Sick Fuck Operetta

Yelena Moskovich

Yelena Moskovich

Yelena Moskovich was born in Soviet Ukraine and immigrated to America as a Jewish refugee with her family in 1991, then on her own to France in 2007. She's a performance and visual artist and writer, author of A Door Behind A Door (2021), Virtuoso (2019), which was long-listed for the Dylan Thomas Prize, and The Natashas (2016). She has also written for Frieze, Apartamento, Vogue, Paris Review, Times Literary Supplement, Skirt Chronicles, Dyke_On Magazine, amongst others. In 2018, she served as a curator and exhibiting artist for the Los Angeles Queer Biennial. She lives in Paris.


Bruges All citybooks


Sick Fuck Operetta


I often read ‘anger’ as ‘angel’.



The story is ours, but it is His. The story takes hours and never is. The story is hoarse, but still it says: story, sorry, sorry.

The story is a child. A sorry child. Do you remember what it was like to feel so small and so sorry?



The thing is, the girl is a girl. She has a dark curl stuck to her forehead. She cries with her fists, like two plums, squeezing her small palms, pulled skin of fury, illiterate nectar, threaded young fruit, outside an ice-cream and waffle shop called FlavouRRs, double r’s, capital r’s, on the cobbled shopping street Noordzandstraat. Her mom is inside ordering. She is with her dad. She can’t come inside until she has calmed down. She can’t have her pistachio ice cream until she stops wailing. She loves green things. Odd child. Spinach, peas, pistachios. Snot pearling from her nostrils. She is lost in her own scream.

The thing is, the city is lost in the child’s scream. The city is a city in the eye of the child. The eye of the child, salient and insignificant, glistening with a million years. The city is Bruges and the child is quiet now.




Old Saint John’s Hospital—like so much of Bruges—is now a museum. It was one of the oldest hospitals in Europe, caring for the poor, for the infected pilgrims and wanderers, the early immigrants. You had to prove you were poor enough to be admitted for care. Proof of poverty, the early legal illegitimacy. The question of who deserves their plight. All, the Greek would argue. Except. Me. Me. I. I. The apple of my I. The dirty apple. Mercy for the dirty. Low-hanging fruit, it is you who make this wasteland into a garden. Mushy with your soft nature. The question of what is in our nature. Is it our plight?

Shuffle in, The Chorus.


The Chorus: When is it that we become guilty of our own nature?

Some would argue, the sores are your merit for being a wanderer.
Some would argue, wandering has its price.
Some would argue, to wonder is to wander is the window to the soul—when the soul is sick.

(Confession to the hospital priest was required upon admission.)

So tell me, what ails you? And why have you been wandering? Exile draws suspicion. Have you been flaunting your exile? Who is it that you seek?

The one who looks after the sick.

Old. Saint. John. Duh.

Shuffle in, LOUSY LIZZIE.


Lousy Lizzie: I’m sick, I’m sick, I’m sick.




On the ground floor, side by side, two portraits. Each the size of a mid-range flat-screen. Oil on panel, 1630. Oil on canvas, 1655. Both, anoniem. Anonymous. Uncounted. Anointed. Announced.

The Chorus raise their arms to the sky.


The Chorus: No One is Forgotten!




On the ground floor, side by side, two nuns on their deathbed. Sister Elisabeth Roufflet and Sister Eleonora Goossens. Lateral view. Eyes closed. Hands stiff in prayer. Vines stitched into their sleeves. A starched white coif holding their small heads like the white petals of a flower, the centerpiece has stopped waiting for its bee, the sting of life has been stilled, a bandeau and wimple to cover the neck and cheeks, a black veil on top, and the eternal night of the prostrate robe that covers the rest of their bodies.

Elisabeth, on her head a red crown. Lousy.




The thing is, there is another girl who is another girl. All girls are another girl. Her fists are soft rocks. She throws them at the adult stomach and they pudge and muddle against the flesh without much impact. ‘I’ll kill you, I’ll kill you!’ this girl is screaming. The adult sways her back then grabs her shoulders. They are so easy to grab. Children are so easy to grab. You can grab them anywhere. They squirm but they stay grabbed. The adult lets go of the girl’s body and she falls like an apricot. She loves things that are orange. Odd girl. Melon. Cheddar. Sweet potato. The adult leaves the room, but it is not the adult that leaves. It is the room. The room leaves her with the adult. She is pure white and profane. Her tongue, a square of toilet paper. She gathers saliva. It is all she can do. She has no language. Only fluids. The bed is wet beneath her. She dreams and dreams in her own urine.




The Chorus: You scare us…




Je t’ai jamais dit que je t’aimais ! They are teenagers and they ball and gag each other with their flirting, walking up Wulfhagestraat towards the city center. The belly-button pinches the wind from her crop-top. Him: baseball cap with tattered edges. Him: stocky boy in slim jeans. Him: long and lean. Boys: spiders and frogs. Girls: slugs and epilogues. Her: heavy honey hair, she’s explaining herself in the sunlight, she loves the weight of her hair and the way it pours over her shoulders when she grabs her mouth to laugh. Her: she’s laughing at herself. Her: the lungs behind her slung boobs shaking the way a seedling shakes for life in the packed dark earth, not for a moment, but for months, for months before it bursts — I never said I loved you, jamais.

