Close

Sheffield All citybooks

Download the ePub Print

The God of Gaps

 i

Midnight on West Street, and the couples huddled
under lintels in a gathering rain are featureless –
their faces boiled sweets sucked too long.

This is how a dream betrays itself:
the smartened shops and bars unaltered,
but their names removed, the signs wiped clean.

A night bus passes with no destination lit.
I look up at the billboards; each a perfect blank.
Even the street name’s been erased.

I know where I am by scent alone, the way
a fox must navigate suburban gardens after dark,
a lame dog sniffs his way back home.

The city is a song with all its words removed,
a tune I recognise but can’t repeat.
The unmarked taxis splash me as they pass.

A crowd of lipless girls pours from what used to be
an ‘80s bar. They jostle me aside. Their legs
are knives. They have no eyes.

I think about my grandfather who, blind at sixty,
used to sit in front of the TV all day, mesmerised
by what was never happening in front of him,

or how he’d take my face in both his hands,
draw near as if to look,
then tell me I was beautiful.

 

 

 

ii

As if the night’s gone scavenging,
down over St Paul’s Tower and the Hallamshire,
the thin spires of St John’s and St Marie,

from the top of the Town Hall
to the green expanse of Endcliffe Park,
neat as a snooker table’s baize.

As if the sky went stealing over terrace rooftops
shimmied down the flanks of tower blocks,
light-fingered, taking the brass numbers from the houses

the licence plates from parked-up cars
removing the graffiti from the underpass,
the marks that tell us who loves who.

Night, unnoticed, slipping into a house
in Meersbrook where a woman nods off
at the kitchen table, newspaper-in-hand.

It takes the headlines, steals away. It sidles round
the shoulders of a girl beside the tram stop with her phone
and as she types, it wipes the screen.

Tonight, our messages will not arrive,
our signatures are void. The book you carry in your bag
has pages pale as new, untarnished snow.

On the corner of Division Street, I watch
a couple frozen in a doorway with their heads tipped close
as if to kiss for the first time or the last

before the night swoops down,
a silent bird of prey, and takes the words
clean from their mouths.

 

 

 

iii

I’m looking for a pub like The Moon under Water,
a mythic ale house that I’ll know by the alleyway
leading towards it, stinking of fags;

the silence grown around the building
like a scab, the windows with their blinds pulled down,
a lock-in set for all eternity.

The key will be in my pocket, small as a milk tooth.
Inside, the candles sunk in jam jars on the tabletops,
the pewter tankards balancing on books I know the endings to.

I’m looking for a pub where I’m recognised
not by my name but by my customary lukewarm drink;
where the evening unfolds like a tale I’ve heard before,

a pub where the landlord lies through his broken teeth
This is the place where Marilyn Monroe called in
to drink her last. A free kick in the 1946 World Cup

landed just there, above the pumps.
We can’t exhaust our plentiful supplies of ice…
Outside, the moon’s a lemon slice

above the empty sign, the missing name.
If it had one, it’d be The Last Goodtime Hotel.
A pub where I don’t have to speak

where I could meet someone who doesn’t hate
me nursing a whisky and a day-long hangover
and pull up a barstool

an endless quiet falling
like a white tablecloth, dropped over the pub
and us sheltering beneath it, the real world hushed.

 

 

 

iv

I move like the sleepwalker I am
down to The Bath Hotel, where my grandmother
was born in a dank, uncurtained room above the bar,

her first cries drowned out by the county pool game
– grudge match – in its final throes downstairs.
Outside, a group of lads who tack their collars up

with fish hooks – half a dozen of them,
slim and sharp – have caught nothing again tonight,
not even the eye of a bouncer,

casting smoke rings on his break.
They slouch at the late night bus stop
throwing chips into the empty road.

I push the door. The pub’s half-dark.
I think I see a woman giving birth, prepare to meet
my tiny, howling grandmother, unlikely time traveller,

until I recognise the barmaid by her clothes
the barman kneeling down between her legs.
She turns to me, her face inert.

I notice that the pub’s deserted, regulars kicked out.
So quiet, I can hear the songs of birds before
they’ve even thought of them,

the hiss of drizzle yet to fall
the conversations in the slumbering telephone,
the drip-drip heartbeat of a tap that isn’t broken yet,

the breathing of the baby clenched
inside the barmaid, hardly bigger than a fingernail.
The names we might have had instead of these.

 

 

 

v

The Fat Cat’s heaving, though the pumps,
of course, are all unmarked – the beer’s pot luck.
The dart board’s numbers are removed.

A fortune teller with a silvery-fringed hood
across her absent face is threading through the crowd.
She clasps my hand as if she wants to squeeze the blood from it,

then lets me go. Upstairs, a poet on a barstool,
balancing improbably and holding court,
reciting something scribbled on a beer mat concertina:

Pledge-shy, rain-gorged, thunder-struck,
lime-lit, Sheffield forged on its own red coals.
City of forks, its new builds

stabbing at the fattened clouds.
City of knives, the river cutting cold
through butter-lit back streets.