You can hear everything from the street. Walls. Windows. Ribcage. How can it be so dark in every stone house, and yet the voices carry?




There is what was and there is what is. It’s not that the parents of the little girl don’t care. They love her through time, but time turns their hands to sand. If she had the words, she might say, I never asked to be the shoreline. I don’t mean to cry in waves. She might reach out to that figure on which her life depends and say, ‘Mama, why I am made of rolling water?’.

The Chorus: Pity this soul, gathered from particles to live as particles, what is your purpose in this lifetime?
The little girl is a little girl but she’s also a refrain that’s been sung since the age of bacteria.

The Chorus wiggle their index finger straight ahead.


The Chorus: Johnny, Johnny, Johnny, are you looking after our sick?



The thing is, it was believed that the body accumulated excess fluids and that this was the cause of great sickness. Thus, the Medieval medicinal practice of letting go of these impure fluids, most commonly by bloodletting.

There is a man who is a barber, an esteemed profession. Passed down from father to son. He can cut your hair and give you a shave and also bleed you. It is the barber who is trained to free abscesses. Obsessions. Absence.



The knife pushes through the white porous cheesecake for a slice of kaastaart, 5.93 euro, at Diksmuids Boterhuis on 23 Geldmuntstraat. A heavy portion, sour dairy with a lime accent.

The Chorus: Woe is your fermented mouth. Eat for there is no poetry that awaits you.



Lake Minnewater in the south of the city, formed in the 12th century after a great storm that created a natural waterway from the sea to the city. This gave the little city a water portal for trade, imports and exports, and the quintessential lace industry. Small boats gathered on the Minnewater, with their rolls of woven textiles and pock-marked sheets, hand-made spiderwebs made of Belgian-grown flax, the extremely fine linen thread that was used to weave the language of air, an empire, but was mostly an act of grace between the fingertips. This lake is known as the Lake of Love.



The thing is, the girl was named Minna and she was a young maiden and her father was an important man and she fell sick with a disease called love for a poor nobody named Stromberg. Her father of course set about to cure Minna by arranging to marry her off to a high-class guy named Horneck, but love is a dirty thing and just how much water does it take to wash it away?

When the sick girl found out about her future marriage, she ran away and, long story short, they found her at the shore of what is now Lake Minnewater, heavy lump of a body, spongy with lake water, green and gray and smelling of bruises, dead.

Long story short, heartsick young women are the story’s catchphrase, the catch of the lake, catfished by a fourth dimension of time. Ask the Greeks. There is chronological time. There is eternal time. And there is the right time. But they forgot about the time of tragic girls, who must die and die and die and die and die and die and die for the story to be long and the story to be short and the story to be sorry. The refrain is sung forever and the refrain is one snap of a note that is gone as soon as it is heard.

The Chorus snap their fingers in unison.


The Chorus: We need stories to cry our tears. We need to feel sorry for a long story cut short. The eyelids unstick from sleep. The jaw drops. And God enters through the mouth.



Long story short, the Lake of Love is now a super romantic spot, so water under the bridge… If you walk over the lake’s bridge with your crush or girlfriend or boyfriend or wife or husband or the object of your sickness, the local legend is that you will experience eternal love. And if you don’t, you can get an ice-cream cone with sweet gooey scoops or a freshly-made waffle with homemade chocolate syrup and whipped-cream and sprinkles, for example at Gelateria Da Vinci or De ijsbeer or Iceconic or Fred’s or Pralifino or Oyya or FlavouRRs.

The Chorus: Don’t mind the wailing girl. She is hired to cry on our behalf.
Lousy Lizzie: Have you forgotten about me?



The Chorus: It’s because you haven’t forgiven her.
Lousy Lizzie: I don’t want to forgive my mother. She’s a cunt. She’s a bitch. She’s a coward and that’s being nice about it. That’s being a kind person. That’s having compassion. That’s forgiveness enough.



Lousy Lizzie: I love Sister Eleonora. But she’s gone now.



Juttu Brooklyn Milla & Milly Pandora Sue’s Corner Zilverpand Brugge Night Shop Royal Boutique Bellerose Dille & Kamille Mer du Nord COS H&M Mango Zara Footlocker …

The Chorus: Woe are your itchy eyes. Shop for there is no poetry that awaits you.



Lousy Lizzie: Sister Eleonora used to make me come. We fought over the bygone abandonment of our youth, respectively, and then we grabbed each other for dear life and tried our best not to hate.



The Chorus: Life is a disease. To live is to be infected. Affected. Affectionate—

You cannot cure the body of a disease. Ask a philosopher. Ask a God of your choice. Lay yourself down on the ground, stomach against the spikey wet grains, and ask the earth.

But you can cure the soul of the body. Ask Love. Or ask Death.

‘Two panels with the Annunciation’ by anonymous, 15th century, oil on panel.

Lousy Lizzie: What about me?
The Chorus: Now, poor wretched soul, she is sick and she has no one, not her mother and not her lover.



Lousy Lizzie: I have noticed that something must die in order for me to feel a sudden, gripping—
The Chorus: We love love! We death death!
Lousy Lizzie: The thing is, I’m sick, and I’m afraid I’ve been sick for a long time. I’m afraid that I don’t remember how to be well. The thing about being this sick for this long a time and forgetting how to be well is that the body is composed of what you have forgotten, wiggle wiggle.
The Chorus: Death loves us! Love kills us!
Lousy Lizzie: This stupid, stubborn stirring …

‘Holy Family with Elisabeth and John the Baptist’ by Cornelis van Cleve, 1520-1594, 41 1557, oil on oakwood.

‘Chris the Redeemer’ by Willem Key, 1540-1568, oil on panel.



Lousy Lizzie: The thing is, I’m sick, and I’m afraid I’ve been sick for a long time.
The Chorus: It shows.



Lousy Lizzie: I go to sleep with my arms wrapped around a pillow, crushing the white ghost.
The Chorus: She goes to sleep with her arms wrapped around a pillow, crushing the white ghost.



Lousy Lizzie: I don’t wanna forgive her.



Chain knick-knack store, The Flying Tiger. Up front: narrow boxes FOR SALE. Inflatable heart, oppusteligt hjerte, imported, Copenhagen. Box cover: a man, tight smile, long ponytail, goatee, hugging an inflatable heart, eyes squeezing. Outside: The Torture Museum. Farther: The Lace Museum. Farther: Our Lady of Pottery. Weeping Willows. Golden plaque: ‘Douchka de Groote.’ Keep shopping.

The Chorus: Dank u en tot ziens.

Lousy Lizzie: I don’t wanna.

‘Still Life with Fruit and a Glass of Wine’ by Isaac Denies, second half of the 17th century, oil on canvas.

‘Still Life with Birds’ by Frans van Cuyck de Myerhop, second half of the 17th century, oil on canvas.



Enter LOUSY LIZZIE’s ex-girlfriend SISTER ELEONORA. She is holding a wireless microphone in her hand. The lights dim. The silver diamond disco ball starts to spin. Shards of God’s light. She lifts the mic to her face. Checks if it is on. It is on. She looks out at the audience and grips the mic.

Sister Eleonora: This song goes out to the Saints who helped us on our journey. Shout out to Saint Ursula for aiding with the reoccurring ailment of my headaches, ouch and merci. Saint Ursula is a boss bitch who can also grant our humble flesh the grace of a good death, though like all great boss bitches, she has learned how to set proper boundaries and she knows how to say No, and when she does, it is firm and empowering rather than: full of shame, soaking in shame, dripping with droplets of shame, stinky with stinking wet shame, stuck with sickly gooey shame, chalky with limescale shame, mossy with furry-edged shame, bleeding with alkaline shame, sneezing with booger shame, wheezing and teasing and wreathing a crown of migraine shame.

Sister Eleonora shimmies left to right.

Sister Eleonora: Shout out to Saint Amelia, patron saint of bruises, thanks for being there girl. Saint Mathilda, patron saint of the falsely accused, thanks for believing in me, foxy mama. Saint Petronille, patron saint of fevers, you sure know how to keep things hot and cool at the same time. Saint Dymphna, patron saint of runaways, please keep me safe. Please. Please. I’m afraid.

Sister Eleonora shimmies right to left.

Sister Eleonora: Saint Raphael the Archangel and Saint Valentine of Rome, patron saints of love, thanks for nothing, you assholes, stay the fuck away from me.

Sister Eleonora shimmies up and down.

Sister Eleonora: Saint Rita de Cascia, patron saint of loneliness, I’m—

‘Portraits of a Pair of Donors with Saints Nicholas and Godelieve’ by Jan Provoost, 1515-1521, oil on oak wood.

‘Deipara Virgo (The Glorification of the Virgin)’ by Ambrosius Benson, 1530-1532, oil on panel.

Sister Eleonora: Long story short, I’m required by my sponsors to give a shout to Saint Helena who found the cross that Jesus was crucified on, which was mega holy, like even the splinters from that wood became relics because they had the power to redeem and save and heal our humble flesh from what makes it sick, but I’m on the fence about this one. By ‘found’ Saint Helena technically just found a town Jew and told everyone that he knew where the cross was hidden, and then she rounded up a bunch of local thugs and Christian craftsmen and fathers and sons and men of God and bachelors and barbers and doctors and said with a boney, righteous finger, ‘That Jew knows where Jesus’s cross is hidden’. And the Jew kept his eyes to the ground and said, ‘Please, honestly, I really don’t’. And of course no one believed him, ’cause of his dark beard and long nose and Egyptian eyes. So it was decided that the only way to get the truth out of this squirely Jew was to throw him in a well without food or water until the truth was summoned from the torture of his humble flesh –

Flower Piece’ by Roelant Savery, first half of the 17th century, oil on panel.



When asking for a Saint to make you well, it is etiquette to offer an ‘ex voto’, a thank you present, ideally in the shape of the limb or body part that is afflicted and for which you seek relief.



Lousy Lizzie: Once I was sexy, now I am sick. I’ve lost my libido. Nobody wants me. Sister Eleonora doesn’t want me. Death don’t want me. Love don’t want me. I don’t want me. I’m sick, I’m sick, I’m sick. I used to be a catch, and now I am caught.

‘Sinking’ by Raoul De Keyser, 1983, oil on canvas.



The other girl is the other girl. All other girls are a way of keeping time. She is crawling out of the lake, drenched with gluey hair and knotted robe, vomiting marshy water from Minnewater and brackish water from the Zwin and briny water from the North Sea.

The Holy Trinity’ by Artus Wolfordt, circa 1601-1641, oil on canvas.