City of spoons, the trees scooped up
and cradled in the hollows below hills.
(He pauses to unfold his script).

A face and body pimpled with reflective water features
the chewed ear of the pop music museum,
Its hair the rats tails of suburban roads,

its feet bogged down in Hathersage,
its nose the sniffling fountain in the Peace Gardens,
its lips a pair of snooker cues aligned

its arms, or what we take for them
are ours outstretched, holding the mirror
of the sky, never afraid to look.

 

 

 

vi

He says his name’s the God of Gaps.
He’s on his fifteenth rum-and-dash-of-coke.
He serves himself when his glass is dry.

This is my handiwork, he slurs
this dream you’re wading through.
Suppose you reckoned it was yours?

I wonder at the point of it. He says:
Suppose you’re wondering ‘what’s the point’?
I thought I’d engineer a world

(he holds his glass up like a telescope)
without the language… language…
of desire. The words that give us poor bastards away.

Of course, it’s all no-fucking-good.
We know a man's tastes
by the corners folded over in his book…

Well then. A stare’s enough to tell you everything
– a moment too long drinking the outline
of a girl whose back is turned…

Jesus, we make life easy for our kidnappers.
We’re hopelessly in love, the lot of us.
Look at yourself –

 

 

vii

He pauses to refill his glass,
then whacks it down so hard the coke
slops out. He’s starting to recite again:

It starts like this: you take a wrong turn
from the pub one night, veer off into a backlit park
where even the drunks have found a better place to go

and soon, you’re taking the wrong turn deliberately,
the worst way home. In love with diversions,
not the place you live, but where you can’t.

Abandoned cars and caravans,
the houses you could never make a home,
the city done in negative…

He tries to make a circling gesture with his hand
and accidentally slings his glass across the room.
It strikes the shoulder of a six-foot man,

making him spill his brimming pint.
It takes the man three seconds to cross the bar,
then two to lift the glass above his head

and one to bring it down. The poet pauses
for an instant, crumples to the floor as if he’s been
lit from the centre. As if he’s burning out.

 

 

 

viii

I leave him cold, go out into the Kelham Island dark,
the lights of Hillsborough beads against the hill.
I glance down at my wrist,

find my tattoo’s unravelled, left my skin
as white as the day I was born. Forget that stuff
about the thieving night. It is as if the city’s been unwritten,

slowly, all our histories undone,a book made up of blanks.
Thinking of that’s enough to send me rooting, frantic
through my bag – my notebook’s there.

I open it; yesterday’s thoughts have gone,
my handwriting’s erased. I’m sinking slowly
down the rain-slicked wall.

Three girls in fishnets look at me, move on.
I’m fumbling for my pen. A world without
the language of desire… I grip the biro and begin to write.

I start off small: I write about a street lamp
going out and watch the one above me gutter,
die. I sketch a minor fight between the prostitutes

and one of them turns on her heel, lashes
her mate across the cheek, then carries on walking.
Now, I’m breathing hard.

Slowly, I write back all the stars, the words
‘Fat Cat’, the drum & bass night posters on the wall.
I give the working girls their faces back.

 

 

 

ix

I write about a black house with a slanting roof
and watch its walls take root and flourish
here, between the empty foundries and the warehouses.

I write a path to the front door,
a knackered bicycle propped up outside.
I write weather that’s fit to shelter from,

a half-tornado wind, handfuls of sleet
thrown hard against the windowpanes.
I write my mother, cowering underneath her coat

then cross her out again. I write my grandmother,
the one born in The Bath Hotel,
but when she shivers in the cold, I send her back.

I write the boys I used to drink with in The Somerset,
their off-kilter grins, then send them off
into the Cat. I write a childhood friend who hates it here.

Like it or not, I write you next,
just as you are. I write your jacket and your face.
I have you stand where I can see you properly.

I set the pen down then. I’m hungry,
shuddering, tired. And since I might as well say anything,
I find I’m speaking quietly:

 

 

 

x

Blindfold me. Take me past the absence of the cooling towers
towards a clearing, spiked with broken glass you kick away
before you place the makeshift rug – your dad’s unlucky football shirt.

The loaf should be stolen. The butter salted with a single tear.
Tomatoes withered on the vine. The chicken must be live,
run off at speed towards the Ulley reservoir.

The wine should be the colour of a smoker’s lung,
served best in jam jars used for rinsing paintbrushes.
Describe its bouquet – wet dogs sprayed with lavender –

then call a toast to all we love about this clapped-out town,
arrange the feast, lend me a jacket made out of polluted air.
Then turn to me, leave nothing untouched.

You don’t say anything. You lead me down the badly-written path t
owards the black front door. Beyond it, there’s a darkness
and the outline of old chairs and tables,

a room much like the back room of a pub.
The tankards resting on familiar books. A pool table I’ve seen before.
I grip your arm. We step inside.