‘Serenity’ by Paul Delvaux, 1970, oil on panel.

The girl’s death is a story that is retold millions of times, chewing gum over the earth’s rotations, the sun goes down and comes up again, a soft white, the whites of her eyes, a salty hue, the skies of all those years, and rain and snow and roses and jasmine and charcoal and cedar.

Has it been a tragedy, all this time?



Sister Eleonora: Put your hands up, put your hands up. I wanna hear everybody on this. If you have some pain in your humble flesh, put your hand up. Okay, ready? When I say SICK, you say FUCK, SICK—FUCK—SICK—FUCK—
The Chorus: We just don’t understand why you have to be so unlikeable.
Lousy Lizzie: I’m not unlikeable, I’m unlovable.
The Chorus: Woe is the world you were born into. Woe is the breath you were given.
Lousy Lizzie: Fuck.
The Chorus: Ditto.
Lousy Lizzie: Well thanks anyway for listening.
The Chorus: Sure, of course. I mean, we are sort of destined to listen, since we can’t really leave, so it’s kind of like we are here for you no matter what.
Sister Eleonora : SICK—FUCK—SICK—FUCK—

The Quay’ by Henri Eugène Le Sidaner, 1898, oil on canvas.



The white light has soured. It has become gray and shy over the city. It is evening and the streets are simple. For a couple of hours, they lack all history. FlavouRRs has gone dark, except for the ice-cream machine that remains plugged in, buzzing and glowing at the edges. The mother is gone. The father is gone. The ice-cream has been eaten. The lace industry has boomed. Export has risen and fallen. Heritage museums have been funded. Language hoisted. Last names sliced and parted. Foul thoughts bled. Teeth brushed.


The Chorus: Lizzie, why do you stand there with your mouth so open and so empty? Don’t you have a story to tell? Go on, you are sick, remember, you are sick and …
Lousy Lizzie: Mama? Eleonora? Minna? Saint Rita? Cornelis? Willem? Isaac? Frans? Jan? Ambrosius? Roelant? Raoul? Artus? Paul? Henri Eugène? Anonymous? Anger? Anyone? Down here! Please! Get me out of this well and I’ll tell you where the cross is.



Sick Fuck Operette


Ik lees ‘angel’ vaak als ‘engel’.



Het is ons verhaal, maar het is het Zijne. Het verhaal duurt urenlang en vindt nooit plaats. Het verhaal is hees, maar zegt toch nog: verhaal, vergeef mij, vergeef mij.


Het verhaal is een kind. Een droevig kind. Weet je nog hoe het was om je zo klein en zo droevig te voelen?



Maar zie je, het meisje is een meisje. Een zwarte krul plakt tegen haar voorhoofd. Ze huilt met gebalde vuistjes, als twee pruimen, haar kleine handen dichtgeknepen, haar huid strak van woede, vol ongeletterde nectar, een vezelige jonge vrucht voor een ijs- en wafelwinkel die FlavouRRs heet, met twee r’en, hoofdletters r’en, in de Noordzandstraat, een winkelstraat met kinderkopjes. Haar mama is binnen aan het bestellen. Zij wacht bij haar papa. Ze mag pas naar binnen als ze is gekalmeerd. Ze krijgt haar pistache-ijs pas als ze ophoudt met janken. Ze is dol op groene dingen. Raar kind. Spinazie, erwten, pistachenoten. Snot parelt uit haar neusgaten. Ze verliest zichzelf in haar eigen geschreeuw.

Maar zie je, de stad verliest zichzelf in de schreeuw van het kind. De stad is een stad in de ogen van het kind. De opvallende en onbeduidende ogen van het kind, waarin eeuwigheid glanst. De stad is Brugge en het kind is nu stil.



Het Oud Sint-Janshospitaal is nu een museum, zoals zoveel gebouwen in Brugge. Het was een van de eerste ziekenhuizen in Europa waar armen, zieke pelgrims en zwervers, de vroege immigranten, werden verpleegd. Je moest bewijzen dat je arm genoeg was om er verzorgd te worden. Een bewijs van armoede, de eerste wettige onwettigheid. De vraag is wie dit juk verdient. Iedereen, zouden de Grieken zeggen. Behalve. Ik. Ik. Mij. Mij. De appel van mijn ego. De smerige appel. Genade voor de smerigen. Laaghangend fruit, jij maakt van deze wildernis een tuin. Week door je zachte aard. Die vraag, wat is onze aard. Is dat ons juk?

Het Koor schuifelt binnen.

Het Koor: Wanneer worden we schuldig aan onze eigen aard?

Sommigen zouden zeggen dat je die wonden verdient omdat je een zwerver bent.
Sommigen zouden zeggen dat zwerven zijn prijs heeft.
Sommigen zouden zeggen dat verwondering zwerven is, een venster op de ziel – als de ziel ziek is.

(Bij opname moest je te biecht gaan bij de aalmoezenier van het ziekenhuis.)

Vertel het eens, wat scheelt er met je? En waarom was je aan het zwerven? Ballingschap wekt argwaan. Liep je te pronken met je ballingschap? Naar wie ben je op zoek?

Degene die de zieken verzorgt.

Oude. Sint. Jan. Duh.


LUIZIGE LIZZIE schuifelt binnen.

Luizige Lizzie: Ik ben ziek, ik ben ziek, ik ben ziek.