A silence falls between us like a cloth.
I wake up in another city, blinking
with my arm moored fast across your chest.

 

 

 

Download the ePub Print

De Klovengod

i

West Street, middernacht, en bijeengekropen stellen
schurken kleurloos onder daken in de naderende regen –
gezichten als snoepjes waarop te lang is gesabbeld.


Dit is hoe een droom zichzelf verraadt:
de opgeknapte winkels en cafés onveranderd,
maar hun namen verwijderd, de borden schoongeveegd.

Een nachtbus passeert zonder verlichte bestemming.
Ik kijk op naar de reclameborden; elk volkomen leeg.
Zelfs de straatnaam is gewist.

Reukzin alleen zegt me waar ik ben, zoals
een vos in het donker stadstuinen doorsteekt,
een kreupele hond zijn weg naar huis opspoort.

De stad is een lied waaruit alle woorden verwijderd zijn,
een melodie die ik herken maar niet herhalen kan.
De onopvallende taxi’s spatten me nat bij het langsgaan.

Een menigte liploze meisjes stroomt uit wat ooit
een eighties-café was. Ze duwen me opzij. Hun benen
zijn messen. Ze hebben geen ogen.

Ik denk aan mijn grootvader die, blind op z’n zestigste,
de hele dag voor de TV zat, gebiologeerd
door wat er voor hem nooit gebeurde,

of hoe hij mijn gezicht in beide handen nam,
dichtbij kwam alsof hij me wilde bestuderen,
me dan vertelde dat ik mooi was.

 

 

 

ii

Alsof de nacht op strooptocht gaat,
daalt St Paul’s Tower af en het Hallamshire ziekenhuis,
langs de ranke spitsen van de St. John en St. Marie,

van de top van het stadhuis
tot het weidse groen van Endcliffe Park,
strak als een snookertafellaken.

Alsof de hemel over huizenrijen gleed
langs de zijgevels van torenflats omlaag kronkelde,
vingervlug de koperen nummers van de huizen haalde

de nummerplaten van geparkeerde auto’s
de graffiti verwijderde van het viaduct,
de tekens die ons vertellen wie van wie houdt.

De nacht, onopgemerkt, glipt een huis binnen
in de wijk Meersbrook waar een vrouw wegdommelt
aan de keukentafel, de krant in de hand.

Het pakt de koppen en sluipt weg. Beweegt zich steels om
de schouder van een meisje bij de tramhalte, dat op haar
mobieltje tikt, en wist het scherm.

Vanavond zullen onze berichten niet aankomen,
gelden onze handtekeningen niet. Het boek dat in je tas zit,
heeft pagina’s zo wit als verse, onbevlekte sneeuw.

Op de hoek van Division Street, zie ik een stel
bevroren in een deuropening, de hoofden neigend naar elkaar
als voor een eerste of een laatste kus

voordat de nacht neerduikt,
een doodstille roofvogel, en hen de woorden
handig uit de mond plukt.

 

 

 

iii

Ik ben op zoek naar een pub als The Moon under Water,
een legendarische kroeg die ik kan herkennen aan de steeg
die ernaartoe leidt, stinkend naar sigaretten;

de stilte die om het gebouw is gegroeid
als een korst, de ramen met neergetrokken rolgordijn,
een besloten feest dat voorbereid is op de eeuwigheid.

De sleutel heb ik dan op zak, klein als een melktand.
Binnen, op tafel, de kaarsen verzonken in jampotten,
de tinnen kroezen balancerend op boeken waarvan ik de afloop ken.

Ik ben op zoek naar een pub waar ik word herkend
niet aan mijn naam maar aan mijn vertrouwde lauwe pint;
waar de avond zich ontvouwt als een eerder gehoord verhaal,

een pub waar de waard liegt dat zijn tanden barsten.
Hier kwam Marilyn Monroe langs om haar laatste
te drinken. Een vrije trap in de Wereldbeker van ’46

landde precies daar, boven de tap.
Het ijs is niet om aan te slepen…
Buiten is de maan een schijfje citroen

boven het lege uithangbord, de ontbrekende naam.
Als hij die had, zou het The Last Goodtime Hotel zijn.
Een pub waar ik niet hoef te praten

en waar ik iemand ontmoeten zou die mij niet haat,
daar zit met een whisky en een kater van een dag
waar ik een barkruk naastzet

terwijl een eindeloze stilte valt
als een wit tafelkleed, uitgespreid over de pub,
waaronder wij schuilen, de werkelijkheid verstomt.

 

 

 

iv

Ik ben nu eenmaal een slaapwandelaar en loop zo
naar The Bath Hotel, waar mijn grootmoeder
werd geboren in een muffe, gordijnloze kamer boven de bar,

haar eerste gehuil overstemd door een wedstrijdje poolen
– rancuneuze match – in z’n laatste worsteling beneden.
Buiten heeft de nacht een groep jongens, de boord opgestoken

met vishaken – het zijn er zes,
slank en schrander – weer niets gebracht,
zelfs niet de aandacht van een uitsmijter,

rookcirkels uitstotend tijdens zijn pauze.
Ze hangen bij de halte van de nachtbus rond en
gooien friet op de verlaten weg.