Op de begane grond, naast elkaar, twee portretten. Elk met de afmetingen van een middelgroot flatscreen. Olieverf op paneel, 1630. Olieverf op doek, 1655. Allebei, ‘Anoniem’. Anoniem. Ongeteld. Gezalfd. Aangekondigd.

Het Koor reikt de handen naar de hemel.

Het Koor: Niemand wordt vergeten!



Op de begane grond, naast elkaar, twee nonnen op hun doodsbed. Zuster Elisabeth Roufflet en zuster Eleonora Goossens. In profiel. Gesloten ogen. Handen stijf in gebed gevouwen. Geborduurde wijnranken op hun mouwen. Een gesteven wit kapje omsluit hun kleine hoofd als de witte kroonblaadjes van een bloem, het hart wacht niet meer op een bij, de angel is uit het leven gehaald, een haarband en een nonnenkap verhullen hun hals en wangen, een zwarte sluier erover, en de eeuwige nacht van de ter aarde geworpen jurk bedekt de rest van hun lichaam.

Elisabeth, met een rode kroon op haar hoofd. Luizig.



Maar zie je, er is nog een ander meisje dat een ander meisje is. Alle meisjes zijn een ander meisje. Haar vuistjes zijn zachte stenen. Ze gooit ze naar de volwassen buik en ze ploffen en doffen vruchteloos in het vlees. ‘Ik maak je kapot, ik maak je kapot!’ gilt het meisje. De volwassene duwt haar naar achteren en grijpt haar bij de schouders. Ze zijn zo makkelijk te grijpen. Kinderen zijn zo makkelijk te grijpen. Je kunt ze overal grijpen. Ze kronkelen als een paling, maar blijven in je greep. De volwassene laat het lijf van het meisje los en ze valt als een abrikoos. Ze is dol op oranje dingen. Raar meisje. Meloen. Cheddar. Zoete aardappel. De volwassene verdwijnt uit de kamer, maar het is niet de volwassene die verdwijnt. Wel de kamer. De kamer laat haar achter bij de volwassene. Ze is zuiver wit en werelds. Haar tong is een velletje toiletpapier. Ze verzamelt speeksel. Het is het enige wat ze kan doen. Ze heeft geen taal. Alleen sappen. Het bed onder haar lijf is nat. Ze droomt en droomt in haar eigen urine.



Het Koor: Jullie maken ons bang …



Je t’ai jamais dit que je t’aimais ! Het zijn tieners, ze trappen lol en amuseren zich met elkaar en met hun geflirt, terwijl ze door de Wulfhagestraat naar het centrum lopen. Haar navel knijpt de wind onder haar korte topje. Hij: een baseballpetje met rafelige randen. Hij: een gedrongen jongen in een strakke spijkerbroek. Hij: lang en slank. Jongens: spinnen en kikkers. Meisjes: slakken en epilogen. Zij: dik honingblond haar, in het zonlicht verklaart ze zich nader, ze houdt van het gewicht van haar haar en de manier waarop het over haar schouders golft wanneer ze lachend haar hand voor haar mond slaat. Zij: ze lacht om zichzelf. Zij: de longen achter haar deinende borsten trillen zoals een zaadje in de dichte donkere aarde tot leven trilt, niet voor even, maar maandenlang, maandenlang voordat het openbarst – ik heb nooit gezegd dat ik van je houd, jamais.


Je hoort alles uit de straat. Muren. Ramen. Ribbenkast. Hoe kan het zo donker zijn in elk stenen huis, terwijl stemmen toch zo ver dragen?



Er is wat er was en er is wat er is. Niet dat het de ouders van het meisje niets kan schelen. Ze houden van haar door de tijd heen, maar de tijd verandert hun handen in zand. Als ze de woorden vond, zou ze misschien zeggen, ik heb nooit gevraagd om de kustlijn te zijn. Ik wil niet in golven huilen. Misschien zou ze zich tot de figuur wenden van wie haar leven afhangt en vragen: ‘Mama, waarom ben ik van golvend water gemaakt?’

Het Koor: Heb medelijden met deze ziel, die uit deeltjes is samengesteld om als deeltjes te leven, wat is je doel in dit leven?

Het meisje is een meisje maar ze is ook een refrein dat al sinds het tijdperk van de bacteriën wordt gezongen.

Het Koor wijst met de wijsvinger recht vooruit.

Het Koor: Johnny, Johnny, Johnny, verzorg jij onze zieken?



Maar zie je, mensen geloofden dat overtollige sappen zich in het lichaam opstapelden en dat dit tot zware ziektes leidde. Daarom was het in de middeleeuwse geneeskunde gebruikelijk om die onzuivere sappen te laten wegvloeien, doorgaans door een aderlating.


Er is een man die barbier is, wat een gerespecteerd beroep is. Van vader op zoon doorgegeven. Hij kan je haar knippen, je scheren en je ook laten bloeden. De barbier is opgeleid om je te verlossen van abcessen. Obsessies. Absentie.



Het mes dringt door de witte, poreuze cheesecake voor een puntje kaastaart van 5,93 euro in het Diksmuids Boterhuis in de Geldmuntstraat 23. Het is een zware portie, zure zuivel met een vleugje limoen.


Het Koor: Wee je gefermenteerde mond. Eet, want er wacht jou geen poëzie.



Het Minnewater werd in de twaalfde eeuw in het zuidelijke deel van de stad gevormd toen er na een zware storm een natuurlijke waterweg van de zee naar de stad was ontstaan. Zo kreeg het stadje een toegangsweg over het water voor de handel, de in- en uitvoer en de typische kantindustrie. Kleine boten verzamelden zich op het Minnewater met rollen geweven stoffen en pokdalig laken, met handgemaakte spinnenwebben van Belgisch vlas, het ragfijne linnen garen dat tot een taal van lucht, een wereldrijk, was geweven, maar vooral een gracieuze daad van genade tussen de vingertoppen was. Het meertje staat bekend als het Meer van de Liefde.



Maar zie je, het meisje heette Minna en ze was een jonge maagd en haar vader was een belangrijk man en zij werd ziek van liefde voor een arme sloeber die Stromberg heette. Haar vader wilde Minna natuurlijk genezen en huwelijkte haar uit aan een man uit de hogere klasse die Horneck heette, maar liefde is smerig en hoeveel water heb je wel niet nodig om de liefde weg te wassen?

Toen het zieke meisje over haar aanstaande huwelijk hoorde, liep ze weg en, lang verhaal kort, vonden ze haar op de oever van wat nu het Minnewater is, haar lichaam een zware massa, volgezogen met meerwater, groen en grijs, stinkend naar kneuzingen, dood.

Lang verhaal kort, jonge vrouwen met liefdesverdriet zijn de blikvanger van het verhaal, de vangst uit het meer, gevangen in een vierde tijdsdimensie. Vraag het aan de Grieken. Er is een chronologische tijd. Er is een eeuwige tijd. En er is een goede tijd. Maar ze zijn de tijd van de tragische meisjes vergeten, die moeten sterven en sterven en sterven en sterven en sterven en sterven en sterven omdat het verhaal lang moet zijn en het verhaal kort moet zijn en het verhaal droevig moet zijn. Het refrein wordt tot in de eeuwigheid gezongen en het refrein is een flard van een noot die verdwijnt zodra je haar hoort.

Het Koor knipt unisono met de vingers.

Het Koor: We hebben verhalen nodig om onze tranen te plengen. We moeten ons droevig voelen als een lang verhaal is ingekort. De oogleden weken zich los uit de slaap. De mond valt open. En God stroomt binnen langs de mond.



Lang verhaal kort, het Meer van de Liefde is nu een superromantische plek, dus water onder de brug … Als je over de brug van het meertje loopt met je vlam of vriendin of vriend of vrouw of man of de oorzaak van je ziekte, vind je volgens de plaatselijke legende de eeuwige liefde. En als dat niet zo is, kun je een hoorntje met zoet, plakkerig schepijs halen of een versgebakken wafel met zelfgemaakte chocoladesaus en slagroom en discodip bij Gelateria Da Vinci bijvoorbeeld of bij De ijsbeer of Iceconic of Fred’s of Pralifino of Oyya of FlavouRRs.

Het Koor: Let niet op het jankende meisje. Ze is ingehuurd om in jouw plaats te huilen.
Luizige Lizzie: Ben je míj́ soms vergeten?



Het Koor: Dat komt omdat je haar geen vergiffenis hebt geschonken.
Luizige Lizzie: Ik wil mijn moeder niet vergeven. Ze is een kutwijf. Ze is een kreng. Ze is een lafaard en dan blijf ik nog aardig. Dat is lief zijn. Dat is medelijden tonen. Dat is genoeg vergiffenis.



Luizige Lizzie: Ik hou van zuster Eleonora. Maar ze is er niet meer.



Juttu Brooklyn Milla & Milly Pandora Sue’s Corner Zilverpand Brugge Night Shop Royal Boutique Bellerose Dille & Kamille Mer du Nord COS H&M Mango Zara Footlocker …

Het Koor: Wee je jeukende ogen. Ga winkelen want er wacht jou geen poëzie.



Luizige Lizzie: Vroeger liet zuster Eleonora me klaarkomen. We ruzieden met elkaar over hoe we in onze jeugd waren verwaarloosd, zij en ik respectievelijk, en daarna grepen we elkaar vast alsof ons leven ervan afhing en deden we ons best om niet haatdragend te zijn.



Het Koor: Het leven is een ziekte. Leven is besmet worden. Beïnvloed worden. Bemind –

Je kunt het lichaam niet van een ziekte genezen. Vraag het maar aan een filosoof. Vraag het aan een god naar keuze. Ga op de grond liggen, met je buik op de stekelige, natte graanstoppels en vraag het aan de aarde.

Maar je kunt de ziel wel van het lichaam genezen. Vraag het maar aan de Liefde. Of vraag het aan de Dood.

‘Twee panelen met de Annunciatie’ door ‘Anoniem’, vijftiende eeuw, olieverf op paneel.

Luizige Lizzie: En ik dan?
Het Koor: Nu is die arme, beklagenswaardige ziel ziek en heeft ze niemand meer, haar moeder niet en haar geliefde niet.