Ik geef de deur een duw. Het is halfdonker in de pub.
Ik denk een vrouw een kind te zien baren, bereid me voor op
mijn kleine, klagende oma, onwaarschijnlijke tijdreiziger,

tot ik de barvrouw herken aan haar kleren
de barman knielend tussen haar benen.
Ze draait zich naar mij, met een mat gezicht.

De pub lijkt verlaten, stamgasten eruit getrapt.
Zo stil dat ik de vogels hun lied kan horen zingen
voordat zij het ook maar hebben bedacht,

het gemurmel van de nog te vallen motregen
de gesprekken in de sluimerende telefoon
de drup-druphartslag van een kraan die nog niet stuk is,

het ademen van de baby die vastgeklampt zit
in de barvrouw, nauwelijks groter dan een vingernagel.
De namen die we hadden gehad in plaats van deze.

 

 

 

v

De Fat Cat puilt uit, al zijn de tappen,
natuurlijk, allen ongemerkt – het bier op goed geluk.
De getallen zijn van het dartbord verwijderd.

Een waarzegster, met een zilveromrande doek
om haar afwezige gezicht, baant zich een weg door de menigte.
Ze grijpt mijn hand alsof ze het bloed eruit wil knijpen,

dan laat ze me gaan. Boven steekt een dichter op een barkruk
in wankel evenwicht van wal,
draagt wat krabbels voor van een waaier viltjes:

Vrijblijvend, doorweekt, door bliksem getroffen,
kalkverlicht, Sheffield gesmeed op zijn eigen rode kolen.
Stad van vorken, stoot zijn nieuwbouw

de vetgemeste wolken in.
Stad van messen, snijdt de rivier ijskoud
door de boterverlichte achterbuurten.

Stad van lepels, opgeschepte bomen
gebakerd in de holtes onder heuvels.
(Hij pauzeert en ontvouwt zijn script).

Het stadsgezicht gemazeld met spiegelende waterpartijen
het afgekloven oor van het popmuseum.
Zijn haar de rattenstaarten van lokale wegen,

zijn voeten vastgeklonken in het veen van Hathersage
zijn neus de snikkende fontein in de Peace Gardens,
zijn lippen een stel snookerkeus op rij

zijn armen, of wat we daarvoor aanzien
zijn de onze uitgestrekt, die de luchtspiegel
ondersteunen, nooit bang om te kijken.

 

 

 

vi

Hij zegt dat hij de Klovengod heet.
Hij neemt zijn vijftiende rum-met-een-shot-cola.
Hij schenkt zichzelf bij als hij droogstaat.

Dit heb ik geregeld, brabbelt hij,
deze droom die jij doorwaadt.
Of dacht je dat het de jouwe was?

Ik wil weten wat voor zin dit heeft. Hij zegt:
Mocht je willen weten: ‘wat voor zin heeft dit’?
Ik dacht, ik bouw een wereld

(hij heft zijn glas als een telescoop)
zonder de taal…de taal…
van verlangen. De woorden die ons arme donders verraden.

‘Tuurlijk, het slaat verdomme nergens op.
We herkennen waar een man van houdt
aan de omgevouwen hoekjes van zijn boek…

Nou dan. Even staren, en alles word je duidelijk –
net een tel te lang de contouren indrinken
van een meid met de rug naar je toe…

Jezus, we maken het onze ontvoerders wel makkelijk.
We zijn hopeloos verliefd, wij allemaal.
Kijk eens naar jezelf –

 

 

 

vii

Hij stopt en vult zijn glas weer bij,
mept het dan zo hard neer dat de cola
eruit klotst. Hij begint weer voor te dragen:

Zo begint het: je slaat de verkeerde hoek om
vanuit de pub die nacht, dwaalt af naar een uitgelicht park
waar zelfs de zuiplappen een beter heenkomen weten

en spoedig sla je bewust de verkeerde hoek om,
de rotste route naar huis. Verzot op een omleiding,
niet de plek waar je woont, maar waar je dat niet kunt.

Verlaten auto’s en caravans,
de huizen waarvan je nooit je thuis kan maken,
de stad in negatiefdruk…

Hij tracht een cirkel te trekken met zijn hand
en slingert per ongeluk zijn glas door de ruimte.
Het raakt de schouder van een vent van twee meter,

waardoor die zijn volle pint morst.
De man steekt in drie seconden dwars door de bar,
in nog twee tilt hij zijn glas boven het hoofd

en eentje later slaat hij toe. De dichter stopt
een tel, zakt neer op de grond alsof hij vanbinnen
is aangestoken. Alsof hij opbrandt.

 

 

 

viii

Bewusteloos laat ik hem achter, loop het donkere Kelham Island in,
het licht van het Hillsborough stadion parelt tegen de heuvel.
Ik kijk neer op mijn pols,

zie mijn tatoeages ontward, mijn huid nu
zo wit als bij mijn geboorte. Vergeet dat gedoe
van de steelse nacht. Het is alsof de stad ontschreven is,

langzaam, al onze verhalen teniet, een blanco boek.
Daaraan denken is genoeg om aan het graven te slaan,
koortsig in mijn tas – daar is mijn notitieboekje.

Ik open het; de gedachten van gisteren zijn weg,
mijn handschrift uitgeveegd. Ik zink langzaam
langs de regengladde muur omlaag.

Drie meiden in netkousen kijken me aan en gaan verder.
Ik graai naar mijn pen. Een wereld zonder
de taal van verlangen… ik grijp de balpen en schrijf.

Ik begin maar klein: ik schrijf over een straatlantaarn
die uitgaat en zie hoe die boven me sputtert,
sterft. Ik schets een schermutseling tussen de hoeren:

één van hen draait zich plotseling om, slaat
haar maatje in het gezicht en loopt dan door.
Nu haal ik met moeite adem.

Beetje bij beetje schrijf ik alle sterren terug, de woorden
‘Fat Cat’, de ‘drum & bass night’ posters aan de muur.
Ik geef de lichtekooien hun gezichten terug.

 

 

 

ix

Ik schrijf over een zwart huis met hellend dak
en zie zijn muren wortel schieten en opbloeien
hier tussen de verlaten gieterijen en pakhuizen.

Ik schrijf een paadje naar de voordeur,
een gammele fiets is buiten neergezet.
Ik schrijf het soort weer waar je voor moet schuilen,

een halve tornado, handenvol natte sneeuw
die hard tegen de ruiten wordt gesmeten.
Ik schrijf mijn moeder, ineengedoken in haar jas

en streep haar dan weer door. Ik schrijf mijn grootmoeder,
degene die in The Bath House pub geboren werd,
maar als ze rilt van de kou, stuur ik haar terug.

Ik schrijf de jongens met wie ik graag dronk bij The Somerset,
hun scheve grijns, en stuur ze dan door
naar de Cat. Ik schrijf een jeugdvriend die het hier haat.

Of je het nu fijn vindt of niet, jij bent de volgende die ik schrijf,
zoals je bent. Ik schrijf jouw jasje en jouw gezicht.
Ik stel je op waar ik je goed kan zien.

Dan leg ik de pen neer. Ik heb honger,
rillend, moe. En omdat ik van alles zeggen kan,
merk ik dat ik zachtjes uitspreek:

 

 

 

x

Doe mij een blinddoek om. Voer me langs verdwenen koeltorens
naar een open plek, scherp van de glassplinters die je wegschopt
voor je het gelegenheidskleed neerlegt – je vaders betreurde voetbalshirt.

Het brood dient gestolen te zijn. De boter gezouten met een enkele traan.
Tomaten verschrompeld aan de rank. De kip moet nog leven,
ren snel door naar het stuwmeer van Ulley.

De wijn dient de kleur van rokerslongen te hebben,
liefst opgediend in jampotten waarin kwasten zijn gewassen.
Beschrijf zijn geur en smaak – een natte hond besprenkeld met lavendel –

proost dan op eenieder die we liefhebben in dit aftandse stadje,
regel het feestmaal, leen me een jasje gemaakt van verontreinigde lucht.
Draai je dan naar me toe, laat niets onberoerd.

Je zegt helemaal niets. Je leidt me langs het slecht geschreven paadje
naar de zwarte voordeur. Daar voorbij is het donker,
zie je de omtrekken van oude stoelen en tafels,

een kamer zoals de achterkamer van een pub.
De pullen rustend op bekende boeken. Een pooltafel die ik eerder zag.
Ik grijp je arm. We stappen naar binnen.

Tussen ons valt een stilte als een doek.
Ik word wakker in een andere stad, knipperend,
mijn arm stevig verankerd tegen jouw borst.

 

 

noten, over locaties die mogelijk onduidelijk zijn:
Meersbrook (ii) – wijk in zuidoosten van Sheffield.The Moon under Water (iii) – fictieve pub, door George Orwell bedacht. Essay met deze titel beschrijft zijn ideale pub.The Last Goodtime Hotel (iii) – fictieve pub, door Helen Mort bedacht. Hathersage (v) – dorpje en veenmoeras in natuurgebied het Peak District tussen Sheffield en Manchester.
Peace Gardens (v) – groot park in binnenstad Sheffield.
Kelham Island (viii) – buurt in het noorden van de binnenstad.