Luizige Lizzie: Ik heb gemerkt dat er iets moet doodgaan voordat ik een plots, overweldigend gevoel –
Het Koor: We lieven de liefde! We doden de dood!
Luizige Lizzie: Maar zie je, ik ben ziek, en ik vrees dat ik al een hele tijd ziek ben. Ik vrees dat ik niet meer weet hoe ik gezond moet zijn. Zie je, als je zo lang ziek bent en vergeet hoe je gezond moet zijn, bestaat je lichaam uit wat je bent vergeten, wriemel wriemel.
Het Koor: De dood houdt van ons! De liefde doodt ons!
Luizige Lizzie: Dat vervelende, verwoede gewoel …


‘Heilige Familie met Elisabeth en Johannes de Doper’ door Cornelis van Cleve, 1520-1594, olieverf op eiken paneel.

‘Christus de Verlosser’ door Willem Key, 1540-1568, olieverf op paneel.



Luizige Lizzie: Maar zie je, ik ben ziek, en ik vrees dat ik al een hele tijd ziek ben.
Het Koor: Dat is duidelijk.



Luizige Lizzie: Ik ga slapen met een kussen in mijn armen, ik omstrengel de witte geest.
Het Koor: Ze gaat slapen met een kussen in haar armen, ze omstrengelt de witte geest.



Luizige Lizzie: Ik wil haar niet vergeven.



Prullenwinkelketen, The Flying Tiger. Vooraan: smalle dozen UITVERKOOP. Opblaasbaar hart, oppusteligt hjerte, geïmporteerd, Kopenhagen. Op de doos: een man met een zuinige glimlach, een lange paardenstaart en een sikje die een opblaasbaar hart knuffelt, met dichtgeknepen ogen. Buiten: Het Foltermuseum. Verderop: Het Kantmuseum. Verderop: Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie. Treurwilgen. Goudkleurige plaat: ‘Douchka de Groote.’ Blijf winkelen.

Het Koor: Dank u en tot ziens.

Luizige Lizzie: ’k Wil het niet.

‘Stilleven met fruit en een wijnglas’ van Isaac Denies, tweede helft van de zeventiende eeuw, olieverf op doek.

‘Stilleven met vogels’ van Frans van Cuyck de Myerhop, tweede helft van de zeventiende eeuw, olieverf op doek.



ZUSTER ELEONORA, de ex-vriendin van LUIZIGE LIZZIE komt op. Ze heeft een draadloze microfoon in haar hand. Het licht dimt. De zilverkleurige diamanten discobol begint te draaien. Scherven van Gods licht. Ze brengt de microfoon naar haar gezicht. Checkt of hij werkt. Hij werkt. Ze kijkt naar het publiek en grijpt de microfoon stevig vast.

Zuster Eleonora: Dit lied is voor alle heiligen die ons tijdens onze reis hebben geholpen. Speciale dank aan de Heilige Ursula voor haar hulp bij mijn terugkerende hoofdpijn, au en merci. De Heilige Ursula is een boss bitch die ons nederig lichaam de zegen van een goede dood kan geven, maar zoals alle geweldige boss bitches heeft ze geleerd haar grenzen te stellen en ze kan ‘nee’ zeggen, en als ze dat doet, is het vastberaden en krachtig, en niet: vol schaamte, soppend in schaamte, druppels schaamte druipend, stinkend van stinkend natte schaamte, verzakt in ziekelijk plakkerige schaamte, krijtachtig met kalkachtige schaamte, mossig met harige schaamte, bloedend met alkalische schaamte, niezend met snotschaamte, puffend en plagend en een kroon van migraineschaamte vlechtend.

Zuster Eleonora schuifelt dansend van links naar rechts.

Zuster Eleonora: Shout-out naar de Heilige Amelia, patroonheilige van de kneuzingen, dank je wel dat je er bent, meid. Heilige Mathilda, patroonheilige van al wie valselijk wordt beschuldigd, dank je wel dat je in me gelooft, jij lekker wijf. Heilige Petronella, patroonheilige van de koorts, jij weet hoe je tegelijkertijd heet en koel kunt blijven. Heilige Dymphna, patroonheilige van de weglopers, bescherm me alsjeblieft. Alsjeblieft. Alsjeblieft. Ik ben bang.

Zuster Eleonora schuifelt dansend van rechts naar links.

Zuster Eleonora: Heilige aartsengel Rafaël en Heilige Valentijn van Rome, patroonheiligen van de liefde, bedankt voor niets, hufters, blijf ver uit mijn buurt verdomme.

Zuster Eleonora schuifelt dansend naar achteren en naar voren.

Zuster Eleonora: Heilige Rita van Cascia, patroonheilige van de eenzaamheid, ik ben —

‘Portretten van twee stichters met de Heilige Nicolaas en de Heilige Godelieve’ van Jan Provoost, 1515-1521, olieverf op eiken paneel.

‘Deipara Virgo’ (De verheerlijking van de Heilige Maagd) van Ambrosius Benson, 1530-1532, olieverf op paneel.