 

Vertaald uit het Engels door Willem Groenewegen


Willem Groenewegen (1971) is tweetalig Nederlands-Engels opgevoed in Surrey, Engeland. Hij studeerde Engels in Groningen en Manchester. Sinds 2000 is hij professioneel literair vertaler met poëzie als specialisme. Hij vertaalde bloemlezingen uit het werk van Arjen Duinker, Nick J. Swarth en Rutger Kopland. Voor die laatste in Dublin uitgegeven bloemlezing, What Water Left Behind, werd hij in 2007 genomineerd voor The Popescu Prize for European Poetry in Translation. Naast poëzie vertaalt hij ook kort proza en kunstteksten. www.willem-groenewegen.nl

Download the ePub Print

Le Dieu des Lacunes

Le Dieu des Lacunes

i

Minuit sur West Street et les couples entassés
sous les linteaux dans une pluie drue sont insipides –
leurs visages bouillis, bonbons trop longtemps sucés.

Voilà comment un rêve se trahit :
les boutiques retapées et les bars inchangés
mais les noms enlevés, les enseignes effacées.

Un bus de nuit passe, girouette éteinte.
Je regarde les panneaux publicitaires, tous parfaitement vides
Même le nom de la rue a été effacé.

Je sais où je suis par l’odeur seule, la façon dont
un renard doit s’orienter la nuit dans les jardins de banlieue,
un chien boiteux renifle son chemin pour rentrer.

La ville est une chanson dont il ne reste plus une parole,
un air que je reconnais mais que je ne peux répéter.
Les taxis sans matricule m’éclaboussent en passant.

Une foule de filles sans lèvres s’écoule de ce qui fut jadis
un bar des années 80. Elles me bousculent. Leurs jambes
sont des couteaux. Elles n’ont pas d’yeux.

Je pense à mon grand-père, aveugle dès soixante ans,
qui restait toute la journée assis devant sa télé, hypnotisé
par ce qui n’arrivait jamais devant lui,

ou qui prenait mon visage entre ses deux mains,
l’attirant vers lui comme pour regarder
et me disait alors que j’étais belle.

 

 

 

ii

Comme si la nuit est partie ramasser les ordures
sur St Paul’s Tower et le Hallamshire,
les tours élancées de St John’s et St Marie,

du sommet de l’hôtel de ville
vers le vaste espace vert d’Endcliffe Park
impeccable comme le tapis vert d’une table de snooker.

Comme si le ciel allait voler sur des toits en terrasse
se laissant glisser par les flancs des gratte-ciel,
les doigts légers, emportant les numéros en cuivre des maisons,

les plaques d’immatriculation de voitures garées
enlevant les graffiti du passage souterrain,
les signes qui nous racontent qui aime qui.

Discrètement, la nuit se glisse dans une maison
à Meersbrook où une femme s’assoupit
à la table de cuisine, le journal à la main.

Elle saisit les gros titres, s’esquive. Elle se faufile autour
des épaules d’une fille près d’un arrêt de tram avec son portable
et quand elle tapote son clavier, elle efface l’écran.

Ce soir, nos messages n’arriveront pas,
nos signatures sont vides. Les pages du livre que tu as dans ton sac
sont blanches comme une neige nouvelle, immaculée.

À l’angle de Division Street, je regarde
un couple gelé dans un portique, les têtes penchées toutes proches
comme pour s’embrasser pour la première fois ou la dernière

avant que la nuit ne fonde sur eux,
oiseau de proie silencieux, et s’empare proprement
des mots de leur bouche.

 

 

 

iii

Je cherche un pub comme The Moon under Water
une brasserie mythique que je reconnaîtrai par l’allée
y conduisant, puant les clopes ;

le silence qui a poussé autour du bâtiment
comme une gale, les fenêtres aux stores baissés,
un endroit fermé pour l’éternité.

La clé sera dans ma poche, petite comme une dent de lait.
À l’intérieur, les bougies coulées dans des pots de confiture sur les tables,
les cruches d’étain en équilibre sur des livres dont je connais la fin.

Je cherche un pub où je me fasse reconnaître
non par mon nom mais par ma boisson tiède habituelle ;
où la soirée se déploie comme une histoire que j’ai déjà entendue,

un pub où le patron profère des mensonges entre ses dents cassées
C’est ici que Marilyn Monroe est entrée
pour boire un dernier verre. Un coup franc de la Coupe du Monde 1946

a atterri juste là, au-dessus des pompes.
On n’arrive pas à épuiser nos provisions de glaçons…
Dehors, la lune est une tranche de citron

au-dessus de l’enseigne vide, le nom disparu.
S’il en avait eu un, ç’aurait été The Last Goodtime Hotel.
Un pub où je ne serais pas contraint de parler

où je pourrais rencontrer quelqu’un qui ne me hait pas
couvant un whisky et une gueule de bois d’un jour
et approcher un tabouret de bar

une tranquillité infinie tombant
comme une nappe blanche, descendait sur le pub
et sur nous, abrités dessous, le monde réel rendu muet.

 

 

 

iv

Je descends comme la somnambule que je suis
vers The Bath Hotel où ma grand-mère
est née dans une chambre moisie et sans rideau au-dessus du bar

ses premiers cris noyés dans le jeu de billard local
– match acharné – en plein dans la finale en bas.
Dehors, une bande de mecs faufilant leur col

avec des hameçons – une demi-douzaine,
sveltes et futés – n’ont encore rien attrapé cette nuit,
même pas l’attention d’un videur

faisant des ronds de fumée durant sa pause.
Ils fainéantent près de l’arrêt du bus de nuit
jetant des frites sur la chaussée vide.

Je pousse la porte. Le pub est dans la pénombre.
Je crois voir une femme en travail, je me prépare à rencontrer
ma petite grand-mère hurlante, improbable voyageuse dans le temps,

jusqu’à ce que je reconnaisse la barmaid à ses habits
le barman agenouillé entre ses jambes.
Elle se tourne vers moi, son visage inerte.

Je remarque que le pub est désert, les habitués flanqués dehors.
Si calme, je peux entendre les chants des oiseaux
avant même qu’ils y aient songé,

le chuintement du crachin pas encore tombé
les conversations au téléphone endormi
le goutte-à-goutte, battement cardiaque de la pompe pas encore cassée,

la respiration du bébé coincé
à l’intérieur de la barmaid, à peine plus grand qu’un ongle.
Les noms qu’on aurait pu avoir au lieu de ceux-ci.

 

 

 

v

The Fat Cat tangue, bien que les pompes,
bien sûr, soient toutes sans marques – dégustation de bières oblige.
Les chiffres de la cible du jeu de fléchettes sont enlevés.

Une diseuse de bonne aventure au capuchon bordé d’argent
sur son visage absent se fraie un chemin dans la foule.
Elle agrippe ma main comme si elle voulait en presser le sang,

puis me laisse aller. En haut, un poète sur un tabouret de bar,
se balançant de façon improbable et tenant sa cour,
récitant un gribouillage sur un concertina de sous-bocks :

fuyant le serment (d’abstinence), gorgé de pluie, frappé par la foudre,
éclairé de chaux, Sheffield forgé sur ses propres charbons rouges.
Cité de fourchettes, ses nouveaux édifices

portant des coups aux nuages engraissés.
Cité de couteaux, la rivière tranchant froidement
à travers des rues de bas-fonds éclairées d’un jaune beurre.

Cité de cuillères, les arbres soulevés
et bercés dans les cavités au bas des collines.
(Il fait une pause pour déplier son manuscrit).

Un visage et un corps aux traits d’une eau réfléchissante
l’oreille mâchouillée du musée de la musique pop,
ses cheveux les queues de rats de rues de banlieue,

ses pieds embourbés dans Hathersage,
son nez la fontaine reniflante dans les Peace Gardens,
ses lèvres une paire de queues de snooker alignées

ses bras, ou ce qu’il faut voir comme tels
sont les nôtres allongés, tenant le miroir
du ciel, sans jamais la peur de regarder.

 

 

 

vi

Il dit que son nom est le Dieu des Lacunes.
Il en est à son quinzième rhum avec un zeste de coke.
Il se sert lui-même quand son verre est à sec.

Ça c’est mon ouvrage fait main, bredouille-t-il
ce rêve à travers lequel tu patauges.
Je suppose que tu le comptais pour tien ?

Je m’étonne sur ce point. Il dit :
Suppose que tu te demandes ‘quel est le sens’ ?
Je pensais que je construirais un monde

(il tient son verre en l’air comme un télescope)
sans le langage… langage…
du désir. Les mots qui nous trahissent pauvres bâtards.

Bien sûr, tout ça ne vaut pas un clou.
On connaît les goûts d’un homme
aux pages cornées dans son livre…

Allons donc. Un regard pâmé suffit pour tout t’expliquer –
un instant de trop à boire les contours
d’une fille ayant tourné le dos…

Dieu, qu’on rend la vie facile à nos ravisseurs.
Nous sommes désespérément amoureux, tous tant que nous sommes.
Regarde-toi –

vii

Il fait une pause pour remplir son verre,
puis le pose si brutalement que la coke
se répand. Il recommence à réciter :

C’est ainsi que ça commence : tu prends un mauvais tournant
en quittant le pub un soir, tu bifurques dans un parc mal éclairé
où même les ivrognes ont trouvé un meilleur endroit où aller

et bientôt, tu prends délibérément le mauvais tournant,
le pire chemin pour rentrer. Amoureux de déviations,
non l’endroit où tu vis, mais où tu ne peux vivre.

Voitures et caravanes abandonnées,
les maisons dont tu n’as jamais pu faire un foyer,
la ville mais en négatif…

Il essaie de faire un geste circulaire de la main
et projette par accident son verre à l’autre bout de la pièce.
Il touche l’épaule d’un homme de six pieds de haut

lui faisant renverser sa chope débordante.
Il faut trois secondes à l’homme pour traverser le bar,
puis deux pour lever le verre au-dessus de sa tête

et une seule pour l’abattre. Le poète s’arrête
un instant, s’écroule par terre comme s’il avait été
allumé du centre. Comme s’il se consumait.