Zuster Eleonora: Lang verhaal kort, ik moet van mijn sponsors ook een shout-out geven naar de Heilige Helena die het kruis heeft gevonden waarop Jezus werd gekruisigd, wat megaheilig was, ik bedoel, zelfs de splinters van dat hout werden relikwieën omdat ze ons nederig lichaam konden verlossen, redden en genezen van wat het ziek maakt, maar ik ben niet zo overtuigd van dat verhaal. ‘Gevonden’ betekent hier dat de Heilige Helena in feite gewoon een Jood in de stad had gevonden en aan iedereen vertelde dat hij wist waar het kruis was verborgen, en daarna verzamelde ze een groepje plaatselijke misdadigers en christelijke ambachtslieden en vaders en zonen en priesters en vrijgezellen en barbiers en heelmeesters en zei met een knokige, rechtschapen vinger: ‘Die Jood weet waar het kruis van Jezus is verborgen.’ En de Jood bleef naar de grond staren en zei, ‘Alsjeblieft, eerlijk waar, ik weet het echt niet.’ En natuurlijk geloofde niemand hem met zijn donkere baard en lange neus en Egyptische ogen. Dus werd besloten dat die wezelige Jood pas de waarheid zou prijsgeven als ze hem zonder eten of water in een put zouden gooien, totdat hij door de foltering van zijn nederige lichaam tot de waarheid werd aangespoord –

‘Bloemstuk’ van Roelant Savery, eerste helft van de zeventiende eeuw, olieverf op paneel.



Als je een heilige vraagt om je te genezen, vereist de etiquette dat je een ‘ex voto’ schenkt, een cadeau als bedankje, idealiter in de vorm van een arm of been, of van het lichaamsdeel dat getroffen is en waarvoor je verlichting zoekt.



Luizige Lizzie: Ooit was ik sexy, nu ben ik ziek. Mijn libido is weg. Niemand wil mij nog hebben. Zuster Eleonora wil me niet. De dood wil me niet. De liefde wil me niet. Ik wil mij niet. Ik ben ziek, ik ben ziek, ik ben ziek. Vroeger was ik een goede vangst, nu zit ik gevangen.

‘Zinkend’ van Raoul De Keyser, 1983, olieverf op doek.



Het andere meisje is het andere meisje. Alle andere meisjes zijn een manier om de tijd te meten. Ze kruipt uit het meer, doorweekt, met plakkerig haar en een dichtgeknoopte kamerjas, ze braakt moerassig water van het Minnewater uit, brak water van het Zwin en zilt water van de Noordzee.

‘De Heilige Drievuldigheid’ van Artus Wolffort, circa 1601-1641, olieverf op doek.

‘Sereniteit’ van Paul Delvaux, 1970, olieverf op paneel.

De dood van het meisje is een verhaal dat al miljoenen keren opnieuw is verteld, kauwgom kauwend terwijl de aarde ronddraait, de zon gaat onder en komt weer op, een zacht wit, het wit van haar ogen, een zoutkleurige tint, de hemel van al die jaren, en regen en sneeuw en rozen en jasmijn en houtskool en ceder.

Was het al die tijd een tragedie?



Zuster Eleonora: Steek je hand op, steek je hand op. Ik wil iedereen horen. Als je ergens pijn hebt in je nederige lichaam, steek dan je hand op. Oké, klaar? Als ik zeg SICK, zeggen jullie FUCK, SICK — FUCK — SICK — FUCK —
Het Koor: We snappen niet waarom je zo gemeen doet.
Luizige Lizzie: Ik ben niet gemeen, ik ben gewoon niet geliefd.
Het Koor: Wee de wereld waarin je bent geboren. Wee de adem die je hebt gekregen.
Luizige Lizzie: Fuck.
Het Koor: Idem.
Luizige Lizzie: Oké, toch bedankt voor het luisteren.
Het Koor: Tuurlijk, geen probleem. Het is nu eenmaal ons lot om te luisteren, weet je wel, we kunnen niet echt weg, dus het komt erop neer dat we er zijn voor je, wat er ook gebeurt.
Zuster Eleonora: SICK — FUCK — SICK — FUCK —

‘Le quai’ van Henri Eugène Le Sidaner, 1898, olieverf op doek.



Het witte licht is verbitterd. Het is grijs en verlegen geworden boven de stad. Het is avond en de straten zijn onbeduidend. Een paar uur lang is alle geschiedenis uitgewist. Het is nu donker in FlavouRRs, met uitzondering van de ijsmachine die zoemend met gloeiende contouren in het stopcontact blijft zitten. De moeder is weg. De vader is weg. Het ijs is opgegeten. De kantindustrie is tot bloei gekomen. De uitvoer is gegroeid en weer afgenomen. Erfgoedmuseums zijn opgericht. De taal is gestolen. Achternamen zijn versneden en gesplitst. Walgelijke gedachten adergelaten. Tanden gepoetst.

Het Koor: Lizzie, waarom sta je daar met je mond zo open en zo leeg? Heb je geen verhaal te vertellen? Kom op, je bent ziek, weet je nog, je bent ziek en …

Luizige Lizzie: Mama? Eleonora? Minna? Heilige Rita? Cornelis? Willem? Isaac? Frans? Jan? Ambrosius? Roelant? Raoul? Artus? Paul? Henri Eugène? Anoniem? Angel? Is hier iemand? Hier beneden! Alsjeblieft! Haal me uit deze put en ik zal je vertellen waar het kruis is.




Vertaald uit het Engels door Nathalie Tabury


Nathalie Tabury (°1976, Brugge) vertaalt boeken uit het Engels en het Frans. Als bestuurslid van de Vlaamse Auteursvereniging en van de Vereniging van Nieuwe Vertalers behartigt ze de belangen van literair vertalers. Samen met Fedde van Santen leidt ze de Vertalersvakschool Amsterdam en Antwerpen.