 

 

 

viii

Je l’abandonne froidement et sors dans l’obscurité de Kelham Island,
les lumières de Hillsborough des perles contre la colline.
Je jette un coup d’œil sur mon poignet,

je trouve mon tatouage décomposé, laissant ma peau
aussi blanche que le jour où je suis née. Oublie ces trucs
sur la nuit prédatrice. C’est comme si la ville a été gommée,

lentement, toutes nos histoires annulées, un livre composé de blancs.
Penser cela suffit pour creuser frénétiquement
dans mon sac – mon carnet est là.

Je l’ouvre ; les pensées d’hier ont disparu,
mes notes manuscrites effacées. Je coule doucement
le long du mur glissant trempé de pluie.

Trois filles en bas filet me regardent, poursuivent leur chemin.
Je farfouille pour trouver ma plume. Un monde sans
le langage du désir… Je saisis le stylo-bille et me mets à écrire.

Je commence modestement : j’écris sur un réverbère
qui s’éteint et je vois comment celui au-dessus de moi vacille,
meurt. J’esquisse une petite rixe entre les prostituées

et l’une d’elles se retourne sur place, cingle
la joue de sa compagne, puis reprend son va-et-vient.
Maintenant, je respire péniblement.

Lentement, j’écris le rappel de toutes les étoiles, les mots
‘Fat Cat’, les posters de la drum & bass night sur le mur.
Je rends leur visage aux travailleuses.

 

 

 

ix

J’écris sur une maison noire avec un toit incliné
et je regarde ses murs prendre racine et fleurir
ici, entre les fonderies vides et les entrepôts.

J’écris un sentier vers la porte d’entrée,
un vélo foutu tenant à peine debout dehors.
J’écris le temps juste bon à s’en abriter,

un vent à moitié tornade, des poignées de pluie glacée
lancées violemment contre les carreaux.
J’écris ma mère, se pelotonnant dans son manteau

puis je la barre de nouveau. J’écris ma grand-mère,
celle qui est née au pub The Bath House,
mais je la reconduis quand le froid la fait trembler.

J’écris les gars avec lesquels j’allais boire au Somerset,
leur grimaces excentriques, puis je les renvoie
au Cat. J’écris un ami d’enfance qui déteste tout ici.

Que tu l’apprécies ou non, le suivant que j’écris, c’est toi,
juste tel que tu es. J’écris ta veste et ton visage.
Je te pose là où je te vois parfaitement.

Alors, je pose la plume. J’ai faim,
froid et sommeil. Et comme je peux aussi bien dire n’importe quoi,
Je m’entends dire doucement :

 

 

 

x

Bandez-moi les yeux. Emmenez-moi au-delà de l’absence des tours de refroidissement
vers un endroit ouvert percé de tessons de verre qu’on écarte du pied
avant de placer le tapis provisoire – le maillot de foot infortuné de ton père.

Le pain devrait être volé. Le beurre salé d’une larme unique.
Des tomates fanées sur la tige. La poule doit être vivante,
s’enfuir à toute vitesse en direction de Ulley Reservoir.

Le vin devrait avoir la couleur d’un poumon de fumeur,
servi de préférence dans des bocaux de confiture utilisés pour rincer des pinceaux.
Décris son bouquet – chiens mouillés arrosés de lavande –

invite alors pour un toast à tout ce qu’on aime concernant cette ville dépérie,
arrange la fête, prête-moi une veste faite d’air pollué.
Tourne-toi ensuite vers moi, ne laisse rien intouché.

Tu ne dis rien. Tu me conduis par le sentier mal écrit
vers la porte d’entrée noire. Derrière, il y a les ténèbres
et le contour de vieilles tables et chaises,

une pièce ressemblant fort à l’arrière-salle d’un pub.
Les cruches posées sur des livres familiers. Une table de billard aperçue auparavant.
J’agrippe ton bras. On entre.

Un silence tombe entre nous comme une étoffe.
Je m’éveille dans une autre ville, clignotant des yeux
mon bras ancré fermement par-dessus ta poitrine.

 

 

 

Traduit de l’anglais par Michel Perquy
remerciements Johan Coens

 


Michel Perquy traduit du et vers le français. Il est né à Bruges (1943) et a étudié les langues romanes à la KULeuven, après ses humanités gréco-​latines. En tant que professeur de français, il était très actif dans le théâtre de son école et, dans cette optique, il a commencé à traduire (Boris Vian, Molière, Giraudoux, René Girard). Ensuite, il a été nommé directeur adjoint de la Maison des Etudiants belges à Paris et il a continué à développer ses activités de traduction (www.perquy.net). Actuellement, il habite à Bruxelles. Traduire et peindre (www.oparijs.eu) sont ses activités principales.